ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΛΟ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ ΒΑΛΕ ΠΑΝΤΖΑΡΙΑ ΣΤΟ ΠΙΑΤΟ ΣΟΥ

Πέρα από ωραία γεύση και εντυπωσιακό χρώμα, τα παντζάρια φαίνεται να κάνουν καλό και στην καρδιά. Προσπάθησε, λοιπόν, να τα συμπεριλάβεις στο μενού σου.

Όταν ήμουν παιδί, τα παντζάρια δεν μου προκαλούσαν ιδιαίτερο γαστρονομικό ενδιαφέρον, παρά το εντυπωσιακό τους χρώμα. Δεν θυμάμαι καν αν τα είχα δοκιμάσει. Μεγαλώνοντας, άρχισα να τα απολαμβάνω βραστά με λίγο ελαιόλαδο, ξίδι και σκόρδο.

Η γεύση και το χρώμα τους δεν είναι τα μόνα χαρακτηριστικά που αξίζει να προσέξεις. Τα παντζάρια έχουν βρεθεί στο επίκεντρο επιστημονικών μελετών, καθώς οι ερευνητές εξετάζουν την πιθανή συμβολή τους στην υγεία της καρδιάς και των αγγείων.

Από ό,τι φαίνεται, ένα από τα συστατικά που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι τα νιτρικά άλατα. Ο οργανισμός μετατρέπει τις ουσίες αυτές σε μονοξείδιο του αζώτου (ή αλλιώς νιτρικό οξείδιο), ένα μόριο που συμβάλλει στη χαλάρωση και τη διαστολή των αιμοφόρων αγγείων.

Παράλληλα, τα παντζάρια περιέχουν φυτικές ίνες, βιταμίνες και άλλες φυτικές ενώσεις.

Τι δείχνουν οι έρευνες

Η σχέση των παντζαριών με την αρτηριακή πίεση έχει αποτελέσει αντικείμενο αρκετών μελετών. Σε μια σημαντική έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Hypertension, επιστήμονες μελέτησαν τις επιδράσεις της κατανάλωσης 500 ml χυμού παντζαριού σε υγιείς ενήλικες, παρακολουθώντας την αρτηριακή τους πίεση για 24 ώρες και λαμβάνοντας δείγματα αίματος.

Περίπου τρεις ώρες μετά την κατανάλωση του χυμού, οι συμμετέχοντες παρουσίασαν μείωση της αρτηριακής πίεσης, η οποία σχετιζόταν με τα επίπεδα νιτρωδών αλάτων στο αίμα τους.

Οι ερευνητές παρατήρησαν επίσης μεταβολές που αφορούσαν την πήξη του αίματος και τη λειτουργία του εσωτερικού τοιχώματος των αιμοφόρων αγγείων.

Τα ευρήματα ενισχύθηκαν από μετέπειτα ανασκόπηση, στην οποία οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι τα νιτρικά άλατα από τα παντζάρια και άλλα τρόφιμα ενδέχεται να συμβάλλουν στη μείωση της αρτηριακής πίεσης, στον περιορισμό της αρτηριακής δυσκαμψίας και στη βελτίωση της αγγειακής λειτουργίας.

iStock

Τι συμβαίνει με τα νιτρικά άλατα

Στο σημείο αυτό καλό θα ήταν να κάνουμε μια σημαντική διευκρίνιση. Τα νιτρικά και τα νιτρώδη άλατα δεν έχουν απαραίτητα την ίδια επίδραση στον οργανισμό, καθώς σημαντικό ρόλο παίζει η πηγή από την οποία προέρχονται.

• Στα επεξεργασμένα κρέατα χρησιμοποιούνται ως συντηρητικά. Ωστόσο, μπορούν να μετατραπούν σε νιτροζαμίνες, ενώσεις που ενδέχεται να είναι καρκινογόνες.
• Αντίθετα, στα φρούτα και τα λαχανικά συνυπάρχουν με βιταμίνες και αντιοξειδωτικά, ουσίες που μπορούν να εμποδίσουν τον σχηματισμό των συγκεκριμένων ενώσεων.

Δεν ανταποκρίνονται όλοι με τον ίδιο τρόπο

Αν και τα αποτελέσματα των ερευνών είναι ενδιαφέροντα, δεν παρουσιάζουν όλοι οι άνθρωποι την ίδια μεταβολή στην αρτηριακή πίεση μετά την κατανάλωση χυμού παντζαριού.

Ο Oliver Shannon, λέκτορας Ανθρώπινης Διατροφής και Γήρανσης, επισημαίνει σε δήλωσή του στη Washington Post ότι υπάρχουν άνθρωποι στους οποίους παρατηρείται μείωση της αρτηριακής πίεσης, αλλά και άλλοι στους οποίους η επίδραση είναι ελάχιστη ή ανύπαρκτη.

Μία πιθανή εξήγηση είναι ότι οι δεύτεροι δεν διαθέτουν τα απαραίτητα βακτήρια στη στοματική κοιλότητα για τη μετατροπή των νιτρικών σε νιτρώδη άλατα (τα βακτήρια της στοματικής κοιλότητας μετατρέπουν τα νιτρικά άλατα του χυμού σε νιτρώδη, τα οποία στη συνέχεια μετατρέπονται σε μονοξείδιο του αζώτου). Χρειάζεται, ωστόσο, περισσότερη έρευνα για να αποσαφηνιστεί ο μηχανισμός.

iStock

Πόσα παντζάρια να φας;

Σύμφωνα με τον Shannon, ένας υγιής ενήλικας χρειάζεται να καταναλώνει καθημερινά ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου σε τέσσερα παντζάρια ή 500 ml χυμού παντζαριού, ώστε να παρατηρηθεί επίδραση στην αρτηριακή πίεση και την υγεία της καρδιάς και των αγγείων.

Αν δεν ξέρεις πώς να τα εντάξεις στη διατροφή σου, σου έχουμε μερικές ιδέες. Μπορείς να τα ψήσεις με σκόρδο, φρέσκα κρεμμυδάκια και καυτερές πιπεριές, να τα συνδυάσεις με ντομάτα και γάλα καρύδας σε ένα κάρι ή να τα προσθέσεις σε σαλάτα με ρόκα, γιαούρτι με μπαχαρικά. Μπορείς επίσης να τα συμπεριλάβεις σε χυμούς.

Δεν χρειάζεται, πάντως, να περιοριστείς στα παντζάρια, γιατί τα ραπανάκια, το ραβέντι, το σπανάκι, το σέσκουλο, το μαρούλι, η ρόκα αποτελούν επίσης φυσικές πηγές νιτρικών αλάτων.

Μια τελευταία επισήμανση: Αν λαμβάνεις φαρμακευτική αγωγή για την υπέρταση ή κάποια άλλη χρόνια πάθηση, φρόντισε να συμβουλευτείς τον γιατρό σου πριν αυξήσεις σημαντικά την κατανάλωση τροφών πλούσιων σε νιτρικά άλατα.