ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΣΤΕΓΗ ΦΙΛΟΞΕΝΙΑΣ ΓΟΝΕΩΝ ΜΕΣΑ ΣΕ ΔΥΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ

Το πού θα μείνουν οι γονείς από την επαρχία, όταν το παιδί ή το νεογέννητο μωρό τους νοσηλεύεται στην Αθήνα είναι ένα τεράστιο ερωτηματικό. Ένα κενό, για το οποίο η πολιτεία δεν έχει προβλέψει. Ευτυχώς, εδώ και κάποιο διάστημα λειτουργούν δύο στέγες φιλοξενίας γονέων, μία στο νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία» και μία στο μαιευτήριο «Έλενα Βενιζέλου».

Η πιο δύσκολη περίοδος της ζωής μου μέχρι τώρα ήταν το διάστημα που το γεννημένο πρόωρα μωρό μου νοσηλευόταν με πολλά προβλήματα υγείας στη μονάδα εντατικής νοσηλείας νεογνών στο μαιευτήριο όπου γέννησα. Πενήντα ολόκληρες μαρτυρικές μέρες και νύχτες, που δεν ξεχνάω ποτέ, με έκαναν να φτάσω στα όριά μου πολλές φορές και να νιώσω ότι χάνω τη γη κάτω από τα πόδια μου και το μυαλό μέσα από το κεφάλι μου.

Αν και οι δυσκολίες δεν πέρασαν με την έξοδο του παιδιού από τη μονάδα, εκείνες τις μέρες που πηγαινοερχόμουν στα επισκεπτήρια γνώρισα αρκετούς γονείς και συνειδητοποίησα ότι μια σημαντική έλλειψη στο σύστημα φροντίδας και νοσηλείας είναι η απουσία ενδιαφέροντος και πρωτοβουλιών για τους γονείς των νοσηλευόμενων μωρών από πολλές απόψεις.

Αν εγώ, που έμενα στα νότια προάστια της Αττικής, έπρεπε να ανεβαίνω 2 φορές μέσα στη μέρα στα βόρεια, χωρίς καν να ξέρω πόσες μέρες θα διαρκέσει αυτό, τι έκαναν οι γονείς που είχαν έρθει από την επαρχία; Για παράδειγμα, ένα ζευγάρι που γνώρισα εκεί ήταν από τη Χαλκίδα και ένα άλλο από τη Λαμία. Τύχαινε, μάλιστα, να έχουν δίδυμα.

Σε αυτά τα ανακαινισμένα οικήματα μέσα στον προαύλιο χώρο του «Αγία Σοφία» φιλοξενούνται τώρα οι γονείς των παιδιών που χρήζουν νοσηλείας και διαμένουν εκτός Αττικής. Ronald McDonald House Ελλάς

Πώς αυτοί οι γονείς θα μπορούσαν να είναι κοντά στα παιδιά τους, να δίνουν το μητρικό γάλα και να πληροφορούνται για την πορεία της υγείας τους από τους γιατρούς; Οι περισσότεροι έμεναν σε ξενοδοχεία –ένα αδιανόητο κόστος– και οι πιο τυχεροί σε συγγενικά σπίτια.

Πού μένουν οι γονείς της επαρχίας, όταν το παιδί τους νοσηλεύεται στην Αθήνα;

Ο κόσμος αυτός δεν είναι λίγος. Το ίδιο, άλλωστε, συμβαίνει με τους γονείς των μεγαλύτερων παιδιών που χρειάζεται να νοσηλευτούν σε κεντρικά παιδιατρικά νοσοκομεία της Αθήνας. Ρωτώντας, έμαθα ότι οι γονείς των παιδιών με νεοπλασματικές ασθένειες έβρισκαν φιλοξενία σε ειδικούς ξενώνες. Σωστό και δίκαιο.

Τι γίνεται όμως με τους γονείς που το παιδί τους κάνει ένα καρδιολογικό χειρουργείο ή χρειάζεται νοσηλεία χωρίς να εμπίπτει στην κατηγορία του ογκολογικού ασθενή; Τίποτε. Ή μάλλον το ίδιο που συμβαίνει και στους γονείς των πρόωρων.

Μια κοινόχρηστη κουζίνα στο κέντρο φιλοξενίας του «Έλενα Βενιζέλου». Ronald McDonald House Ελλάς

Βέβαια, η φιλοξενία δεν είναι το μοναδικό πράγμα που λείπει από τους γονείς αυτών των παιδιών. Απουσιάζει η υποστήριξη και η κατανόηση, οι οποίες ανθίζουν και μέσα από την επαφή με άλλους γονείς.

Τι είναι η στέγη φιλοξενίας γονέων και πού βρίσκεται;

Επειδή όλα αυτά φαντάζουν μάλλον πολυτέλεια για τον κρατικό μηχανισμό και το σύστημα υγείας, την πρωτοβουλία συνήθως παίρνουν άλλοι φορείς. Εν προκειμένω, η Ronald McDonald House Ελλάς, μια ανεξάρτητη, αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία (AMKE), μέρος ενός διεθνούς δικτύου, η οποία ανέλαβε να καλύψει αυτό το κενό δημιουργώντας το Νοέμβριο του 2024 την 1η στέγη γονέων στο Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία».

Πρόκειται για έναν χώρο υποστήριξης και φροντίδας, όπου οι οικογένειες μπορούν να διανυκτερεύσουν, να ξεκουραστούν, να μοιραστούν ένα ζεστό γεύμα, να καλύψουν τις καθημερινές τους ανάγκες και να λάβουν την υποστήριξη που χρειάζονται, λίγα μέτρα μακριά από το θάλαμο νοσηλείας του παιδιού τους.

Τα δωμάτια φιλοξενίας στο «Έλενα Βενιζέλου» διαθέτουν και ευρύχωρες βεράντες. Ronald McDonald House Ελλάς

Πιο συγκεκριμένα, ο χώρος περιλαμβάνει δωμάτια διανυκτέρευσης και κέντρο ημέρας, στο οποίο μπορούν να έρθουν όλοι οι γονείς που τα παιδιά τους νοσηλεύονται ή έχουν έρθει στο νοσοκομείο για εξετάσεις/ θεραπεία. Η κουζίνα, το καθιστικό, όπως επίσης και τα παρεχόμενα προγράμματα υποστήριξης είναι κοινά τόσο για τους γονείς που διαμένουν στα δωμάτια όσο και για αυτούς που χρησιμοποιούν το κέντρο ημέρας.

Τι προσφέρουν οι δύο στέγες φιλοξενίας γονέων

Αν αναρωτιέστε τι είδους προγράμματα υποστήριξης παρέχονται, σημειώστε: ατομικές συνεδρίες με ψυχολόγο, σχολές γονέων και σεμινάρια διαχείρισης άγχους, ακόμη και γιόγκα για τους γονείς. Επίσης, διδασκαλία γλώσσας και βασικών εννοιών μέσω μη τυπικής εκπαίδευσης, δανειστική βιβλιοθήκη στα δωμάτια νοσηλείας και λογοθεραπεία για τα παιδιά.

«Η στέγη γονέων, στο Νοσοκομείο Παίδων ''Η Αγία Σοφία'', υποστήριξε μέσα στους πρώτους 18 μήνες λειτουργίας της 592 οικογένειες, προσφέροντας 1.522 διανυκτερεύσεις, σχεδόν 24.000 γεύματα και περίπου 6.000 ημερήσιες επισκέψεις. Πίσω από αυτούς τους αριθμούς βρίσκονται γονείς που αναγκάστηκαν να αφήσουν το σπίτι, τη δουλειά και την υπόλοιπη ζωή τους για να σταθούν δίπλα σε ένα παιδί που νοσηλεύεται», μας είπε η διευθύνουσα σύμβουλος της ΑΜΚΕ, Δάφνη Τσακιράκη.

Οι γονείς έχουν ένα δικό τους δωμάτιο στο μαιευτήριο «Έλενα Βενιζέλου», για να διανυκτερεύσουν (για όσο χρειαστεί). Ronald McDonald House Ελλάς

Τι λένε οι γονείς που ωφελήθηκαν

Η Μένη Καραβίτη και ο Θανάσης Αλεξανδρής, ο γιος των οποίων χρειάστηκε να νοσηλευτεί στη ΜΕΘ του νοσοκομείου, λένε χαρακτηριστικά: «Μέσα σε αυτό το σπίτι ο πόνος γίνεται πιο απαλός, πιο υποφερτός, γιατί δεν τον κουβαλάς πια μόνος, γιατί ξέρεις πως ο συνομιλητής σου μπορεί να σε καταλάβει και να ακούσει πραγματικά τις εσωτερικές κραυγές και να δει τους φόβους που σε έχουν κυριεύσει.

»Εδώ γνωρίσαμε ανθρώπους που από ξένοι έγιναν οικογένεια, ανθρώπους που κουβαλούν τον ίδιο πόνο, τις ίδιες αγωνίες, τον ίδιο κόμπο στο στήθος. Καθόμαστε τα βράδια μαζί, όταν ο ύπνος δεν έρχεται από το άγχος, και μοιραζόμαστε, σκέψεις, φόβους, αλλά και λίγη ελπίδα».

Στο Έλενα Βενιζέλου μια «αγκαλιά» για τους γονείς των πρόωρων μωρών

Η δεύτερη στέγη γονέων λειτουργεί στο Γενικό Νοσοκομείο – Μαιευτήριο «Έλενα Βενιζέλου» από τον Σεπτέμβριο του 2026 και απευθύνεται σε οικογένειες των οποίων το νεογέννητο χρειάζεται να νοσηλευτεί.

Σε αυτό το κοινόχρηστο καθιστικό, στο «Έλενα Βενιζέλου», η αγωνία των φιλοξενούμενων γονέων μοιράζεται και άρα μαλακώνει. Ronald McDonald House Ελλάς

Για τους γονείς, αυτή η περίοδος είναι συχνά μια περίοδος αγωνίας, φόβου και αναμονής. Είναι όμως και μια περίοδος κατά την οποία γεννιέται ένας πολύ ιδιαίτερος δεσμός. Γιατί για ένα πρόωρο μωρό, η ανάγκη για την παρουσία των γονιών του είναι τεράστια. Και η ανάγκη των γονιών να είναι δίπλα του είναι ανάλογη.

Άλλωστε, είναι πλέον επιστημονικά αποδεδειγμένο ότι η φροντίδα ενός πρόωρου νεογνού δεν περιορίζεται στην ιατρική του αντιμετώπιση. Η παρουσία της μητέρας και του πατέρα, η επαφή, η φωνή, το άγγιγμα, η συμμετοχή στη φροντίδα, η δυνατότητα του γονιού να αισθανθεί ότι δεν είναι απλώς επισκέπτης αλλά μέρος της θεραπευτικής πορείας του παιδιού του, έχουν τεράστια σημασία.

Οι γονείς μπορούν να διαμένουν σε αυτά τα δωμάτια για όσο διάστημα χρειαστεί νοσηλεία το παιδί τους. Οι προϋποθέσεις, εκτός φυσικά από τον τόπο μόνιμης κατοικίας, που πρέπει να είναι εκτός Αττικής, είναι η οικονομική ευαλωτότητα και η σοβαρότητα της κατάστασης υγείας του παιδιού. Υπάρχουν οικογένειες που χρειάστηκε να φιλοξενηθούν ακόμη και τρεις μήνες.