Η NICOLE KIDMAN ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ «ΦΙΛΗ» ΜΕ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΗΣ (ΚΑΙ ΠΟΛΥ ΚΑΛΑ ΚΑΝΕΙ)

Μία δήλωση της Nicole Kidman δίνει αφορμή να ξεκαθαρίσει ένα θέμα που μπερδεύει πολλούς νέους γονείς ως προς τη σχέση με τα παιδιά τους.

Είτε ως αντίδραση στο παλιό, αυταρχικό μοντέλο διαπαιδαγώγησης είτε από την εσφαλμένη αντίληψη ότι σύγχρονες προσεγγίσεις, όπως το gentle parenting, συνεπάγονται απουσία ορίων, ορισμένοι γονείς μπορεί να θεωρούν ότι, για να βρίσκονται συναισθηματικά κοντά στα παιδιά τους, πρέπει να λειτουργούν περισσότερο ως φίλοι παρά ως γονείς.

Κάτι τέτοιο μπορεί πράγματι να ακούγεται υπέροχο όταν τα παιδιά είναι πλέον ενήλικα και νιώθουν την άνεση όχι μόνο να κάνουν παρέα με τους γονείς, αλλά και να μοιραστούν μαζί τους προσωπικά ζητήματα που τους απασχολούν. Ωστόσο, στην παιδική και εφηβική ηλικία πρόκειται για μια προσέγγιση που μπορεί να εξελιχθεί δυσάρεστα, προκαλώντας στο παιδί σύγχυση και ανασφάλεια.

«Δεν είμαι εδώ για να είμαι η καλύτερή σας φίλη – είμαι εδώ για να είμαι ο βράχος σας»

Στο ζήτημα αυτό αναφέρθηκε πριν από λίγο καιρό σε συνέντευξή της στην Αυστραλιανή Daily Telegraph η Nicole Kidman, όταν ρωτήθηκε αν είναι «φίλες» με τις δύο κόρες της, ηλικίας 15 και 18 ετών (η ίδια έχει ακόμα δύο παιδιά που είχαν υιοθετήσει με τον Tom Cruise, τα οποία είναι σήμερα 31 και 33 ετών). Η απάντησή της ήταν ένα κάθετο όχι.

«Είσαι πρώτα μητέρα. Είσαι μητέρα αλλά είσαι και οδηγός, μέντορας, ένα ασφαλές καταφύγιο, το μέρος στο οποίο μπορουν πάντα να επιστρέφουν. Όμως, όπως λέω και στα παιδιά μου, όχι, δεν είμαι εδώ για να είμαι η καλύτερή σας φίλη. Είμαι εδώ για να είμαι ο βράχος σας».

Η Nicole Kidman με τις κόρες της Sunday Rose Kidman Urban και Faith Margaret Kidman Urban σε επίδειξη μόδας της Chanel, Οκτώβριος 2025. AP Photo Aurelien Morissard

Ο κίνδυνος του να θες να είστε φίλοι με τα παιδιά σου

Πέρα από το πόσο πολύ συμφωνώ με τη Nicole Kidman, η συζήτηση αυτή με κάνει να αναρωτιέμαι: Γιατί να θες να είσαι φίλος με το παιδί σου; Να είσαι κοντά, να υπάρχει καλή επικοινωνία μεταξύ σας – οπωσδήποτε. Όμως φίλοι γιατί; Είναι άραγε ένας τρόπος να επιβεβαιωθείς ότι «κάνεις καλή δουλειά» ως γονιός; Ένας τρόπος να ξέρεις τι συμβαίνει στη ζωή τους στην εφηβεία; Ή απλά μία ακόμα επιρροή των social media που προβάλλουν όλα αυτά τα reels με μαμάδες και κόρες που μοιάζουν συνομήλικες, φορούν τις ίδιες ροζ φόρμες και κάνουν ακροβατικά challenges on camera, σαν κολλητές που διασκεδάζουν;

Η σύγχρονη αναπτυξιακή ψυχολογία αναγνωρίζει τη σημασία μιας στενής, ζεστής σχέσης ανάμεσα στους γονείς και τα παιδιά, τονίζει όμως ότι η συναισθηματική εγγύτητα δεν πρέπει να συνοδεύεται από σύγχυση ρόλων ή απουσία ορίων. Αυτό προκύπτει τόσο από τη θεωρία του δεσμού του John Bowlby όσο και από την έρευνα της Diana Baumrind για τα διαφορετικά στιλ διαπαιδαγώγησης.

Οι γονείς «φίλοι» δυσκολεύονται να βάλουν όρια

Στη φιλία οι δύο πλευρές συνδέονται συνήθως με μια σχέση ισοτιμίας. Στη σχέση γονέα και παιδιού, όμως, ο ενήλικας έχει επιπλέον την ευθύνη να προστατεύει, να καθοδηγεί και να θέτει όρια ανάλογα με την ηλικία και τις ανάγκες του παιδιού. Σύμφωνα με το μοντέλο Circle of Security, που βασίζεται στη θεωρία του δεσμού, το παιδί χρειάζεται έναν φροντιστή ο οποίος να είναι πιο δυνατός, πιο σοφός και ταυτόχρονα καλοσυνάτος. Έναν ενήλικα που θα του προσφέρει ασφάλεια και καθοδήγηση, χωρίς να περιορίζει αδικαιολόγητα την αυτονομία του. Ισότητα, λοιπόν, εκ των πραγμάτων δεν μπορεί να υπάρχει.

Στη σχέση γονέα-παιδιού υπάρχει συναισθηματική ασυμμετρία

Μια ακόμα σημαντική διάσταση της σχέσης γονέα και παιδιού είναι η συναισθηματική ασυμμετρία. Σε αντίθεση με μια φιλία μεταξύ ενηλίκων, ο γονιός έχει την ευθύνη να διαχειρίζεται τα δικά του συναισθήματα, ώστε να μπορεί να ανταποκρίνεται με ψυχραιμία στο άγχος ή στον θυμό του παιδιού και να το βοηθά να αναπτύξει σταδιακά τη δική του ικανότητα συναισθηματικής ρύθμισης.

Η Nicole Kidman με την 18χρονη κόρη της Sunday Rose Kidman Urban στο MET gala, Μάιος 2026. Invision/AP Photo Evan Agostini

Η Diana Baumrind, αναπτυξιακή ψυχολόγος που διατύπωσε μία από τις πιο γνωστές θεωρίες για τα γονεϊκά στιλ ανατροφής τη δεκαετία του 1960, περιέγραψε το Επιτρεπτικό στιλ διαπαιδαγώγησης (permissive parenting) ως μια προσέγγιση στην οποία οι γονείς δείχνουν ζεστασιά και ανταπόκριση στις ανάγκες των παιδιών, αλλά δεν θέτουν επαρκή όρια και απαιτήσεις. Η απουσία αυτών των στοιχείων μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και της συμπεριφοράς του παιδιού.

Ποιο στιλ διαπαιδαγώγησης προκρίνει η ψυχολογία σήμερα;

Το Δημοκρατικό στιλ διαπαιδαγώγησης (authoritative parenting), που περιγράφηκε αρχικά από την Diana Baumrind, είναι μία από τις προσεγγίσεις ανατροφής που έχουν συνδεθεί συστηματικά με θετικά αποτελέσματα στην ανάπτυξη των παιδιών και συνεχίζει να υποστηρίζεται από σημαντικό μέρος της σύγχρονης αναπτυξιακής ψυχολογίας.

Το Δημοκρατικό στιλ συνδυάζει στοιχεία που χαρακτηρίζουν και μια στενή φιλία, όπως η ανοιχτή επικοινωνία, η ζεστασιά, η υποστήριξη και ο σεβασμός στην προσωπικότητα του παιδιού, χωρίς όμως ο γονιός να χάνει τον ρόλο του. Αυτό σημαίνει ότι ακούει την άποψη του παιδιού και το ενθαρρύνει να συμμετέχει στις αποφάσεις που το αφορούν, διατηρώντας την ευθύνη για την ασφάλεια και την καθοδήγησή του.

Στην προσέγγιση αυτή υπάρχουν σαφείς κανόνες και όρια, καθώς και κατάλληλες συνέπειες όταν αυτά παραβιάζονται. Παράλληλα, οι απαιτήσεις προσαρμόζονται στην ηλικία και την ωριμότητα του παιδιού, ώστε να ενισχύεται σταδιακά η αυτονομία του.