ΟΙ ΑΔΕΡΦΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΑΖΑ ΠΟΥ ΜΕΤΕΤΡΕΨΑΝ ΤΑ ΣΥΝΤΡΙΜΜΙΑ ΣΕ ΤΟΥΒΛΑ

Δύο έφηβες αδερφές από τη Γάζα μετατρέπουν τα συντρίμμια του πολέμου σε τούβλα, κερδίζοντας το περιβαλλοντικό βραβείο Earth Prize 2026.

Όταν το σπίτι τους στη Γάζα βομβαρδίστηκε και η οικογένειά τους αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τον τόπο όπου ζούσε, η 17χρονη Tala Mousa και η 15χρονη αδελφή της, Farah, βρέθηκαν αντιμέτωπες με τον εκτοπισμό, την αβεβαιότητα και τα συντρίμμια.

Παντού γύρω τους υπήρχαν κατεστραμμένα σπίτια, δρόμοι και υποδομές. «Όταν τα συντρίμμια έγιναν μέρος της καθημερινότητάς μας, αρχίσαμε να αναρωτιόμαστε πώς θα μπορούσαμε να μετατρέψουμε αυτή την καταστροφή σε κάτι χρήσιμο και βοηθητικό», έχει πει σε συνέντευξή της η Tala.

Όταν η καταστροφή γίνεται πρώτη ύλη

Έτσι γεννήθηκε το Build Hope – Palestine, ένα πρότζεκτ που μετατρέπει τα συντρίμμια από κατεστραμμένα κτίρια σε επαναχρησιμοποιούμενα δομικά μπλοκ, μια ιδέα που χάρισε στις αδερφές το βραβείο Middle East Winners του The Earth Prize 2026, ενός διεθνούς διαγωνισμού περιβαλλοντικής καινοτομίας για νέους ηλικίας 13 έως 19 ετών.

Η διαδικασία που ανέπτυξαν οι δύο αδερφές είναι, τουλάχιστον στη σύλληψή της, απλή. Με τη βοήθεια του παππού τους, άρχισαν να σπάνε και να κοσκινίζουν κομμάτια από τα ερείπια μέχρι αυτά να αποκτήσουν υφή που μοιάζει με χοντρή άμμο. Στη συνέχεια, προσθέτουν υλικά που μπορούν να βρουν τοπικά, όπως π.χ. στάχτη και άχυρο, ώστε να δημιουργήσουν ένα μείγμα που μπορεί να πάρει τη μορφή μπλοκ. Τα μπλοκ διαμορφώνονται σε χειροποίητα ξύλινα καλούπια και έπειτα αφήνονται να στεγνώσουν.

Αν και τα τούβλα αυτά δεν προορίζονται για τη στήριξη βαριών κατασκευών, μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε πεζοδρόμια, διαχωριστικά, παρτέρια.

Το σημαντικότερο, ωστόσο, είναι ότι η διαδικασία κατασκευής τους δεν απαιτεί βαριά μηχανήματα ούτε εξειδικευμένες εγκαταστάσεις.

The earth prize Ali Awad

Από τη θεωρία στην πράξη

Τα μπλοκ που δημιούργησαν οι δύο αδερφές βρήκαν ήδη πρακτική χρήση στον καταυλισμό όπου ζουν. Τον χειμώνα, όπως έχει περιγράψει η Tala, ισχυροί άνεμοι αναποδογύρισαν σκηνές και κάποιοι από τους  γείτονές τους χρησιμοποίησαν τα μπλοκ για να σταθεροποιήσουν τις σκηνές τους.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η χρησιμότητα αυτής της μικρής κατασκευής έχει μια πολύ μεγαλύτερη διάσταση. Δεν αφορά απλώς την ανακύκλωση υλικών, αλλά την προσπάθεια να δημιουργηθεί, έστω και προσωρινά, ένα αίσθημα ασφάλειας.

Η δύναμη μιας μικρής ιδέας

Η πρωτοβουλία των δύο κοριτσιών αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν τη δει κανείς μέσα στο μέγεθος της καταστροφής που έχει υποστεί η Γάζα. Η Rapid Damage and Needs Assessment, που δημοσιεύτηκε τον Απρίλιο του 2026, εκτιμά ότι οι ανάγκες για την ανάκαμψη και την ανοικοδόμηση της Γάζας φτάνουν τα 71,4 δισ. δολάρια σε ορίζοντα δεκαετίας.

Η ίδια αξιολόγηση υπολογίζει τις άμεσες ζημιές στις φυσικές υποδομές στα 35,2 δισ. δολάρια, ενώ περισσότερες από 371.888 κατοικίες έχουν καταστραφεί ή υποστεί ζημιές. Περίπου 1,9 εκατ. άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί, συχνά περισσότερες από μία φορές.

Η διαχείριση των συντριμμιών αποτελεί από μόνη της ένα τεράστιο περιβαλλοντικό και τεχνικό πρόβλημα. Ήδη η ενδιάμεση κοινή αξιολόγηση του ΟΗΕ, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Παγκόσμιας Τράπεζας υπολόγιζε ότι η Γάζα θα έπρεπε να διαχειριστεί μεταξύ 41 και 47 εκατ. τόνων μπάζων και συντριμμιών.

Ο αντίκτυπος της νίκης

Το βραβείο που έλαβαν τα κορίτσια συνοδεύεται από χρηματοδότηση για την ανάπτυξη του πρότζεκτ. Οι Tala και Farah θέλουν να χρησιμοποιήσουν τα χρήματα για να οργανώσουν εργαστήρια και να εκπαιδεύσουν περίπου 100 νέους ανθρώπους στη διαδικασία κατασκευής των μπλοκ. Στόχος τους είναι να παραχθούν τουλάχιστον 200 μπλοκ, αλλά κυρίως να μεταδοθεί η γνώση.

Η Farah έχει εξηγήσει ότι η ιδέα είναι οι νέοι της Γάζας να μπορούν να συμμετέχουν στην ανοικοδόμηση των κοινοτήτων τους, αντί να περιμένουν αποκλειστικά βοήθεια από το εξωτερικό.

Οι δύο αδερφές δεν βλέπουν το πρότζεκτ τους ως μια λύση που αφορά αποκλειστικά τη Γάζα. Η Tala έχει μιλήσει για την προοπτική η μέθοδος να μπορεί κάποτε να χρησιμοποιηθεί και σε άλλες περιοχές του κόσμου που έχουν καταστραφεί από πολέμους.