ΠΩΣ ΝΑ ΕΠΙΛΕΞΕΙΣ ΨΥΧΟΛΟΓΟ ΚΑΙ ΟΧΙ INFLUENCER ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Σήμερα η ψυχολογία κυκλοφορεί παντού. Σε reels, podcasts, quotes, συμβουλές των 30 δευτερολέπτων και έτοιμες ερμηνείες για κάθε σχέση. Μέσα σε αυτό δημιουργείται εύκολα η φαντασίωση του θεραπευτή-μάγου: εκείνου που θα σε «διαβάσει» σε μία συνεδρία, θα σου πει ποιος φταίει και θα σου δώσει λύσεις.

Αυτοαποκαλούνται σύμβουλοι ψυχικής υγείας, life coaches ή ακόμη και ψυχολόγοι κάποιας σχολής ή κατεύθυνσης που τους χαρίζει έναν βαρύγδουπο τίτλο επιστημονικότητας, όμως τις περισσότερες φορές δεν έχουν άδεια άσκησης επαγγέλματος και δεν είναι καν ψυχοθεραπευτές.

Άνθρωποι που, ενώ δεν είναι επαγγελματίες φορούν την ταμπέλα του ειδικού, με διάφορες ασάφειες και πολυπλοκότητες στον επαγγελματικό τους τίτλο, υπήρχαν ανέκαθεν. Όμως, στην εποχή των social media, το τοπίο είναι ανησυχητικά επικίνδυνο.

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν δώσει σε κάθε λογής influencers ευεξίας και ψυχικής υγείας μία πλατφόρμα ελεύθερης έκφρασης με πολύ ελαστικούς όρους, όπου καθένας μπορεί να λέει ό,τι θέλει. Και αυτή η απόλυτη ελευθερία των social media μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την υγεία μας, ειδικά όταν βρισκόμαστε σε μια ευάλωτη θέση.

Υπάρχει νομικό πλαίσιο για τους influencers ψυχικής υγείας;

Στην Κίνα θεσπίστηκαν νέοι, αυστηροί κανονισμοί για τους influencers που προβάλλουν περιεχόμενο με επιστημονικό ή ακαδημαϊκό background, προκειμένου αυτό να είναι έγκυρο και ασφαλές. Aυτό που απαιτείται είναι η απόδειξη της απαραίτητης εκπαίδευσης και εμπειρογνωμοσύνης για να θεωρηθεί ένα ψηφιακό μέσο αρμόδιο για τη δημοσίευση αξιόπιστου περιεχομένου. Ωστόσο, οι influencers στον υπόλοιπο κόσμο παραμένουν στο… απυρόβλητο.

Δεν ισχυριζόμαστε ότι ένας life coach ή ένας σύμβουλος ψυχικής υγείας δεν έχει πτυχίο (αν και μπορεί να συμβαίνει κι αυτό, εφόσον στα social media είσαι ό,τι δηλώσεις). Είναι όμως πολύ σημαντικό να ξέρουμε τι να περιμένουμε από αυτούς τους ειδικούς.

Για παράδειγμα, ο life coach δεν μπορεί να σου προσφέρει ψυχοθεραπεία και ο σύμβουλος ψυχικής υγείας θα πρέπει να περιοριστεί σε... συμβουλές. Για το τι επιτρέπεται και τι όχι στην ψυχοθεραπεία, υπάρχουν ορισμένα κριτήρια.

Εικονογράφηση: Ελένη Καστρινογιάννη

Τι είναι το Εθνικό Παρατηρητήριο Ψυχοθεραπείας και Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας;

Το νομοσχέδιο του Υπουργείου Υγείας, το οποίο τέθηκε πρόσφατα (Σεπτέμβριος - Οκτώβριος 2026) σε δημόσια διαβούλευση μαζί με τις διατάξεις για τη σύσταση του Πανελλήνιου Συλλόγου Ψυχολόγων ως Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ), προβλέπει την ίδρυση του Εθνικού Παρατηρητηρίου Ψυχοθεραπείας και Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας.

Η ΑΠΟΛΥΤΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΩΝ SOCIAL MEDIA ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΘΕΣΕΙ ΣΕ ΚΙΝΔΥΝΟ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ, ΕΙΔΙΚΑ ΟΤΑΝ ΕΙΜΑΣΤΕ ΣΕ ΕΥΑΛΩΤΗ ΘΕΣΗ.

Με αυτό επιχειρείται για πρώτη φορά η δημιουργία ενός σταθερού θεσμικού φορέα και η θέσπιση κρατικών ελάχιστων προτύπων για την εκπαίδευση και την άσκηση της ψυχοθεραπείας και της συμβουλευτικής, έναν χώρο που μέχρι σήμερα χαρακτηριζόταν από θεσμικά κενά.

Στόχοι του παρατηρητηρίου θα είναι:

1. Να διαμορφώνει το θεσμικό πλαίσιο που θα εξασφαλίζει την επιστημονικότητα, την εγκυρότητα και την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών ψυχοθεραπείας και συμβουλευτικής ψυχικής υγείας.
2. Να φροντίζει για την αναβάθμιση της εκπαίδευσης τόσο στην ψυχοθεραπεία όσο και στη συμβουλευτική ψυχικής υγείας.
3. Να προστατεύει τη δημόσια ψυχική υγεία συνολικά.

Πώς να εμπιστευτείτε έναν/μία ψυχολόγο

Παρόλο που όλα αυτά ακούγονται ωραία και πολλά υποσχόμενα, το ερώτημα παραμένει σχετικά με τους «ψυχολόγους του Instagram». Μπορείς να εμπιστευτείς κάποιον από τις αναρτήσεις του;

Η Δέσποινα Δριβάκου, MSc & PhD, ψυχολόγος και οικογενειακή θεραπεύτρια, μας βοηθάει με ορισμένες πρακτικές συμβουλές να ξεχωρίσουμε την ήρα από το στάρι.

Διαχωρίστε το tip από την ψυχοθεραπεία

Πολλά προφίλ προσφέρουν εύκολες λύσεις, αποφθέγματα (quotes) ή «σημάδια ότι έχετε τραύμα». Αυτό είναι εκπαιδευτικό ή ψυχαγωγικό υλικό, όχι θεραπεία. Η πραγματική ψυχοθεραπεία είναι μια βαθιά, εξατομικευμένη διαδικασία. Δεν χωράει σε βίντεο 60 δευτερολέπτων ή σε καρουζέλ εικόνων.

Ελέγξτε τα διαπιστευτήρια του ειδικού

Η άδεια ασκήσεως επαγγέλματος ψυχολόγου είναι το πρώτο πράγμα που πρέπει να επιβεβαιώνετε. Ο ειδικός πρέπει να έχει βασικό πτυχίο Ψυχολογίας από αναγνωρισμένο πανεπιστήμιο. Επιπλέον, απαραίτητη είναι και η εξειδίκευση: η ολοκληρωμένη τετραετής εκπαίδευση σε κάποια αναγνωρισμένη προσέγγιση (π.χ. Συστημική Οικογενειακή Θεραπεία, Γνωσιακή-Συμπεριφορική).

Προσοχή: Ο όρος Life Coach ή Σύμβουλος, χωρίς πτυχίο Ψυχολογίας δεν δίνει το δικαίωμα άσκησης κλινικού έργου ή θεραπείας διαταραχών.

ΠΟΛΛΑ ΠΡΟΦΙΛ ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΕΥΚΟΛΕΣ ΛΥΣΕΙΣ, QUOTES Ή «ΣΗΜΑΔΙΑ ΟΤΙ ΕΧΕΤΕ ΤΡΑΥΜΑ». ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ Ή ΨΥΧΑΓΩΓΙΚΟ ΥΛΙΚΟ, ΟΧΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ.

Αξιολογήστε το ήθος

 Ένας επαγγελματίας που σέβεται τον κώδικα δεοντολογίας:

• Δεν κάνει «διάγνωση» μέσα από τα σχόλια ή τα direct messages (DMs).
• Δεν εκθέτει προσωπικές ιστορίες θεραπευομένων του (ακόμα και ανώνυμα) για να κερδίσει likes.
• Διατηρεί επαγγελματικά όρια και δεν χρησιμοποιεί την πλατφόρμα για να δημιουργήσει σχέσεις εξάρτησης με το κοινό του.

Ο ψυχολόγος δεν προσφέρει έτοιμες λύσεις

Η δρ. Δριβάκου τονίζει ότι η ψυχοθεραπεία δεν είναι performance. Και ο καλός θεραπευτής δεν είναι αυτός που εντυπωσιάζει περισσότερο.

«Από μια συστημική οπτική, δεν ψάχνουμε απλώς τι έχεις. Προσπαθούμε να καταλάβουμε μέσα σε ποιες σχέσεις έμαθες να λειτουργείς, ποιοι ρόλοι δημιουργήθηκαν, ποια μοτίβα επαναλαμβάνονται και τι νόημα είχαν κάποτε για σένα.

»Ο θεραπευτής δεν είναι δικαστής, γκουρού ή άνθρωπος που γνωρίζει καλύτερα από εσένα τη ζωή σου. Χρειάζεται όμως να έχει πίσω του σοβαρή επιστημονική εκπαίδευση, ολοκληρωμένη ψυχοθεραπευτική κατάρτιση, συνεχή ενημέρωση, προσωπική δουλειά, εποπτεία και σαφή επαγγελματικά όρια.

»Ο θεραπευόμενος δεν χρειάζεται να γνωρίζει κάθε λεπτομέρεια αυτής της διαδρομής. Χρειάζεται, όμως, να συναντά έναν επαγγελματία που την έχει κάνει και που μπορεί να σταθεί με επάρκεια, ευθύνη και καθαρότητα μέσα στη θεραπευτική σχέση», αναφέρει η ειδικός.

Ο ΟΡΟΣ LIFE COACH Ή ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ, ΧΩΡΙΣ ΠΤΥΧΙΟ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΔΕΝ ΔΙΝΕΙ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΑΣΚΗΣΗΣ ΚΛΙΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ Ή ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ.

Ναι, μπορείς να διαφωνήσεις με τον θεραπευτή σου!

Η σχέση που αναπτύσσεται ανάμεσα σε θεραπευτή και θεραπευόμενο είναι ίσως η πιο σημαντική προϋπόθεση για μια αποτελεσματική ψυχοθεραπεία: «Να μπορείς να διαφωνήσεις. Να μη φοβάσαι ότι θα κριθείς. Να μην αισθάνεσαι ότι πρέπει να εντυπωσιάσεις τον θεραπευτή σου ή να γίνεις ο σωστός θεραπευόμενος.

»Και αυτό λειτουργεί αμφίδρομα: ούτε ο θεραπευτής χρειάζεται να υποδύεται τον αλάνθαστο, τον παντογνώστη ή τον εντυπωσιακό ειδικό. Μπορεί να είναι παρών, ανθρώπινος και αυθεντικός, χωρίς να μετατρέπει τη συνεδρία σε σκηνή επίδειξης. Η ασφάλεια χτίζεται όταν και οι δύο μπορούν να είναι μέσα στη σχέση χωρίς ρόλους που πρέπει να αποδείξουν κάτι», εξηγεί η δρ. Δριβάκου.

Τελικά, η καλή θεραπεία δεν σου προσφέρει έτοιμες λύσεις. Σε βοηθά να δεις πώς έμαθες να ζεις και, εφόσον θες να αλλάξεις, η συνειδητή απόφαση του τι θέλεις να κρατήσεις και τι θέλεις να αλλάξεις είναι δική σου.