ΓΙΑΤΙ ΤΟ ΕΜΣΤ ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ ΟΠΟΥ ΘΑ ΘΕΣ ΝΑ ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΙΣ

Τρεις νέες εκθέσεις ξεκινούν στις 11 Ιουνίου στο ΕΜΣΤ, τόσο πλούσιες και ενδιαφέρουσες, που θα θες να επιστρέφεις ξανά και ξανά για να τις χορτάσεις.

Δεν ξέρω τι έχεις να κάνεις το απόγευμα της Πέμπτης 11 Ιουνίου 2026, αλλά ακύρωσέ το και κάνε το παν για να βρεθείς στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, να περιδιαβείς 3 νέες χορταστικές εκθέσεις –για τις οποίες θα σου μιλήσω παρακάτω– και να καταλήξεις στη δροσερή ταράτσα, όπου στις 20:30 ξεκινά ένα φανταστικό live, με την μπάντα Αγία Φανφάρα στην αρχή και τον DJ Shantel στη συνέχεια, και με μία από τις ωραιότερες θέες στην Αθήνα. Όλα αυτά με ελεύθερη είσοδο.

Κι αν δεν προλαβαίνεις, το μόνο σίγουρο είναι πως κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού στο ΕΜΣΤ δεν θα βρεθείς μόνο μία φορά – όλα αυτά που σε περιμένουν εκεί θα σε κάνουν να θες να επιστρέφεις, για να τα απολαύσεις ένα προς ένα. Ιδανικά, θα πω εγώ, στο πλαίσιο κάποιας ξενάγησης που μπορείς να προγραμματίσεις από εδώ. Γιατί η αλήθεια είναι πως αξίζει τον κόπο να μάθεις περισσότερα για τα νέα αποκτήματα που θα συναντήσεις εκεί.

3 νέες εκθέσεις μας περιμένουν το καλοκαίρι του 2026 στο ΕΜΣΤ

Διανύουμε φέτος μια καθοριστική στιγμή για την εξέλιξη του ΕΜΣΤ, καθώς πέντε χρόνια μετά την επίσημη, διά ζώσης λειτουργία του, με την Κατερίνα Γρέγου στα ηνία ως καλλιτεχνική διευθύντρια από το 2021, η συλλογή του εμπλουτίζεται με νέα αποκτήματα και δωρεές, τα οποία έχουν το εξής χαρακτηριστικό: Στρέφουν το βλέμμα του επισκέπτη από τη Δύση στην Ανατολή. Μας καλούν να κοιτάξουμε τους εξ Ανατολής γείτονές μας, να αναζητήσουμε τους ιστορικούς μας δεσμούς και να διαπιστώσουμε πόσο κοντά είμαστε σε όσα συμβαίνουν σήμερα εκεί.

Γιάννης Κουνέλλης, Χωρίς τίτλο, 2000. Πλάκες σιδήρου, σιδερένια ράφια, σακιά από μουσαμά, κάρβουνο, παλτό, παπούτσια, ατσάλι, σχοινιά, 200 × 362 × 50 εκ. Συλλογή ΕΜΣΤ Μέρος της Δωρεάς της Συλλογής Δ.Δασκαλόπουλου

Ο τίτλος της έκθεσης «South by Southeast», σκόπιμα εμπνευσμένος από την ταινία North by Northwest του Άλφρεντ Χίτσκοκ, απηχεί τη γενικότερη στροφή προς την Ανατολή που υπάρχει στην Ελλάδα – τουλάχιστον στην Ελλάδα όσων επιμένουν να γνωρίζουν τις ανανεωμένες πολιτικές και οικονομικές σχέσεις της χώρας μας με τις γειτονικές περιοχές. Όσων αρνούνται να ταυτοποιούνται αποκλειστικά ως πολίτες της Δύσης. Μια ταυτότητα που αναπόφευκτα μας χαρακτήρισε από την ανεξαρτησία μας από τους Οθωμανούς, το 1821, και μετά. Ναι, γεωγραφικά και δομικά «ανήκομεν εις τη Δύση», όμως οι πολιτισμικές μας συγγένειες με την Ανατολή είναι σπουδαίες – αν έχεις έρθει ποτέ σε στενή επαφή με κατοίκους αυτών των χωρών, το έχεις σίγουρα διαπιστώσει.

Άποψη εγκατάστασης (αριστερά προς δεξιά): Έργα της Μπίας Ντάβου, των Θοδωρή και Λήδας Παπακωνσταντίνου, του Απόστολου Γεωργίου και της Μαλβίνας Παναγιωτίδη, Συλλογή ΕΜΣΤ. Φωτογραφία: Πάρις Ταβιτιάν

Γι’ αυτό και τα έργα που θα δεις το φετινό καλοκαίρι στο ΕΜΣΤ αφηγούνται ιστορίες από τη Μεσόγειο, τα Βαλκάνια, τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, αλλά και τη Μέση Ανατολή. Όπως η χώρα μας λειτουργεί ως ασφαλές καταφύγιο –ή προσπαθεί να κάνει μέσω των αλληλέγγυων πολιτών και ομάδων– την ώρα που η Μέση Ανατολή φλέγεται, έτσι και το ΕΜΣΤ μοιάζει να αποτελεί ένα καταφύγιο τέχνης και πολιτισμού για τις φωνές όσων αξίζει να ακουστούν.

Γιώργος Ιωάννου, Επί απολύτου ταυτίσεως, 1973. Λάδι σε λινό, 102 x 70 εκ. Συλλογή ΕΜΣΤ

Δεν θα τελείωνε ποτέ αυτό το άρθρο αν ξεκινούσα να απαριθμώ ονόματα καλλιτεχνών και έργα τους που εντάσσονται στην ομπρέλα αυτής της έκθεσης, όμως οπωσδήποτε θα πρέπει να αναφέρω το arte povera installation του Γιάννη Κουνέλλη που μας υποδέχεται στην αρχή της, την τρυφερή εγκατάσταση από μικρά ξυλόγλυπτα των Θοδωρή και Λήδας Παπακωνσταντίνου, τα έργα της Μπίας Ντάβου, τα κέρινα σπίτια της Μαλβίνας Παναγιωτίδη και τους πίνακες του Απόστολου Γεωργίου.

Κωνσταντίνος Κακανιάς, Καραούλι, 1997. Φωτογραφία, 98 x 98 εκ. Συλλογή ΕΜΣΤ Μέρος της Δωρεάς της Συλλογής Δ.Δασκαλόπουλου

Ακόμα, μη χάσεις το χιουμοριστικό «Καραούλι» του Κωνσταντίνου Κακανιά, το συγκλονιστικό installation Archeology του Akram Zaatari και το άκρως εντυπωσιακό Water Thief της Diana Al-Hadid.

Thomas Struth, Paradise 25, Yuquehy, Brazil, 2001. Έγχρωμη φωτογραφία, 216.5 x 168 cm Συλλογή ΕΜΣΤ

Η έκθεση καταλήγει σε δύο έργα που υμνούν τη Φύση –εξάλλου το περιβάλλον είναι το νούμερο ένα ζήτημα που πρέπει να μας απασχολεί στους καιρούς μας, όπως είπε στην παρουσίαση η Κατερίνα Γρέγου που την επιμελείται– και συγκεκριμένα στο καταπράσινο Paradise 25 του Thomas Struth και στο Moon Tree του Gabriel Orozco.

Στο Spotlight o Γιώργος Λάππας

«Η τέχνη ξεκινάει πάντα με τη λέξη έστω» τιτλοφορείται η δεύτερη έκθεση που μας περιμένει, η οποία στρέφει τον προβολέα (εξ ου και το Spotlight) στον Γιώργο Λάππα, με αφορμή τα δέκα χρόνια από τον πρόωρο θάνατό του.

Γιώργος Λάππας, Άσπρο Καρότσι, 2001. Φωτογραφική διαφάνεια, PVC, σίδερο, λάμπες νέον, 215 × 330 × 102 cm, Συλλογή ΕΜΣΤ, Μέρος της Δωρεάς της Συλλογής Δ.Δασκαλόπουλου.

Σε αυτή θα δούμε έργα γλυπτικής του ίδιου που υπήρχαν ήδη στο ΕΜΣΤ και επιλεγμένους δανεισμούς μιας συγκεκριμένης περιόδου της πρακτικής του (1996-2004) κατά την οποία ο καλλιτέχνης δημιούργησε μια πρωτοποριακή σειρά με τη χρήση ηλεκτρικού φωτός και φωτογραφικής μεμβράνης. Στην επιμέλεια η Δάφνη Βιτάλη.

Voices στο -1 από τη Μαργαρίτα Αθανασίου

Μη φύγεις ακόμα – κι αν φύγεις μην ξεχάσεις να επιστρέψεις, για να κατευθυνθείς στο -1 και συγκεκριμένα στην αίθουσα προβολών όπου σε περιμένει η τριπλή βίντεο-εγκατάσταση VOICES (Φωνές) της Μαργαρίτας Αθανασίου, σε συντονισμό Σταμάτη Σχιζάκη. Την καλλιτέχνιδα απασχολεί η επικοινωνία με τις ψυχές των νεκρών: Το Voices ταξιδεύει στον χρόνο για να φτάσει στην ψηφιακή εποχή και το σύγχρονο κίνημα του New Age.

Μαργαρίτα Αθανασίου, VOICES, 2025 (στιγμιότυπα) Βίντεο δοκίμιο Ευγενική παραχώρηση της καλλιτέχνιδας

Εστιάζει στις ζωές πνευματιστριών και, με την τεχνική του ψηφιακού κολλάζ, δομεί μια ενδιαφέρουσα ποιητική αφήγηση. Η συνέντευξη της Αθανασίου με τη γιαγιά της, επίσης καλλιτέχνιδα, είναι σίγουρα ο καλύτερος τρόπος να κλείσεις ολόκληρη την έκθεση – και ίσως να ξεκινήσεις το καλοκαίρι σου.