4 ΜΕΡΕΣ ΣΤΗ ΛΩΖΑΝΗ ΚΑΙ ΤΑ ΥΠΕΡΟΧΑ ΠΕΡΙΧΩΡΑ ΤΗΣ: ΟΣΑ ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΔΕΙΣ
Μάθε πώς μέσα σε 4 μόλις ημέρες θα πάρεις μια χορταστική γεύση από τη Λωζάνη και τα καταπληκτικά περίχωρά της.
Ξέρετε αυτά τα ταξίδια που θεωρητικά είναι εύκολα να γίνουν (είναι κοντά, έχετε σπίτι να μείνετε), αλλά για κάποιο λόγο δεν παίρνετε απόφαση ποτέ να κάνετε; Για μένα ο απόλυτος «θα πάω σίγουρα του χρόνου» προορισμός ήταν η Λωζάνη, ένα «του χρόνου» που καθυστέρησε περίπου μία 10ετία. Η φίλη μου η Μάρθα λοιπόν ζει άπειρα χρόνια στη Λωζάνη (με ένα διάλειμμα στη Στοκχόλμη που δυστυχώς δεν κατάφερα να πάω και στη Μπολόνια που –ευχαριστώ τον Θεό– πήρα την απόφαση και το έκανα) και κάποια στιγμή αφού είδε και απόειδε μου δήλωσε «ή τώρα ή ποτέ, εγώ σε έναν χρόνο γυρίζω Ελλάδα».
Αισθάνθηκα την απειλή να παίρνει σάρκα και οστά και σε μια από αυτές τις μοναδικές στιγμές στις feelgood ταινίες, που απλώς μπαίνεις online και κλείνεις το πρώτο οικονομικό εισιτήριο που θα βρεις, απλά το έκλεισα. Ένα τετραήμερο μέσα στον Σεπτέμβρη. Το έστειλα στη Μάρθα στο WhatsApp: «Έρχομαι τότε, φτιάξε πρόγραμμα. Σου έχω απόλυτη εμπιστοσύνη».
Και όντως της έχω απόλυτη εμπιστοσύνη ότι θα με πάει στα καλύτερα και η άτιμη, πάντα το κάνει. Μπορώ να πω ότι αυτή τη φορά ξεπέρασε τον εαυτό της και μέσα σε 4 μέρες μου έδειξε ότι καλύτερο έχει να προσφέρει η ευρύτερη περιοχή της Λωζάνης.
Ημέρα 1η: Γενεύη και Νιόν
Η πτήση ούτε 3 ώρες από Αθήνα και η άφιξη στο αεροδρόμιο της Γενεύης με αφήνει λίγο προβληματισμένη. Εντάξει παιδιά, στην Ελβετία βρισκόμαστε, θα περίμενα κάτι πιο σικ και σύγχρονο. Η Μάρθα ήρθε και με πήρε με το αυτοκίνητο – να πω εδώ ότι ένα πρόβλημα με το εισιτήριο του πάρκινγκ μάς άφησε κολλημένες για ένα πεντάλεπτο στην έξοδο του πάρκινγκ, με μια ουρά 3-4 αυτοκινήτων από πίσω μας που ουδεμία στιγμή δεν κόρναραν, έβρισαν, απείλησαν, παρά ανέμεναν με στωικότητα. Παρ' όλα αυτά, ενώ έχεις την αίσθηση ότι, βρε παιδί μου, Ελβετία είναι, όλα λυμένα τα' χουν, περνώντας από το κέντρο της Γενεύης, συναντήσαμε τόση πολλή κίνηση που μου θύμισε Κηφισό καθημερινή με πορεία στο κέντρο. If you know what I mean... Έργα παντού, λοιπόν, στη Γενεύη και καθυστερήσεις τις οποίες οι οδηγοί αντιμετώπιζαν με απίστευτη ψυχραιμία.
Φυσικά ήταν κρίμα να φεύγαμε από τη Γενεύη με μόνη ανάμνηση την κίνηση και τα έργα, γι' αυτό και επισκεφτήκαμε για έναν καφέ την πιο κουλ μποέμικη γειτονιά της, την Carouge. Μόλις 5 λεπτά από το κέντρο της πόλης, η Carouge με τα πολύχρωμα σπιτάκια, τα δρομάκια και τα καφέ και εστιατόρια, είναι η πιο ζωντανή καλλιτεχνική γειτονιά, ενώ έχει έναν έντονο μεσογειακό αέρα, καθώς χτίστηκε τον 18ο αιώνα από τον Βασιλιά της Σαρδηνίας, Βίκτωρ Αμαντέους ΙΙΙ.
Συνεχίσαμε τη βόλτα μας στο Μουσείο Τέχνης και Ιστορίας (Musée d’Art et d’Histoire - MAH), όχι για να δούμε αυτό καθ' αυτό το μουσείο, καθώς δεν είχαμε τόσο χρόνο στην διάθεση μας, αλλά για να θαυμάσουμε ένα από τα πιο διάσημα εκθέματά του που βρίσκεται στον εξωτερικό χώρο. Πρόκειται για το μπρούτζινο άγαλμα «Reclining Figure: Arch Leg» του κορυφαίου Βρετανού γλύπτη Henry Moore. Μια αφαιρετική ξαπλωμένη ανθρώπινη φιγούρα από μπρούντζο, τέλεια εναρμονισμένη με το φυσικό τοπίο.
Τελευταία στάση πριν πάρουμε τον δρόμο για τη Λωζάνη, φυσικά μια βόλτα στη λίμνη της Γενεύης, τη μεγαλύτερη λίμνη της κεντρικής Ευρώπης. Εκεί, στο λιμάνι της Γενεύης βρίσκεται και το Σήμα Κατατεθέν της περιοχής, το Jet d'Eau, το διάσημο σιντριβάνι που εκτοξεύει το νερό σε ύψος 140 μέτρων. Εντάξει, ένας πίδακας νερού είναι, μην τρελαίνεστε.
Βγαίνοντας από το κέντρο της πόλης, περάσαμε και από το κτίριο των Hνωμένων Eθνών, με το εμβληματικό γλυπτό Σπασμένη Καρέκλα, έργο του Ελβετού γλύπτη Daniel Berset και κατασκευασμένο από τον ξυλουργό Louis Genève. Το γλυπτό είναι μια γιγαντιαία καρέκλα με ένα σπασμένο πόδι, ένα σύμβολο κατά των ναρκών και των βομβών διασποράς, και λειτουργεί ως μια διαρκής υπενθύμιση στους διπλωμάτες και τους πολιτικούς που επισκέπτονται τον ΟΗΕ για τα θύματα του πολέμου και την ανάγκη προστασίας των αμάχων. Είναι κατασκευασμένη από 5,5 τόνους ξύλο και το ύψος της φτάνει τα 12,5 μέτρα.
Αφού θαυμάσαμε λοιπόν την γιγάντια καρέκλα, συνέχεια για Λωζάνη. Ή τουλάχιστον έτσι νόμιζα, γιατί ο αποκλειστικός tour guide μου είχε άλλη άποψη.
Επόμενη στάση η Νιόν, μία πόλη 19.000 κατοίκων περίπου, 25 χλμ. από το κέντρο της Γενεύης και έδρα της UEFA από το 1995. Μια πανέμορφη πόλη, στις όχθες της λίμνης της Λεμάν με το εμβληματικό της Κάστρο (Château de Nyon), ένα ιστορικό μεσαιωνικό οχυρό από την πλατεία του οποίου μπορείς να απολαύσεις μια εντυπωσιακή θέα προς τη λίμνη και τις Άλπεις. Έπειτα από μια σύντομη βόλτα στη γραφική Νιόν, συνεχίσαμε προς τον προορισμό μας.
Η Λωζάνη απέχει μόλις 65 χλμ. από τη Γενεύη και μπορείς να πας με τρένο, λεωφορείο, αυτοκίνητο, γιατί όχι και ποδήλατο για τους πιο τολμηρούς. Είχε πάει πια απογευματάκι όταν φτάσαμε και καταλαβαίνετε ότι τα ωράρια της Ελβετίας απέχουν πολύ από αυτά τις Ελλάδας. Κοινώς, μαγαζιά κλειστά, επιλογές για φαγητό μετρημένες στα δάχτυλα... Παρ' όλα αυτά φάγαμε ένα άψογο ράμεν στο συμπαθέστατο Umamido για να στανιάρουμε και συνεχίσαμε τη μέρα μας.
Η κινησούλα πιο χαλαρή στη Λωζάνη, για την ακρίβεια δεν κυκλοφορούσε ψυχή, παρόλα αυτά αν νομίζετε ότι αυτό σημαίνει ότι παίρνω την κούρσα και αλωνίζω τρέχοντας τους δρόμους είστε γελασμένοι. Το όριο ταχύτητας μέσα στην πόλη είναι αυστηρά 30 χλμ. και έστω και ένα χιλιόμετρο πιο γρήγοροι να είστε, θα λάβετε τη λυπητερή κατευθείαν στο σπίτι. Οι Ελβετοί λοιπόν, ο ένας πίσω από τον άλλον, χωρίς καμία βιασύνη με 30 χλμ. την ώρα, πάνε υπομονετικά από τη μία περιοχή της πόλης στην άλλη απολαμβάνοντας τη φύση και την ηρεμία. (Oι Έλληνες συνοδηγοί, από την άλλη, αναρωτιούνται πότε θα τους σβήσει το αυτοκίνητο και υποσυνείδητα πατάνε το φανταστικό γκάζι, μπας και πάει λίγο πιο γρήγορα.)
Το σπίτι βρισκόταν στα προάστια της Λωζάνης, μέσα στο πράσινο, οπότε αράξαμε στην αυλίτσα να πάρουμε δυνάμεις για τη βραδινή έξοδο που περιελάμβανε –ναι, πάλι φαγητό– παραδοσιακή Ελβετική κουζίνα. Εντάξει, μη γελάτε, το ξέρω ότι ακούγεται αστείο, παρ' όλα αυτά υπάρχει ένα γαστρονομικό must που αξίζει να ζήσετε. Και φυσικά δεν είναι άλλο από το διάσημο φοντί.
Σε ένα από τα παλιότερα μπιστρό της Λωζάνης, το Café Romand, η ατμόσφαιρα είναι από μόνη της αξιοθέατο. Με το που ανοίγεις την πόρτα, ένα κύμα... ποδαρίλας σού διαπερνά τα ρουθούνια. Και για να μην παρεξηγηθώ, προφανώς δεν είχαν βγάλει οι επισκέπτες τα παπούτσια τους, αλλά αυτή η απίστευτη τυρίλα που αιωρούνταν στην ατμόσφαιρα, και που πια είχε ποτίσει τους τοίχους, σου τρυπούσε το μυαλό. Το μαγαζί ήταν κατάμεστο με τραπέζια κυριολεκτικά κολλημένα το ένα με το άλλο, σα να είμαστε σε γαμήλιο τραπέζι, με τον κόσμο να βουτάει με λύσσα τις πιρούνες με τα ψωμάκια στα μεταλλικά σκεύη με το λιωμένο τυρί. Ευτυχώς συνηθίζεις τη μυρωδιά έπειτα από λίγο. Το φοντί ήταν πολύ απολαυστικό, οφείλω να ομολογήσω, παρόλα αυτά η τυρίλα δεν αντέχεται για πολύ. Αν έχεις καμιά δυσανεξία στα γαλακτοκομικά δε... ούτε απ' έξω!
Ημέρα 2η: Τέχνη και φεστιβάλ τρύγου στο Λουτρύ
Η δεύτερη μέρα ξεκίνησε με βόλτα στη Λωζάνη και τον απόλυτο πολιτιστικό προορισμό: Την Plateforme 10. Πρόκειται για μία μουσειακή συνοικία, δίπλα στον σιδηροδρομικό σταθμό που συγκεντρώνει 3 καντονικά μουσεία σε έναν ενιαίο χώρο έκτασης 25.000 τμ. Το P10 περιλαμβάνει το Μουσείο Καλών Τεχνών (Musée cantonal des Beaux-Arts de Lausanne - MCBA), το Μουσείο Σύγχρονου Σχεδιασμού και Εφαρμοσμένων Τεχνών ((Musée cantonal de design et d’arts appliqués contemporains - mudac), και το Μουσείο Φωτογραφίας (Photo Elysée). Επισκεφθήκαμε μόνο το Μουσείο Καλών Τεχνών (εντάξει, και το καφέ και το gift shop), η μόνιμη συλλογή του οποίου αποτελείται από περισσότερα από 300 έργα τέχνης από τον δέκατο όγδοο αιώνα μέχρι και σήμερα, με μεγάλη έμφαση στην ελβετική τέχνη, αλλά και με έργα κορυφαίων καλλιτεχνών όπως των Giacometti, Degas, Paul kale, Anish Kapoor, αλλά και του προσωπικού μου αγαπημένου Giorgio Morandi.
Ο ίδιος ο χώρος έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον καθώς δεν πρόκειται απλά για ένα κτίριο, αλλά ένα ολόκληρο εικαστικό οικοδομικό τετράγωνο. Τα κτίρια παρότι επιβλητικά, δεν προσπαθούν να ανταγωνιστούν τα έργα. Οι μεγάλες αίθουσες είναι σχετικά ουδέτερες και επιτρέπουν σε γλυπτά, εγκαταστάσεις και έργα μεγάλης κλίμακας να «αναπνεύσουν» και να πρωταγωνιστούν.
Επόμενη εικαστική στάση το Collection de l’Art Brut, όπου Art Brut σημαίνει ωμή τέχνη. Ένας όρος που δημιούργησε το 1945 ο Γάλλος καλλιτέχνης Ζαν Ντυμπυφέ (Jean Dubuffet) για να περιγράψει έργα που φτιάχνονται από αυτοδίδακτους ανθρώπους, κοινωνικά απομονωμένους, δημιουργούς σε ψυχιατρικά ιδρύματα ή άλλους που δεν είχαν καλλιτεχνική εκπαίδευση και συχνά δεν θεωρούσαν καν τον εαυτό τους «καλλιτέχνη».
Ο Dubuffet άρχισε να συγκεντρώνει τέτοια έργα από το 1945 και είχε ιδιαίτερα στενές σχέσεις με την Ελβετία. Εκεί γνώρισε γιατρούς και ήρθε σε επαφή με έργα ανθρώπων, όπως οι Aloïse Corbaz, Adolf Wölfli και Heinrich Anton Müller.
Το 1971 δώρισε στη Λωζάνη περίπου 5.000 έργα από 133 δημιουργούς, μαζί με τα αρχεία του. Το μουσείο άνοιξε το 1976 στο Château de Beaulieu και θεωρείται η πρώτη δημόσια μουσειακή συλλογή στον κόσμο αποκλειστικά αφιερωμένη στην Art Brut.
Πρόκειται για μια συλλογή με εξαιρετικό ενδιαφέρον και πολυμορφία, με τις τεχνικές να ποικίλουν από σχέδια, γλυπτά, assemblages, κεντήματα, γραπτά, κατασκευές. Αντικείμενα φτιαγμένα συχνά από ό,τι υλικά είχε διαθέσιμα ο κάθε δημιουργός, καθημερινά ευτελή υλικά, με συχνά εμμονικά επαναλαμβανόμενα σχεδιαστικά μοτίβα. Από τα πιο αγαπημένα, οι τρισδιάστατοι κόσμοι του Paul Amar φτιαγμένοι από άπειρα κοχύλια που τα έκοβε, τα τρόχιζε και τα έβαφε με ακρυλικά και μανό, αλλά και τα έργα του Angelo Meani, σπασμένα πορσελάνινα σερβίτσια και κουταλομαχαιροπίρουνα που συνδύαζε για να δημιουργήσει τις αλλόκοτες κωμικές μάσκες του
Το Μουσείο σήμερα θεωρείται διεθνές σημείο αναφοράς για τη μελέτη και διατήρηση αυτής της τέχνης.
Η βόλτα μας συνεχίστηκε με το Flon, ίσως την πιο urban γειτονιά της Λωζάνης και ένα πολύ ενδιαφέρον παράδειγμα επανάχρησης του βιομηχανικού της παρελθόντος. Εκεί όπου κάποτε κυλούσε ο ομώνυμος ποταμός, δημιουργήθηκε τον 19ο αιώνα μια βιομηχανική ζώνη με αποθήκες και σιδηροδρομικές εγκαταστάσεις. Όταν αργότερα οι αποθήκες εγκαταλείφθηκαν, στους φθηνούς χώρους άρχισαν να εγκαθίστανται καλλιτέχνες και δημιουργικά εργαστήρια. Σήμερα, τα παλιά βιομηχανικά κτίρια συνυπάρχουν με σύγχρονη αρχιτεκτονική, καταστήματα, εστιατόρια, bars και clubs, δημιουργώντας ίσως την πιο ζωντανή και σύγχρονη πλευρά της πόλης. Εντάξει, μην περιμένετε Ψυρρή Σάββατο βράδυ. Ελβετία είμαστε, όλα με ένα μέτρο.
Κι επειδή νηστικό αρκούδι δεν χορεύει όσο κι αν έχει τραφεί με τέχνη, στάση για φαγητό στην υπέροχη Brasserie de Montbenon. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά μέρη της Λωζάνης για φαγητό ή ποτό, κυρίως επειδή συνδυάζει πολύ ωραίο ιστορικό κτίριο, θέα στη λίμνη και τοπική κουζίνα with a twist.
Το εστιατόριο βρίσκεται στην Esplanade de Montbenon, στεγάζεται στη ροτόντα του παλιού Casino de Montbenon, ένα κτίριο Belle Époque του 1908, και έχει χαρακτηριστεί από την πόλη ως «Café historique de Lausanne». Η εσωτερική αίθουσα είναι πραγματικά εντυπωσιακή, με οροφή περίπου 8 μέτρων, ενώ για το καλοκαίρι το ατού της είναι η μεγάλη βεράντα προς το πάρκο, με θέα προς τη λίμνη Λεμάν και τις Άλπεις.
Το μενού της περιέχει αρκετά τοπικά και εποχιακά προϊόντα: ψάρια της λίμνης, τυριά, κυνήγι, μανιτάρια κ.λπ. και περιλαμβάνει πιάτα-σταθερές αξίες, όπως το cordon bleu, το οποίο δοκίμασα και συνιστώ, το beef tartare και το vol-au-vent.
Άρχισε να βραδιάζει και αφού γεμίσαμε τα στομάχια μας, ήρθε η ώρα για πανηγύρι. Όχι όμως όποιο κι όποιο. Στο πανέμορφο Λουτρύ, το μικρό οινοπαραγωγικό χωριό δίπλα στη Λωζάνη, στην περιοχή των αμπελώνων του Lavaux, κάθε Σεπτέμβρη γίνεται η γιορτή του Τρύγου (Fête des Vendanges)
Για τρεις ημέρες, ουσιαστικά ολόκληρο το Λουτρύ μετατρέπεται σε γιορτή. Ανοίγουν caveaux (μικρά κελάρια και χώροι οινοπαραγωγών) στήνονται πάγκοι φαγητού και κρασιού, διοργανώνονται συναυλίες και dj sets, ενώ ο κόσμος κινείται από πλατεία σε πλατεία και από κελάρι σε κελάρι. Η γιορτή προσελκύει πάνω από 30.000 επισκέπτες και θεωρείται η σημαντικότερη Fête des Vendanges στο καντόνι Vaud. Το ίδιο το Λουτρύ είναι από μόνο του ένα από τα ωραιότερα τοπία γύρω από τη Λωζάνη, στρατηγικά τοποθετημένο ανάμεσα στη λίμνη της Γενεύης και τους αμπελώνες του Lavaux.
Ημέρα 3η: Ελβετικές Άλπεις και Βέρνη
Την τρίτη μέρα της επίσκεψής μου στη Λωζάνη κάναμε ταξιδάκι με το τρένο προς τις Ελβετικές Άλπεις και συγκεκριμένα το περιβόητο Gstaad. Το ταξίδι με το τρένο ήταν μια μοναδική εμπειρία από μόνο του. Όχι μόνο για την εκπληκτική διαδρομή, αλλά και λόγω του ίδιου του τρένου. Το GoldenPass Belle Époque, που ξεκίνησε από το Montreux, είναι ένα από τα ιδιαίτερα scenic trains της Ελβετίας, το οποίο έχει σχεδιαστεί ώστε να αναπαράγει την ατμόσφαιρα των πολυτελών τρένων της Belle Époque.
Ξύλο, χρυσαφένιες λεπτομέρειες, υφασμάτινα καθίσματα, μεγάλα παράθυρα, κλασικά φωτιστικά, το μόνο που λείπει είναι ο ντετέκτιβ Πουαρό να διαλευκάνει το έγκλημα.
Η διαδρομή, διάρκειας περίπου 2,5 ωρών συγκλονιστική. Το τρένο ανεβαίνει από το σχεδόν μεσογειακό τοπίο της λίμνης σε εντελώς διαφορετικό αλπικό τοπίο, με δάση, κοιλάδες, ξύλινα chalets και βουνά.
Το Gstaad, το μικρό αλπικό χωριό, έχει αποκτήσει φήμη αντιστρόφως ανάλογη του μεγέθους του. Από τα πιο διάσημα luxury θέρετρα της Ελβετίας, δεν έχει χάσει εντελώς την εικόνα του παραδοσιακού χωριού: ξύλινα chalets, πράσινα λιβάδια, αγελάδες και βουνά συνυπάρχουν με πολυτελή ξενοδοχεία, boutiques και διεθνείς galleries.
Διασχίσαμε το Gstaad και προχωρήσαμε προς τα τελεφερίκ που σε ανεβάζουν στα Αλπικά βουνά. Επιλέξαμε τη διαδρομή Gstaad–Wispile όπου η κλειστή gondola σε ανεβάζει στο Berghaus Wispile, περίπου στα 1.907 μ. Με πανοραμική θέα των αλπικών κορυφών, του χωριού και των λιβαδιών φτάσαμε περίπου μισή ώρα μετά στον προορισμό μας. Το τοπίο, μαγικό: Οι απέραντοι τεράστιοι όγκοι των Άλπεων, οι χιονισμένες κορυφές, τα καταπράσινα λιβάδια, οι αγελάδες, τοπίο που σου κόβει την ανάσα. Κι αυτή η ηρεμία τα φύσης που σε κάνει να αισθάνεσαι τόσο ασήμαντος αλλά και συγχρόνως τόσο τυχερός που το ζεις. Η περιοχή έχει πολλές πεζοπορικές διαδρομές που σου δίνουν την ευκαιρία να απολαύσεις αυτό το μοναδικό τοπίο στο έπακρο.
Επιστρέφοντας στο Gstaad, δεν μπορούσε παρά να μου κακοφανεί αυτή η παραφωνία. Από τη μία, η φύση· η πιο πολύτιμη μορφή ομορφιάς, που σου προσφέρεται απλόχερα, χωρίς κανένα αντίτιμο. Κι από την άλλη, οι εξωφρενικά υπερτιμημένες boutiques του Gstaad, να στέκουν σχεδόν παράταιρες, σαν κακέκτυπα υποκατάστατα μιας πολυτέλειας που λίγη ώρα πριν μου είχε χαριστεί εντελώς δωρεάν.
Πίσω στο τρένο και νομίζατε ότι θα πάμε Λωζάνη, ε; Είστε γελασμένοι. Γιατί αυτό είναι το καλό με κάθε πόλη της Ευρώπης που σέβεται τον εαυτό της και τους πολίτες της. Έχει ένα πλήρες και εκσυγχρονισμένο σιδηροδρομικό δίκτυο. Επόμενη στάση Βέρνη.
Εντάξει τώρα τι να πω για τη Βέρνη… Πρόκειται για την ομοσπονδιακή πρωτεύουσα της Ελβετίας και είναι μια υπέροχη μεσαιωνική πόλη μέσα στη φύση. Και φυσικά την διασχίζει ποτάμι, ο όμορφος Aaro στα νερά του οποίου υποτίθεται ότι οι κάτοικοι της Βέρνης βουτάνε κατά τους καλοκαιρινούς μήνες για να πάνε με τη ροή του από την μία περιοχή της πόλης στην άλλη. Δηλαδή οι Βερνέζοι, μετά τη δουλειά ας πούμε, λένε δεν πάμε για after work drinks; Και βουτάνε με τα κουστούμια στο ποτάμι αφήνοντας το ρεύμα να τους πάει στην κοντινότερη παμπ. Πιο κουλ πεθαίνεις. Α, και νομίζατε ότι το coolness της Βέρνης περιορίζεται εκεί; Αμ δε..
«Πάμε», μου λέει η Μάρθα «να δούμε τις αρκούδες». Σκέφτομαι κι εγώ από μέσα μου κάνα άγαλμα θα εννοεί, τύπου Βερολίνο που έχει γεμίσει ο κόσμος αρκούδια. Φτάνουμε στο σημείο που περιμένω να δω το μπρούντζινο αγαλματάκι και τι να δω; Οι τύποι έχουν πραγματικές ζωντανές αρκούδες να σουλατσάρουν μέσα στο κέντρο της πόλης. Εντάξει σε περιορισμένο χώρο φυσικά, αλλά και πάλι, αρκούδες μέσα στην πόλη!
Σε πιο κοινότυπα αξιοθέατα, η πόλη είναι γεμάτη με πέτρινα κτίρια του 15ου και 16ου αιώνα, πλακόστρωτους δρόμους, κρήνες με πολύχρωμα αγάλματα και περίπου 6 χιλιόμετρα από τις περίφημες στοές Lauben, μία βόλτα χιλιομέτρων κάτω από καμάρες όπου στεγάζονται μικρά μαγαζιά, cafés και βιβλιοπωλεία μέσα στα παλιά κτίρια. Στην καρδιά της παλιάς πόλης βρίσκεται και το Zytglogge, ο μεσαιωνικός πύργος του ρολογιού που έχει γίνει σύμβολο της Βέρνης.
Και για τους φίλους της τέχνης, στη Βέρνη βρίσκεται το περίφημο Zentrum Paul Klee ένα μουσείο αφιερωμένο στη ζωή και το έργο του διάσημου Ελβετογερμανού καλλιτέχνη Πολ Κλε. Σχεδιασμένο από τον Renzo Piano, το κτίριο είναι από μόνο του πολύ ενδιαφέρον αρχιτεκτονικά. Τρεις κυματοειδείς μεταλλικές φόρμες μοιάζουν να αναδύονται από το ίδιο το τοπίο. Το μουσείο διαθέτει περίπου 4.000 έργα του Klee, τη μεγαλύτερη συλλογή έργων του στον κόσμο.
Επιστροφή για κρασάκι και φαγητό στη Λωζάνη και στο ωραιότατο Ta cave. Ένα από τα πιο γνωστά wine bar της πόλης και το πρώτο crowdfunded wine bar/bistrot της Ελβετίας. Γιατί μην φανταστείτε ότι η Λωζάνη δεν έχει night life.
Ημερα 4η: Λωζάνη, Lavaux, Corseux, Vevey, Αναχώρηση για Αθήνα
Τελευταία μέρα στην Ελβετία , η αναχώρηση είναι το βράδυ οπότε έχουμε αρκετό χρόνο μπροστά μας για περαιτέρω εξορμήσεις. Για αρχή, βόλτα στην γειτονιά της φίλης Μάρθας. «Θα σε πάω στο δασάκι μας», μου λέει. Περιμένω κι εγώ κανένα συνοικιακό παρκάκι αλλά όχι, οι Ελβετοί όταν λένε φύση τού δίνουν και καταλαβαίνει. Ένα υπέροχο καταπράσινο δάσος πάνω από την πόλη της Λωζάνης, το Bois de Sauvabelin, μία όαση μέσα στην πόλη. Μέσα στο δάσος, βρίσκεται η Tour de Sauvabelin, ένας ξύλινος πύργος με ύψος πάνω από 35 μέτρα και πανοραμική θέα 360°: Λωζάνη, λίμνη Léman, Άλπεις, Jura και την ενδοχώρα του καντονιού Vaud.
Το πιο ιδιαίτερο στοιχείο της είναι η κατασκευή της: 302 ξύλινα σκαλοπάτια (φτιαγμένα από ξυλεία Douglas από τα δάση της ίδιας της πόλης ) σχηματίζουν μια διπλή σχεδόν γλυπτική σπειροειδή κίνηση, σαν κοχλίας του Αρχιμήδη.
Μέσα στο δάσος βρίσκεται και η μικρή Lac de Sauvabelin, τεχνητή λίμνη που δημιουργήθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα.
Αφού γεμίσαμε τα πνευμόνια μας οξυγόνο κατηφορίσαμε προς το ιστορικό κέντρο της Λωζάνης. Μια ηλιόλουστη Κυριακή του Σεπτεμβρίου, ο κόσμος θα έχει ξεχυθεί στους δρόμους, σκέφτηκα και έκανα εικόνα το ιστορικό τρίγωνο της Αθήνας και τα στενάκια της Πλάκας με τους αμέτρητους επισκέπτες. Φτάνοντας, μια έκπληξη με περίμενε.. Ψυχή δεν κυκλοφορούσε στους δρόμους. «Πηγαίνουν όλοι για ποδήλατο και πεζοπορίες στα βουνά», μου εξηγεί η Μάρθα. Όχι, θα έχουν τέτοιες ομορφιές γύρω τους και θα πηγαίνουν για καφεδάκια και ψώνια...
Το ιστορικό κέντρο της Λωζάνης είναι αρκετά διαφορετικό από αυτό που ίσως περιμένεις από μια ελβετική πόλη. Δεν έχει αυτό το καρτποσταλ-ικό της Βέρνης ούτε το αλπικό μικρότερων πόλεων. Είναι ανηφορικό, πολυεπίπεδο και λίγο ανομοιόμορφο, κάτι που του δίνει έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα. Βασικό κομμάτι το Cité και οι μεσαιωνικές συνοικίες γύρω από τον επιβλητικό γοτθικό Καθεδρικό. Από εκεί, οι ξύλινες, σκεπαστές Escaliers du Marché κατεβαίνουν προς την Place de la Palud, την παλιά καρδιά της Λωζάνης, με το Δημαρχείο, την κρήνη της Δικαιοσύνης και την αγορά που εξακολουθεί να γεμίζει τους γύρω δρόμους με ζωή – εκτός από τις Κυριακές.
Αφήνοντας πίσω μας την πόλη και ακολουθώντας τη λίμνη προς το Vevey, το τοπίο αλλάζει εντυπωσιακά. Μπαίνουμε στο Lavaux, εκεί όπου η ανθρώπινη παρέμβαση μοιάζει να έχει σχεδιάσει την ίδια την πλαγιά. Οι αμπελώνες, κάθετοι, ακολουθούν την κλίση του εδάφους προς τη λίμνη δημιουργώντας ένα εντυπωσιακό γεωμετρικό μοτίβο πάνω στο φυσικό τοπίο. Ένας συνεχόμενος αμπελώνας στην πλαγιά με πέτρινους τοίχους, μικρά χωριά και στενά περάσματα να τον διακόπτουν κατά τόπους και τη λίμνη και τις Άλπεις να παραμένουν σχεδόν συνεχώς στο βάθος. Δεν είναι τυχαίο ότι οι αμπελώνες του Lavaux έχουν ενταχθεί στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO: φύση και ανθρώπινη παρέμβαση σε ένα ενιαίο έργο τέχνης.
Λίγο πριν από το Vevey, στο Corseaux, βρίσκεται ένα εντελώς διαφορετικό αλλά εξίσου χαρακτηριστικό παράδειγμα ανθρώπινης επέμβασης στο τοπίο: η βίλα “Le Lac” του Le Corbusier. Ένα μικροσκοπικό σπίτι, μόλις περίπου 64 τετραγωνικών μέτρων, που ο διάσημος αρχιτέκτονας σχεδίασε το 1923–'24 για τους γονείς του. Η λιτότητά του είναι σχεδόν αφοπλιστική. Καμία διάθεση επίδειξης, κανένας περιττός χώρος, κανένα αχρείαστο έπιπλο. Μεγάλα παράθυρα που βλέπουν την λίμνη μετατρέποντας το τοπίο σε μέρος της αρχιτεκτονικής, ενώ πολλές επιπλέον εσοχές αφήνουν το φυσικό φως να πλημυρίσει το σπίτι.
Στον κήπο, ένα κτιστό τραπέζι δίπλα στον φράχτη από μπετόν με άνοιγμα σαν παράθυρο που καδράρει τη λίμνη σαν ένας διαρκώς μεταβαλλόμενος πίνακας. Ακόμα και οι πιο μικρές λεπτομέρειες έχουν μελετηθεί από τον λε Κορμπιζιέ όπως το σκαλάκι που δίνει πρόσβαση στον σκύλο για καλύτερη θέα στον δρόμο και τους περαστικούς, Σε ελάχιστα τετραγωνικά, ο Le Corbusier δοκίμασε ιδέες που αργότερα θα χαρακτήριζαν ολόκληρο το μοντέρνο κίνημα.
Τελευταία στάση πριν το αεροδρόμιο, το Vevey. Μια μικρή πόλη στις όχθες της λίμνης που δεν χρειάζεται ιδιαίτερη προσπάθεια για να την ανακαλύψεις. Η τεράστια Grande Place ανοίγεται σχεδόν ξαφνικά μπροστά στο νερό, ενώ λίγα βήματα παρακάτω ο παραλιακός περίπατος συνεχίζει ανάμεσα σε δέντρα, παλιά κτίρια και θέα προς τις απέναντι Άλπεις. Μέσα στη λίμνη ξεπροβάλλει και το γιγαντιαίο πιρούνι, ίσως το πιο αναπάντεχο σύγχρονο σύμβολο της πόλης. Ένα έργο του καλλιτέχνη Jean-Pierre Zaugg που τοποθετήθηκε το 1995 απέναντι από το Alimentarium για τα δέκατα γενέθλια του μουσείου.
Όμως το Vevey συνδέθηκε για πάντα και με έναν άνθρωπο που επέλεξε να περάσει εδώ το τελευταίο μεγάλο κεφάλαιο της ζωής του, τον Charlie Chaplin. Ο μεγάλος ηθοποιός και σκηνοθέτης εγκαταστάθηκε το 1952 με την οικογένειά του στο Manoir de Ban, λίγο έξω από το κέντρο, και έζησε εκεί μέχρι τον θάνατό του, το 1977.
Σήμερα το σπίτι και το κτήμα έχουν μετατραπεί στο Chaplin’s World. Και ίσως αυτό που το κάνει ενδιαφέρον δεν είναι μόνο τα κοστούμια, τα αντικείμενα και οι αναφορές στις ταινίες του. Είναι η δυνατότητα να περάσεις για λίγο από τον δημόσιο Chaplin στον ιδιωτικό άνθρωπο πίσω από τον μύθο. Να περπατήσεις στα δωμάτια όπου έζησε, να δεις το γραφείο και το πιάνο του, να βγεις στον απίστευτο κήπο όπου περνούσε χρόνο με την οικογένειά του και, στη συνέχεια, να περάσεις στον κινηματογραφικό του κόσμο μέσα από τα σκηνικά και το studio του μουσείου.
Και κάπως έτσι, δέκα χρόνια «του χρόνου» χώρεσαν τελικά μέσα σε τέσσερις μέρες. Που θα μπορούσαν να γίνουν κάλλιστα και 10 μέρες, καθώς η Λωζάνη και τα περίχωρά της έχουν πολλά να προσφέρουν. Μια αλληλουχία υπέροχων εικόνων που είχαν απ’ όλα: βουνά, πόλεις, αμπέλια, τέχνη, τυριά και αρκούδες. Και σχεδόν πάντα, κάπου στο βάθος, η λίμνη.
SLOW MONDAY NEWSLETTER
Θέλεις να αλλάξεις τη ζωή σου; Μπες στη λογική του NOW. SLOW. FLOW.
Κάθε Δευτέρα θα βρίσκεις στο inbox σου ό,τι αξίζει να ανακαλύψεις.
