ΩΡΙΜΟΤΗΤΑ ΣΤΗ ΣΧΕΣΗ ΘΑ ΠΕΙ ΝΑ ΑΠΟΔΕΧΕΣΑΙ (ΚΑΙ) ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΑΛΛΟΥ

Είναι δυνατόν δύο σύντροφοι να έχουν εντελώς διαφορετική θεώρηση για ένα ζήτημα που ταλανίζει τη σχέση τους; Ειδικός λέει ναι και εξηγεί γιατί δεν είναι απαραίτητα κακό.

Πώς γίνεται να είστε τόσα χρόνια ζευγάρι, να γνωρίζετε ο ένας τον άλλον καλά, να έχετε αποκτήσει ακόμα και παιδιά μαζί –στην ανατροφή των οποίων συμφωνείτε απόλυτα–, παρ’ όλα αυτά να τοποθετείστε απόλυτα αντίθετα σε ορισμένα ζητήματα που αφορούν πραγματικές καταστάσεις στη σχέση σας ή στην οικογενειακή σας ζωή;

Η ψυχοθεραπεύτρια Sheri Heller λέει πως όχι μόνο γίνεται, αλλά αποτελεί και μία από τις συχνότερες αιτίες που οδηγούν τα ζευγάρια σε έναν σύμβουλο, ελπίζοντας ότι ένας τρίτος θα μπορέσει να αποφασίσει ποιανού η πραγματικότητα είναι πιο… πραγματική.

«Ο καθένας έχει τα δικά του στοιχεία, τη δική του υπερασπιστική γραμμή, ο ένας αμφισβητεί τη μετάφραση του άλλου και ο καθένας διεκδικεί αξιώσεις αντικειμενικότητας», λέει η ίδια. «Μοιάζει με μια έντονη διαφωνία, όμως στην πραγματικότητα κρύβει κάτι πιο ευάλωτο: κατά κανόνα αποτελεί μια απόδειξη ότι ο καθένας παλεύει με τα δικά του αισθήματα ντροπής, ανεπάρκειας ή με την τρομακτική πιθανότητα να… κάνει λάθος».

Γιατί δεν μπορούμε να δούμε την αλήθεια του άλλου

Η ψυχοθεραπεύτρια εξηγεί σε άρθρο πως το να μπορέσουμε να δούμε και να ακούσουμε πραγματικά την αλήθεια του άλλου δεν απαιτεί απλώς επικοινωνιακές ικανότητες: Χρειάζεται να πάρουμε μια απόσταση από τη δική μας αλήθεια και να αναγνωρίσουμε, με κάποια ταπεινότητα, ότι δύο άνθρωποι μπορεί να βιώνουν την ίδια κατάσταση διαφορετικά, χωρίς κανείς τους να είναι ανειλικρινής, παράλογος ή να κάνει λάθος.

Αυτό αποτελεί μια από τις λιγότερο μελετημένες πτυχές της αγάπης, που τείνουμε να τη συνδέουμε με τη στοργή, την αφοσίωση, την πίστη, τη σεξουαλική επαφή, τη θυσία και την προθυμία να παραμείνουμε στο πλευρό του άλλου στις δύσκολες στιγμές. Όμως η αγάπη απαιτεί κάτι ακόμα: να δημιουργήσουμε έναν ψυχολογικό χώρο για το άλλο άτομο, αποδεχόμενοι και τη δική του υποκειμενική πραγματικότητα, που δεν θα σπεύσουμε να διορθώσουμε, να αμυνθούμε απέναντί της ή να επιμείνουμε ότι πρέπει να συμβαδίζει με τη δική μας.

H ΑΓΑΠΗ ΑΠΑΙΤΕΙ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΟΥΜΕ ΕΝΑΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟ ΧΩΡΟ ΓΙΑ ΤΟ ΑΛΛΟ ΑΤΟΜΟ, ΑΠΟΔΕΧΟΜΕΝΟΙ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΚΗ ΤΟΥ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ.

Αυτό δεν σημαίνει να συμφωνούμε εμείς συνέχεια με τον σύντροφό μας ή να απαρνηθούμε τη δική μας πραγματικότητα για να μην υπάρξουν αναταράξεις στη σχέση. Σημαίνει να καταλάβουμε ότι ένα άτομο μπορεί να ερμηνεύει το παρόν μέσω δικών του βιωμάτων και πληγών – όχι βέβαια στο πλαίσιο κάποιας ναρκισσιστικής τακτικής που στόχο έχει να χειραγωγήσει την πραγματικότητα.

Ωριμότητα στη σχέση σημαίνει, λοιπόν, όχι να αποδεχόμαστε ψέματα, αλλά να αφήνουμε χώρο για δύο διαφορετικές αλήθειες.

Εικονογράφηση: Ελένη Καστρινογιάννη

Ωριμότητα στη σχέση θα πει αμοιβαιότητα

Η ψυχοθεραπεύτρια τονίζει ότι η αγάπη σε μια μακροχρόνια σχέση μπορεί να διατηρηθεί μόνο αν τα δύο άτομα είναι ικανά να αναλάβουν την ευθύνη των πράξεών τους, είναι πρόθυμα να αναγνωρίσουν την πραγματικότητα του άλλου και νιώθουν αρκετά σίγουρα για τον εαυτό τους ώστε να μην επιτρέψουν αυτά που ακούν να τους αλλάξουν.

«Όταν υπάρχει αυτή η ικανότητα, μπορούμε να είμαστε περίεργοι για την εμπειρία του άλλου, χωρίς να την εκλαμβάνουμε ως επίθεση στη δική μας αξία. Σε διαφορετική περίπτωση, κάθε αντίλογος γίνεται κατηγορία και κάθε κατηγορία απαιτεί υπεράσπιση. Σύντομα, δύο άνθρωποι που υποτίθεται πως αγαπιούνται παύουν να προσπαθούν να κατανοήσουν ο ένας τον άλλον και προσπαθούν να κερδίσουν», λέει και θέτει ένα πολύ σημαντικό ερώτημα σε όσους βιώνουν κάτι αντίστοιχο στη σχέση τους: Μπορώ να επιτρέψω στον/στη σύντροφό μου να έχει μια διαφορετική πραγματικότητα από τη δική μου, νιώθοντας ταυτόχρονα σιγουριά για το ποιος είμαι εγώ;

Μπορούμε, δηλαδή, να ακούσουμε αυτό που ενοχλεί ή πληγώνει τον άλλον εξαιτίας της δικής μας συμπεριφοράς χωρίς να θεωρήσουμε ότι έχει κάποια κακόβουλη πρόθεση; Μπορούμε να αναλάβουμε ευθύνη για ό,τι από αυτά μας αναλογεί, χωρίς να επωμιζόμαστε και το μερίδιο που δεν μας αναλογεί; Μπορούμε να κρατήσουμε τη δική μας πραγματικότητα, ενώ αποδεχόμαστε και την άλλη;

Όπως λέει η ειδικός, δεν είναι για όλους εύκολο να απαντήσουν στα παραπάνω.

Πού οδηγεί, τελικά, όλο αυτό;

Είναι θεμέλιο της ώριμης σχέσης να «αντέχουμε» τη διαφορά χωρίς να οδηγούμαστε σε αποσύνδεση, λέει η Heller. Και ο μόνος τρόπος για να γίνει αυτό είναι να μπούμε στη διαδικασία να εξετάσουμε και την πραγματικότητα του άλλου – τι μας έχει διαφύγει; Τι προσπαθεί να μας πει; Μπορούμε να δείξουμε κατανόηση ακόμα κι αν η αλήθεια του διαφέρει από τη δική μας;

Στόχος τελικά, τονίζει η ίδια, δεν είναι να συγκρίνουμε ποια αλήθεια υπερισχύει, αλλά να κατανοήσουμε τι είναι αληθινό ανάμεσά μας.

Και τότε η σύγκρουση μετατρέπεται σε κάτι περισσότερο από απειλή για τη σχέση: Γίνεται μια ευκαιρία για βαθύτερη κατανόηση, ανάληψη ευθύνης, ευαλωτότητα και, τελικά, για βαθύτερη αγάπη.

ΩΡΙΜΟΤΗΤΑ ΣΤΗ ΣΧΕΣΗ ΔΕΝ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΝΑ ΑΠΟΔΕΧΟΜΑΣΤΕ ΨΕΜΑΤΑ, ΑΛΛΑ ΝΑ ΑΦΗΝΟΥΜΕ ΧΩΡΟ ΓΙΑ ΔΥΟ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ ΑΛΗΘΕΙΕΣ.

Γιατί, όπως υποστηρίζει και ο ψυχαναλυτής Έριχ Φρομ, η αγάπη δεν είναι απλώς ένα συναίσθημα που «μας συμβαίνει». Είναι τέχνη και πράξη βούλησης, μια ικανότητα που καλλιεργούμε μέσα από τη φροντίδα, την υπευθυνότητα, τον σεβασμό και τη γνώση. Έτσι, δεν αρκεί να νιώθουμε συνδεδεμένοι όταν συμφωνούμε, αλλά και όταν οι πραγματικότητές μας αποκλίνουν.

«Η αγάπη είναι κάτι που μαθαίνουμε να κάνουμε», λέει ο Φρομ. Και μερικές φορές, η πιο γεμάτη αγάπη πράξη είναι να δημιουργήσουμε χώρο για την αλήθεια του άλλου, χωρίς να τη βιώνουμε ως απειλή για τη δική μας. Αυτό, άλλωστε, θα πει ωριμότητα στη σχέση.