ΕΝΑΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΣ ΖΕΥΓΟΥΣ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΕΙ ΤΙΣ 3 ΛΕΞΕΙΣ ΠΟΥ ΑΠΟΦΕΥΓΕΙ ΝΑ ΛΕΕΙ ΣΤΗ ΣΥΝΤΡΟΦΟ ΤΟΥ

Τριάντα χρόνια έγγαμου βίου έμαθαν σε αυτόν τον ψυχοθεραπευτή να προσέχει τον τρόπο που χρησιμοποιεί ορισμένες λέξεις, αν δεν θέλει να χάσει τη σύντροφό του.

Ο Zach Brittle είναι ψυχοθεραπευτής με ειδίκευση στη θεραπεία ζεύγους και δηλώνει ότι βρίσκεται σε έναν ευτυχισμένο γάμο εδώ και 27 χρόνια. Μόνο που με τη σύζυγό του, Rebecca, είναι παντρεμένοι εδώ και 30 χρόνια. Τι απέγιναν, λοιπόν, τα υπόλοιπα τρία; «Οι δύσκολες χρονιές δεν ήταν διαδοχικές», γράφει σε άρθρο του, εξηγώντας ότι, παρά τα διαφορετικά προβλήματα που αντιμετώπιζαν κάθε φορά, υπήρχε ένα κοινό στοιχείο: ο ένας ή και οι δύο είχαν απομακρυνθεί πολύ από την καλύτερη εκδοχή του εαυτού τους.

«Όταν παντρεύτηκα», αναφέρει, «πίστευα ότι ο γάμος ήταν ένα από τα πράγματα που έκανες για να γίνεις ενήλικας. Αποφοιτάς από τις σπουδές σου, παντρεύεσαι, αγοράζεις ένα σπίτι και κάνεις παιδιά. Τριάντα χρόνια μετά, τα βλέπω λίγο ανάποδα: Ο γάμος δεν σε κάνει ώριμο ενήλικα. Η ωριμότητα είναι αυτή που σε βοηθά να παραμείνεις παντρεμένος».

Για τον ίδιο το να μεγαλώνει –ή, αλλιώς, να αναπτύσσεται και να ωριμάζει– σήμαινε να αλλάζει τον τρόπο που μιλά στη γυναίκα του. Συγκεκριμένα, να αποφεύγει τρεις λέξεις: το όχι, το αλλά και το εσύ. Επί της ουσίας, να σταματήσει να τις χρησιμοποιεί απερίσκεπτα, αναζητώντας ταυτόχρονα καλύτερες εναλλακτικές.

3 λέξεις που καλύτερα να αποφεύγεις να λες στον/στη σύντροφό σου

Αντί για «όχι» λέει ένα «αμοιβαίο ναι»

Ο Brittle αποκαλύπτει πως κατά το πρώτο δύσκολο διάστημα που αντιμετώπισε ο γάμος τους, η γυναίκα του ομολόγησε πως δεν ήξερε αν μπορούσε να συνεχίσει έτσι: «Εγώ δεν συμφώνησα σε αυτό», του είπε κάποια μέρα. Ένα από τα πράγματα που την ενοχλούσαν περισσότερο ήταν η αμυντική του στάση – του έλεγε, για παράδειγμα, κάτι που βίωνε και εκείνος της απαντούσε: «Όχι, δεν έγιναν έτσι τα πράγματα. Μάλλον δεν είναι αυτό που λες, αλλά κάτι άλλο».

Χρειάστηκε καιρός για να μάθει πως το να υποστηρίζεις τη σύντροφό σου δεν σημαίνει να συμφωνείς με ό,τι σου λέει αλλά να διαχωρίζεις με τον τρόπο που μιλάς ότι μπορεί να λες «όχι» σε αυτό που σου λέει, ενώ συνεχίζεις να λες «ναι» στην ίδια. Αυτό ο ίδιος το αποκαλεί «αμοιβαίο ναι» (reciprocal yes): έναν τρόπο να απορρίπτεις μια επιθυμία ή πρόταση, χωρίς να απορρίπτεις τον άνθρωπο που την εκφράζει.

Φέρνει ως παράδειγμα την περίοδο που η τότε 9χρονη κόρη του ήθελε να πάει στον πλανήτη Άρη. Αντί να της πει ότι αυτό δεν πρόκειται να συμβεί, πέρασαν μαζί ένα υπέροχο απόγευμα σχεδιάζοντας διαστημόπλοια, ετοιμάζοντας προμήθειες και αναζητώντας πληροφορίες για τη ζωή στον κόκκινο πλανήτη. Σταδιακά, καθώς της εξηγούσε τις πραγματικές δυσκολίες ενός τέτοιου ταξιδιού, η μικρή αποφάσισε από μόνη της ότι μάλλον δεν άξιζε τον κόπο.

ΜΙΑ ΦΡΑΣΗ ΠΟΥ ΠΡΟΤΙΜΑ ΠΛΕΟΝ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ: «ΕΝΑ ΚΟΜΜΑΤΙ ΜΟΥ».

Φυσικά, η σχέση με τον/τη σύντροφό σου είναι πιο περίπλοκη από αυτό και ορισμένες φορές το «όχι» είναι απαραίτητο, όταν θέλεις να βάλεις όρια ή απλά να εκφράσεις ότι επιθυμείς κάτι διαφορετικό. Όμως, «προσπαθώ να μην αφήνω τη γυναίκα μου με ένα ξερό όχι. Μπορεί να μη θέλω αυτό που θέλει, όμως… έχω την περιέργεια να μάθω γιατί το θέλει. Μπορεί να διαφωνώ με τα παράπονά της για εμένα, όμως… μπορώ να τα ακούσω μήπως κάτι μέσα σε όλα αυτά ισχύει», λέει και προσθέτει: «Αυτό που ρωτώ συχνότερα τους θεραπευόμενούς μου είναι: Είσαι σίγουρος; Το ίδιο προσπαθώ να κάνω και στη σχέση μου με τη σύντροφό μου. Μου κάνει πράγματι επίθεση όταν προσπαθεί να μου πει κάτι ή απλά εγώ νιώθω έτσι; Είναι δύο εντελώς διαφορετικά μεταξύ τους πράγματα».

Αντί για «αλλά» λέει «και»

«Λυπάμαι που σου μίλησα έτσι, αλλά με θύμωσες…», «Ακούω τι μου λες, αλλά αυτό που δεν καταλαβαίνεις…», «Σ’ αγαπώ, αλλά…»: Η λέξη αλλά μπορεί να υποβαθμίσει όσα είπες προηγουμένως, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση σε όσα ακολουθούν, λέει ο ψυχοθεραπευτής. Αυτό είναι εξαιρετικά επιβλαβές σε μια απολογία. Γιατί η εξήγησή σου μπορεί να είναι βάσιμη, όμως εσύ θες να δώσεις έμφαση σε αυτήν και όχι στην ίδια την απολογία.

Εικονογράφηση: Ελένη Καστρινογιάννη

«Δοκίμασε να αντικαταστήσεις το αλλά με το και», προτείνει ο Brittle. Πες για παράδειγμα, «λυπάμαι που σου μίλησα έτσι. Και, αν θέλεις, θα ήθελα να σου εξηγήσω τι με οδήγησε εκεί». Η αλλαγή φαίνεται μικρή, αλλά η διαφορά που μπορεί να κάνει είναι μεγάλη. Γιατί το «και» επιτρέπει να συνυπάρχουν δύο διαφορετικές οπτικές, χωρίς η μία να αναιρεί απαραίτητα την άλλη. Μπορεί να αγαπάς κάποιον και να θες κάτι να αλλάξει στη σχέση σας.

Αντί για «εσύ» προτιμά το «εγώ»

Το πλέον σύνηθες σε ένα ζευγάρι που διαφωνεί είναι να στρέφει ο ένας το δάχτυλο στον άλλον λέγοντας «εσύ πάντα…» ή «εσύ με αναγκάζεις» ή «εσύ πρέπει να…». Απαιτούμε με αυτόν τον τρόπο από τον άλλον να αλλάξει, δείχνουμε ότι εκείνος είναι το πρόβλημα, αναζητάμε την ευθύνη έξω από εμάς.

«Αυτό που έμαθα με τα χρόνια είναι να στρέφω την προσοχή προς εμένα», λέει ο Brittle, «και η πρότασή μου να ξεκινά με το εγώ: Πού έχω εγώ ευθύνη; Πώς συνέβαλα εγώ στον καβγά; Τι μπορώ να κάνω εγώ για να διορθωθούν τα πράγματα;»

Το να επικεντρώνεσαι στο εγώ δεν σημαίνει να αποδέχεσαι όλη την ευθύνη για τη συμπεριφορά του συντρόφου σου. Σημαίνει να μην απαρνείσαι την ευθύνη για τη δική σου συμπεριφορά. Με τον τρόπο αυτό ανακτάς ένα μέρος του ελέγχου και, βέβαια, δείχνεις ότι η αποκατάσταση της σχέσης σας είναι κάτι για το οποίο χρειάζεται να «δουλεύετε» και οι δύο.

Δεν είναι οι λέξεις καθαυτές το πρόβλημα

Ο Brittle καταλήγει πως το πρόβλημα με το όχι, το αλλά και το εσύ δεν έγκειται στις ίδιες τις λέξεις, αλλά στο ότι μπορούν να απλουστεύσουν υπερβολικά συζητήσεις που έχουν βάθος, αφήνοντας λιγότερο περιθώριο για περιέργεια, διαφωνία ή αλλαγή.

Ακόμη και η φράση «νιώθω ότι...», που οι ψυχοθεραπευτές συχνά μας καλούν να λέμε, μπορεί μερικές φορές να κλείσει τον δίαυλο επικοινωνίας.

Μία φράση, πάντως, που ο ίδιος έχει αρχίσει να χρησιμοποιεί είναι το «ένα κομμάτι μου», π.χ. «Ένα κομμάτι μου είναι θυμωμένο γι’ αυτό. Ένα άλλο κομμάτι μου γνωρίζει ότι έχω κι εγώ μερίδιο ευθύνης. Μεγάλο μέρος της προσπάθειας να είσαι ώριμος ενήλικας μέσα σε μια σχέση είναι να αναγνωρίζεις όλα αυτά τα κομμάτια και να επιλέγεις ποιο από αυτά θα πάρει τον λόγο».

Και ένα ακόμα μεγάλο μέρος είναι να αποδέχεσαι πως ο δρόμος για έναν ευτυχισμένο γάμο απαιτεί διαρκή, μεγάλη εξάσκηση.