ΕΣΥ ΠΟΣΟ ΕΙΛΙΚΡΙΝΗΣ ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΣΤΗ ΔΟΥΛΕΙΑ ΣΟΥ;

Πόσο αυθεντικός είσαι στη δουλειά σου; Η επίφαση συμμόρφωσης εξηγεί γιατί συχνά πολλοί εργαζόμενοι κρύβουν όσα πραγματικά πιστεύουν για να μπορέσουν να επιβιώσουν επαγγελματικά.

Στη δουλειά σου είσαι ο εαυτός σου; Όταν σε ρωτούν κάτι, λες αυτό που πραγματικά πιστεύεις ή αυτό που πιστεύεις ότι θέλει να ακούσει εκείνος που σε ρωτά; Εκφράζεις τις ενστάσεις σου ή φοβάσαι ότι θα ενοχλήσεις τους προϊσταμένους σου, οι οποίοι, τελικά, κρίνουν την πορεία σου;

Γίνεσαι χαλί να σε πατήσουν ή βάζεις όρια; Κάνεις ό,τι περνά από το χέρι σου –ενίοτε ακόμη και πράγματα αντισυναδελφικά ή που θα σε εκνεύριζαν αν τα έκαναν άλλοι– για να αποδείξεις ότι είσαι το πιο εργατικό άτομο στον χώρο; Ή σου αρκεί να κάνεις καλά τη δουλειά σου;

Για να μην σε κουράζω άλλο: νιώθεις ότι ζεις ένα ψέμα; Ή η συμπεριφορά σου στον εργασιακό χώρο αντανακλά πραγματικά το ποιος είσαι;

Η παγίδα της «επίφασης συμμόρφωσης»

Η Patricia Faison Hewlin είναι βραβευμένη επιστήμονας συμπεριφοράς, με περισσότερα από 20 χρόνια έρευνας γύρω από την αυθεντικότητα, την «επίφαση συμμόρφωσης» (facades of conformity) και την ευεξία στους οργανισμούς.

Με τον όρο «επίφαση συμμόρφωσης», όπως εξηγεί η Hewlin, περιγράφονται «οι πιέσεις που αισθάνονται οι άνθρωποι να καταπιέζουν τις πραγματικές τους αξίες και να προσποιούνται ότι ασπάζονται τους κανόνες του οργανισμού».

Στο βιβλίο της Staying True to You: Unlock the Power of Your Middle Self and Live with Confidence, Integrity, and Peace γράφει όσα έχει ανακαλύψει για μια μάχη που, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, μας αφορά όλους: αυτήν ανάμεσα στην αυθεντικότητα και τη συμμόρφωση. Τα δεδομένα της δείχνουν ότι ένα σημαντικό ποσοστό εργαζομένων αναφέρει πως κρύβει την πραγματική του στάση και συμμορφώνεται με τρόπους που το κάνουν να νιώθει άβολα, προκειμένου να επιβιώσει και να πετύχει επαγγελματικά και προσωπικά.

«Το να είναι κανείς μη αυθεντικός σε τακτική βάση τον επηρεάζει περισσότερο από όσο μπορεί να συνειδητοποιεί. Είναι ζωτικής σημασίας για τους ανθρώπους να κατανοήσουν την “επίφαση συμμόρφωσης”, επειδή η έρευνά μου δείχνει ότι δημιουργεί μια ανησυχητική ασυμφωνία, η οποία αφήνει τα άτομα συναισθηματικά εξαντλημένα και αποσυνδεδεμένα».

Καθημερινά βρίσκεσαι παγιδευμένος ανάμεσα στην ανάγκη για συμμόρφωση και την επιθυμία να εκφράζεις την αυθεντικότητά σου. Και τα δύο άκρα εξαντλούν. Η υπερβολική συμμόρφωση μπορεί να οδηγήσει σε συναισθηματική εξάντληση, αμφιβολίες και αποδέσμευση, ενώ η υπερβολική «αυθεντικότητα» μπορεί να αποξενώσει τους άλλους.

iStock

Γιατί η συμβουλή «γίνε ο εαυτός σου» είναι ελλιπής

«Μπορεί να ακούγεται ενθαρρυντική αυτή η προτροπή, αλλά τείνει να απλοποιεί μια πολύπλοκη δυναμική», εξηγεί η Hewlin. Το «να είσαι ο εαυτός σου», εν τω μεταξύ, δεν συνοδεύεται από οδηγίες για το πώς μπορούμε να διαχειριστούμε τις ανατροπές και τις συνέπειες που μπορεί να προκύψουν όταν ακολουθούμε αυτή την τακτική.

Επιπροσθέτως, «από παιδιά μαθαίνουμε να συμμορφωνόμαστε για να πάρουμε επιβράβευση και να νιώσουμε ότι ανήκουμε κάπου. Υπάρχει, έτσι, μια συνεχής ένταση ανάμεσα στην ανάγκη για “ανήκειν” και στην επαφή με τις δικές μας αξίες και προτιμήσεις».

«Όταν καταπιέζουμε υπερβολικά τις απόψεις και τις αξίες μας, εμφανίζεται συναισθηματική εξάντληση και μειώνεται η δέσμευση στη δουλειά. Ένας δείκτης ότι δίνουμε πάρα πολλά από τον εαυτό μας είναι η επιδείνωση της ευεξίας μας».

Η προτροπή της ερευνήτριας είναι να αντικαταστήσεις το «να είσαι ο εαυτός σου» με το «να είσαι ο ενδυναμωμένος εαυτός σου».

iStock

Η έννοια του «middle self»

Στο βιβλίο της η Hewlin εισάγει την έννοια του «middle self», δηλαδή του «μεσαίου εαυτού». Πρόκειται για εκείνον που βρίσκεται ανάμεσα στα δύο άκρα (της αυθεντικότητας και της συμμόρφωσης) και σου επιτρέπει να εμφανίζεσαι με αυτοπεποίθηση, σε ισορροπία με τις αξίες σου και με μεγαλύτερη ψυχική ηρεμία, όποια συνθήκη κι αν αντιμετωπίζεις.

Προτείνει, δε, την ενίσχυσή του ως έναν τρόπο να παίρνεις πιο συνειδητές αποφάσεις, να διακόπτεις τοξικά μοτίβα και να χτίζεις πιο ικανοποιητικές σχέσεις.

Πώς καλλιεργούμε τον «μεσαίο εαυτό»

«Γνωρίζουμε και κατανοούμε τις βασικές μας αξίες και επιλέγουμε ποιες θα “παίξουμε” σε κάθε πλαίσιο. Βρίσκουμε ποια αξία θα μας εξυπηρετήσει καλύτερα στις σχέσεις ή στη δουλειά». Ρώτα, λοιπόν, τον εαυτό σου: «Ποια αξία θα μου δώσει το μεγαλύτερο παράγοντα επιτυχίας, χωρίς να προδώσω τον πυρήνα μου;».

Η ψυχολόγος μου το είχε προτείνει κάπως έτσι: «Βρες έναν τρόπο να υπάρχεις στη συνθήκη που δεν σου αρέσει, αλλά δεν μπορείς να φύγεις από αυτήν, με τις λιγότερες δυνατές εκπτώσεις στις αξίες σου».

Βοηθά, επίσης, να εξασκηθείς στην αυτορρύθμιση, παράλληλα με την αυτοέκφραση. Κατά την ειδικό, μπορείς να προσαρμόσεις τον τρόπο με τον οποίο εκφράζεις τη γνώμη σου, χωρίς να προδίδεις τον εαυτό σου. «Ξέρεις από πριν μέχρι πού μπορείς να υποχωρήσεις χωρίς να νιώσεις ότι χάνεις τη δύναμη ή την ακεραιότητά σου. Έτσι, κάνεις συνειδητές υποχωρήσεις, αντί να καταπιέζεσαι από φόβο.»

Τέλος, αναγνωρίζεις στους άλλους αυτό που αναγνωρίζεις και στον εαυτό σου. «Αναγνωρίστε ότι η αυτοέκφρασή σας επηρεάζει το περιβάλλον. Κάντε σκόπιμα ένα βήμα πίσω, ώστε να δημιουργήσετε χώρο για να εκφράσουν και οι άλλοι τις αυθεντικές τους αξίες».