ΠΕΡΙΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΗ: ΠΩΣ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΕΠΙΔΕΡΜΙΔΑ ΣΟΥ ΚΑΙ ΤΙ ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΚΑΝΕΙΣ
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Εμμηνόπαυσης, η δερματολόγος Βάλια Μουσάτου εξηγεί τι συμβαίνει στο δέρμα κατά την περιεμμηνόπαυση και πώς μπορείς να αντιμετωπίσεις αυτές τις αλλαγές.
Μπορεί να ακολουθείς την ίδια ρουτίνα περιποίησης εδώ και κάποια χρόνια, αλλά να παρατηρείς ότι το δέρμα σου δεν ανταποκρίνεται σε αυτήν όπως παλιά: είναι πιο ξηρό και θαμπό, με πιο έντονες τις ρυτίδες και σπυράκια που είχες να δεις από την εφηβεία. Όλα αυτά είναι μια ένδειξη ότι μεγαλώνεις, όπως όλες μας, μια εξέλιξη που είναι φυσιολογική και ευλογημένη.
Πίσω όμως απ’ αυτές τις αλλαγές μπορεί να κρύβεται η περιεμμηνόπαυση, η μεταβατική περίοδος πριν από την εμμηνόπαυση και την οριστική διακοπή της περιόδου, που μπορεί να κρατήσει έως και 10 χρόνια. Όπως εξηγεί η δερματολόγος Βάλια Μουσάτου, κατά την περίοδο αυτή οι ορμονικές μεταβολές αρχίζουν να επηρεάζουν την επιδερμίδα τόσο επιφανειακά όσο και βαθύτερα, δηλαδή στο χόριο ή στον υποδόριο ιστό.
Τι συμβαίνει στο δέρμα κατά την περιεμμηνόπαυση
Αν έπρεπε να το συνοψίσουμε σε μια πρόταση, αυτό που συμβαίνει είναι ότι η περιεμμηνόπαυση επιταχύνει τα σημάδια της γήρανσης. Πιο αναλυτικά, κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου τα επίπεδα των οιστρογόνων και της προγεστερόνης πέφτουν σταδιακά, ενώ επικρατούν αντίστοιχα τα ανδρογόνα.
Μια από τις σημαντικότερες συνέπειες είναι η μείωση της παραγωγής του κολλαγόνου, της δομικής πρωτεΐνης που στηρίζει το δέρμα και παίζει καίριο ρόλο στη σφριγηλότητά του. Η επιδερμίδα γίνεται πιο λεπτή, οι ρυτίδες πιο εμφανείς και η χαλάρωση πιο έντονη. Παράλληλα, χάνει ένα σημαντικό ποσοστό της υγρασίας της και εμφανίζει ξηρότητα και θαμπάδα, ενώ την αισθάνεσαι λιγότερο άνετη.
Οι δυσχρωμίες (κηλίδες και πανάδες) που μέχρι πρόσφατα ήταν πιο ανεπαίσθητες και ήπιες, τώρα μπορεί να γίνουν πιο έντονες. Η Βάλια Μουσάτου συνδέει αυτή την εικόνα με τη συσσωρευμένη φωτογήρανση, τη λέπτυνση του δέρματος και τη διαταραχή του επιδερμικού φραγμού.
Οι εξάψεις, ένα από τα χαρακτηριστικά συμπτώματα της (περι)εμμηνόπαυσης, δεν επηρεάζουν μόνο το πώς αισθάνεσαι στο σώμα σου αλλά και την όψη του προσώπου. Προκαλούν παροδική αγγειοδιαστολή στο δέρμα, δηλαδή διαστολή των μικρών αιμοφόρων αγγείων, με αποτέλεσμα αυτό να κοκκινίζει. Σύμφωνα με τη δερματολόγο, μπορούν επίσης να επιδεινώνουν την ήδη υπάρχουσα ροδόχρου νόσο.
Όσο για την ακμή, δεν είναι καθόλου περίεργη: η επικράτηση των ανδρογόνων έναντι των οιστρογόνων ευνοεί την εμφάνιση ορμονικής ακμής, ιδιαίτερα στην περιοχή γύρω από το στόμα. Δεν είναι λοιπόν ασυνήθιστο, ξαφνικά και χωρίς να έχεις αλλάξει απολύτως τίποτα στη ρουτίνα της περιποίησής σου, να παρατηρήσεις σπυράκια.
Αυτό δεν σημαίνει ότι όλες οι γυναίκες θα παρουσιάσουν τις ίδιες αλλαγές ή ότι θα εμφανιστούν με την ίδια ένταση. Όπως εξηγεί η κ. Μουσάτου, καθοριστικό ρόλο παίζει η γενετική προδιάθεση, η οποία επηρεάζει τόσο την ποιότητα του δέρματος όσο και την οστική δομή του προσώπου.
Πέρα από την κληρονομικότητα, ένας ακόμα κρίσιμος παράγοντας για την κατάσταση του δέρματος στην προεμμηνόπαυση είναι το εκθεσίωμα, δηλαδή οι περιβαλλοντικοί παράγοντες μέσα στους οποίους έχει ζήσει μια γυναίκα, και οι συνήθειές της. Η κ. Μουσάτου εξηγεί ότι θα είναι λιγότερο έντονες και η κατάσταση της επιδερμίδας καλύτερη «αν μια γυναίκα δεν έχει εκτεθεί πολύ τα περασμένα χρόνια στον ήλιο, αν γυμνάζεται συστηματικά και τρέφεται υγιεινά, αν δεν καπνίζει και δεν πίνει αλκοόλ».
Αντιμετωπίζονται αυτές οι αλλαγές ή είναι μη αναστρέψιμες;
Αν και είναι αδύνατο να σταματήσεις ή να αναστρέψεις τη φυσιολογική διαδικασία της γήρανσης, μπορείς να βελτιώσεις σημαντικά την ποιότητα και την όψη της επιδερμίδας σου. Το πρώτο βήμα είναι να προσαρμόσεις την καθημερινή σου περιποίηση στις νέες ανάγκες της.
Για τις ρυτίδες, η κ. Μουσάτου προτείνει τα ρετινοειδή, όπως η ρετινόλη, που έχουν ισχυρή αντιρυτιδική δράση και βελτιώνουν την υφή της επιδερμίδας. Προτείνει επίσης τα φυτοοιστρογόνα, που βοηθούν στην ενίσχυση της σφριγηλότητας, στην ενυδάτωση και στην αντιοξειδωτική προστασία.
Αν το πρόβλημα είναι η θαμπή όψη, δοκίμασε τα οξέα φρούτων, που απομακρύνουν τα νεκρά κύτταρα και κάνουν πιο λεία και φωτεινή την επιφάνεια της επιδερμίδας. Βοηθητική είναι επίσης η νιασιναμίδη όταν υπάρχει φλεγμονή.
Τέλος, η κ. Μουσάτου τονίζει τη σημασία του αντηλιακού – αναφέρει χαρακτηριστικά ότι είναι «το Α και το Ω» της καθημερινής περιποίησης. Σίγουρα, η φωτοπροστασία είναι ένας από τους βασικότερους τρόπους να περιορίσεις τη φωτογήρανση και να αποφύγεις την επιδείνωση των δυσχρωμιών.
Ποιες θεραπείες να κάνεις στο ιατρείο;
Για τη βελτίωση της ποιότητας της επιδερμίδας, η δερματολόγος συστήνει τα skin boosters, τους διεγέρτες κολλαγόνου, τα χημικά peelings, το fractional laser και το microneedling.
Αν υπάρχει χαλάρωση και απώλεια όγκου, προτεινόμενες θεραπείες είναι τα fillers υαλουρονικού, οι θεραπείες με εστιασμένους υπέρηχους, όπως το HIFU, και οι ραδιοσυχνότητες, συμβατικές ή ενέσιμες. Oι ρυτίδες έκφρασης και οι δυναμικές ρυτίδες «σβήνουν» αποτελεσματικά με το Botox. Όσο για την ερυθρότητα και τα σπασμένα αγγεία, η καλύτερη αντιμετώπιση είναι με ειδικά λέιζερ.
H κ. Μουσάτου αναφέρει επίσης τη θεραπεία της ορμονικής υποκατάστασης, που γίνεται με φαρμακευτική χορήγηση, σημειώνει όμως ότι είναι μια ιατρική θεραπεία, δεν είναι κατάλληλη για όλες τις γυναίκες και χρειάζεται λεπτομερή και εξατομικευμένη αξιολόγηση από ενδοκρινολόγο ή γυναικολόγο.