ΠΩΣ ΤΑ ΤΥΡΙΑ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ ΜΑΣ

Αν έχεις υψηλή χοληστερίνη και φοβάσαι να καταναλώσεις τυρί, καλό είναι να μάθεις όλα τα δεδομένα και να επανεξετάσεις τη στάση σου. Νέα δεδομένα υποστηρίζουν ότι το τυρί μπορεί ακόμη και να ρίξει την «κακή» χοληστερόλη.

Η πιο συνηθισμένη ιατρική συμβουλή, όταν κανείς διαπιστώνει ότι έχει υψηλή χοληστερίνη, είναι «κόψε τα τυριά» ή «περιόρισε την κατανάλωση τυριού». Αν σκεφτείς όμως ότι τα τυριά περιέχουν ασβέστιο και πρωτεΐνη, είναι σημαντικά στη διατροφή ενός ανθρώπου άνω των 50, ηλικία που συνήθως αρχίζουμε να μιλάμε για αυξημένη χοληστερίνη. Τι πρέπει να κάνουμε;

Οι οδηγίες των γιατρών και των διατροφολόγων έχουν αρχίσει να διαφοροποιούνται, καθώς νέα ερευνητικά δεδομένα που δείχνουν πώς επηρεάζει η κατανάλωσή τους έρχονται στο φως. Αν λοιπόν έχεις υψηλή χοληστερίνη και ο γιατρός σου είναι ενημερωμένος, είναι πιο πιθανό να σου μιλήσει για μετρημένη κατανάλωση και για προσοχή στα λιπαρά, παρά για αποχή από τα τυριά.

Για να πάρουμε  τα πράγματα από την αρχή, ας δούμε τι σημαίνει χοληστερίνη ή, για να είμαστε επιστημονικά ορθότεροι, χοληστερόλη. Η χοληστερόλη είναι μια κηρώδης ουσία που βρίσκεται σε πολλά τρόφιμα, συμπεριλαμβανομένων των γαλακτοκομικών προϊόντων και του κρέατος. Ο οργανισμός επίσης παράγει επίσης χοληστερόλη στο ήπαρ.

Το σώμα χρειάζεται χοληστερόλη

Το σώμα μας χρειάζεται χοληστερόλη για να λειτουργήσει, αλλά εάν συσσωρευτεί υπερβολική ποσότητα στο αίμα, μπορεί να φράξει τις αρτηρίες, να αυξήσει την αρτηριακή πίεση και να μας θέσει σε υψηλότερο κίνδυνο καρδιακής προσβολής και άλλων καρδιαγγειακών παθήσεων.

Pexels Emre Ugurlar

Υπάρχουν δύο τύποι χοληστερόλης στο αίμα. Τα σωματίδια χοληστερόλης λιποπρωτεΐνης υψηλής πυκνότητας (HDL) είναι μεγαλύτερα και μερικές φορές ονομάζονται «καλή» χοληστερόλη. Η HDL χοληστερόλη μπορεί να βοηθήσει στην απομάκρυνση της χοληστερόλης λιποπρωτεΐνης χαμηλής πυκνότητας (LDL), γνωστής και ως «κακή» χοληστερόλη. Ένα άτομο που έχει υψηλή HDL χοληστερόλη και χαμηλή LDL χοληστερόλη θα έχει χαμηλότερο κίνδυνο καρδιακών παθήσεων.

Τι ρόλο παίζει η διατροφική χοληστερόλη;

Όσον αφορά τη διατροφική χοληστερόλη, τα περισσότερα είδη τυριού έχουν υψηλή περιεκτικότητα τόσο σε χοληστερόλη όσο και σε κορεσμένα λιπαρά, όπως συμβαίνει άλλωστε με πολλά ζωικά προϊόντα. Ωστόσο, η αύξηση της χοληστερόλης στο αίμα επηρεάζεται πολύ περισσότερο από την υψηλή πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών παρά από την ίδια τη διατροφική χοληστερόλη που υπάρχει στο τυρί.

Η περιεκτικότητα αυτή ποικίλλει ανάλογα με το είδος του τυριού. Για παράδειγμα, τα σκληρά τυριά όπως το έμενταλ και η παρμεζάνα έχουν υψηλότερα επίπεδα κορεσμένων λιπαρών. Αντίθετα, επιλογές όπως το τυρί cottage θεωρούνται πολύ πιο ελαφριές.

Unsplash Rafael Maggion

Το τυρί μπορεί ακόμη και να μειώσει την «κακή» χοληστερόλη, χάρη σε έναν πολύπλοκο μηχανισμό

Σύμφωνα με πρόσφατες επιστημονικές μελέτες, φαίνεται ότι η κατανάλωση τυριού ενδέχεται τελικά να μην είναι τόσο επιβλαβής όσο πιστεύαμε. Μια μελέτη του 2025 δείχνει ότι το τυρί μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να συμβάλει στη μείωση της ολικής αλλά και της «κακής» (LDL) χοληστερόλης.

Αυτό συμβαίνει χάρη στο λεγόμενο «γαλακτοκομικό πλέγμα» (dairy matrix), έναν εξαιρετικά πολύπλοκο μηχανισμό, βάσει του οποίου η δομή και τα θρεπτικά συστατικά των γαλακτοκομικών προϊόντων «αλληλεπιδρούν» μεταξύ τους, με αποτέλεσμα ο οργανισμός μας να απορροφά τα λιπαρά και το ασβέστιο διαφορετικά από ό,τι συμβαίνει με άλλες τροφές.

Επιπλέον, μια μελέτη του 2023 τονίζει ότι το τυρί παρότι είναι πλούσιο σε λιπαρά, περιέχει επίσης θρεπτικά συστατικά, όπως ασβέστιο, αντιοξειδωτικά και πολυφαινόλες, τα οποία έχουν θετική και ευεργετική επίδραση στην υγεία.

Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗΣ ΣΤΟ ΑΙΜΑ ΕΠΗΡΕΑΖΕΤΑΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΛΙΠΑΡΩΝ ΠΑΡΑ ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗ ΣΤΟ ΤΥΡΙ.

Τελικά, να τρώμε ή όχι τυριά;

Οι ειδικοί ξεκαθαρίζουν πως είναι αδύνατο να υπάρξει μια γενική, καθολική σύσταση που να απαγορεύει το τυρί. Το μυστικό κρύβεται στη συνολική αξιολόγηση της διατροφής. Για παράδειγμα, η κατανάλωση γαλακτοκομικών με πλήρη λιπαρά σε συνδυασμό με μια δίαιτα υπερβολικά πλούσια σε υδατάνθρακες μπορεί να αυξήσει κατακόρυφα τους καρδιαγγειακούς κινδύνους.

Pexels Christina Voinova

Πέραν τούτου, η χοληστερόλη δεν είναι ο μόνος παράγοντας που πρέπει να μας απασχολεί. Πολλά τυριά είναι ιδιαίτερα πλούσια σε νάτριο (αλάτι), γεγονός που μπορεί να αυξήσει σημαντικά την αρτηριακή πίεση. Επειδή το τυρί είναι επίσης μια θερμιδογόνος τροφή, τα άτομα που προσπαθούν να χάσουν βάρος πρέπει να περιορίζουν την ποσότητα που καταναλώνουν.

Ενώ το τυρί μπορεί να συμβάλει σε αυξημένα επίπεδα χοληστερόλης, αν καταναλώνεται με μέτρο στο πλαίσιο μιας ποικίλης και υγιεινής διατροφής, δεν αποτελεί κίνδυνο. Η προσεκτική ανάγνωση της διατροφικής ετικέτας και ο έλεγχος του μεγέθους των μερίδων είναι τα πιο σημαντικά βήματα.

Τέλος, να θυμίσουμε ότι, παράλληλα με τη διατροφή, πολλοί παράγοντες μπορούν να επηρεάσουν τα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα ενός ατόμου, μεταξύ άλλων οι εξής:

• υπερβολικό βάρος,
• οικογενειακό ιστορικό καρδιαγγειακών παθήσεων και υψηλής χοληστερόλης,
• κάπνισμα,
• καθιστική ζωή.

Τι σημαίνει αυτό; Ότι είναι καλύτερο να εστιάσουμε στην καλλιέργεια υγιεινών συνηθειών και όχι απλώς στη μείωση της πρόσληψης χοληστερόλης.