Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΟΝΕΪΚΟΤΗΤΑΣ ΕΙΝΑΙ «ΜΑΖΙ Ο,ΤΙ ΚΙ ΑΝ ΣΥΜΒΕΙ»
Το Μαζί ό,τι κι αν συμβεί δεν είναι ένα ακόμη βιβλίο με συμβουλές γονεϊκότητας, αλλά ένα εγχειρίδιο ενσυναίσθησης για τους σημερινούς γονείς. Ένας ανοιχτός διάλογος που σε βοηθάει να δεις το παιδί μέσα σου και να το αγκαλιάσεις, μαζί με το δικό σου παιδί.
Αν είσαι γονιός τη σημερινή εποχή, πιθανότατα παλεύεις καθημερινά με τις ενοχές σου. Δεν ξέρω αν οι γονείς των προηγούμενων εποχών είχαν τόσες ενοχές ή όχι, αν τις έκρυβαν ή αν τις έσπρωχναν κάτω από το χαλάκι. Είναι όμως και μια δύσκολη ψυχολογικά εποχή η δική μας, καθώς πάρα πολλά παιδιά πλέον - όπως δείχνουν τα διεθνή στατιστικά - αντιμετωπίζουν προβλήματα ψυχικής υγείας, νευροδιαφορετικότητας, διαφορετικότητας και ένταξης, που δεν μπορείς να μην αναρωτιέσαι αν κάπου έχεις φταίξει κι εσύ ως γονιός.
Όμως η γονεϊκότητα σήμερα έχει γίνει και λίγο... επιστήμη. Τόση πολλή πληροφορία και τόσο μεγάλη ανάγκη να τα κάνουμε όλα σωστά για τα παιδιά μας, να μην τους λείψει συναισθηματικά αυτό που έλειψε σε μας, μας οδηγούν στο άλλο άκρο: Προσπαθούμε να γίνουμε οι τέλειοι γονείς και ξεχνάμε την ανθρώπινη πλευρά μας, την πιο ευάλωτη, εκείνη που έχει ανάγκη από ξεχωριστή φροντίδα.
Το τελευταίο διάστημα, ως μαμά ενός κοριτσιού στην εφηβεία, με βασανίζει μία νέα ενοχή: μήπως στην προσπάθειά μου να τα κάνω όλα σωστά, ξέχασα να αγκαλιάσω με αγάπη τα λάθη της όταν ήταν μικρούλα; Μήπως δεν της έδειξα όλη την αγάπη που νιώθω;
Έχοντας ακουστά τη Φρόσω Φωτεινάκη, ψυχολόγο-ψυχοθεραπεύτρια που δουλεύει (και) με οικογένειες και τον Μάριο Μάζαρη, έναν εμπνευσμένο δάσκαλο πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, βρέθηκα να ξεφυλλίζω το βιβλίο που έγραψαν μαζί με τίτλο Μαζί ό,τι κι αν συμβεί. Πώς η οικογένεια δυναμώνει μέσα από τις δυσκολίες, το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα.
Πώς διαφέρουν οι σημερινοί γονείς
«Είμαστε οι γονείς που ασχολούμαστε περισσότερο από ποτέ με τα παιδιά μας, αλλά ταυτόχρονα κουβαλάμε βαθιά μέσα μας ένα αίσθημα ανεπάρκειας και ενοχής. Και αυτή η ενοχή μας εγκλωβίζει. Μας αποτρέπει από το να χωρέσουμε και τον εαυτό μας μέσα στην οικογενειακή συνθήκη, σα να μην το αξίζουμε, σα να μην το δικαιούμαστε». Τα όσα γράφει η Φρόσω Φωτεινάκη μού τράβηξαν την προσοχή.
Όπως εξηγεί η ίδια: «Οι σημερινοί γονείς στην πλειοψηφία τους δεν φροντίστηκαν συναισθηματικά ως παιδιά. Όχι επειδή έλειψε η αγάπη, αλλά επειδή έλειψε η γνώση, η επίγνωση, η εκπαίδευση γύρω από το συναίσθημα. Οι γονείς των γονιών μας αγωνίζονταν για την επιβίωση·ήταν μια γενιά που κάλυπτε ανάγκες, όχι συναισθήματα. Εμείς είμαστε η πρώτη γενιά που σκύβουμε πραγματικά πάνω από τις ψυχικές ανάγκες και συχνά το κάνουμε άτσαλα, με μια υπερ-αναπλήρωση για όσα το παιδί μέσα μας δεν έλαβε ποτέ».
«Μαζί ό,τι κι αν συμβεί»: Ένα βιβλίο που σε παίρνει μαζί του
Δεν χρειάστηκε πολλή ώρα για να βρεθώ απορροφημένη στις σελίδες του βιβλίου. Οι αληθινές ιστορίες που παρουσιάζουν οι συγγραφείς μέσα από την αίθουσα διδασκαλίας και τον χώρο των συνεδριών, ταξινομημένες σε διάφορα κεφάλαια, με κέρδισαν αμέσως.
ΠΡΟΣΠΑΘΟΥΜΕ ΝΑ ΓΙΝΟΥΜΕ ΟΙ ΤΕΛΕΙΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΞΕΧΝΑΜΕ ΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΠΛΕΥΡΑ ΜΑΣ, ΤΗΝ ΠΙΟ ΕΥΑΛΩΤΗ, ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΑΝΑΓΚΗ ΑΠΟ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΚΙ ΑΥΤΗ.
Γιατί μετά από καθεμία, οι δύο συγγραφείς κουβεντιάζουν - το βιβλίο είναι γραμμένο με τη μορφή διαλόγου, πράγμα που χαρίζει απίστευτη ζωντάνια και αμεσότητα δίχως ίχνος διδακτισμού - πώς το κάθε εμπόδιο γίνεται μέσα από το πρίσμα της αγάπης και της συντροφικότητας ευκαιρία για ανάπτυξη.
Και έχουν έναν πολύ ιδιαίτερο τρόπο να το πετυχαίνουν αυτό οι συγγραφείς: σα να σε παίρνουν από το χέρι και να σου εξηγούν πού και γιατί πονάς, πώς και γιατί γίνονται κακοί χειρισμοί στις οικογένειες... Το κάνουν αυτό σαν αληθινοί φροντιστές, χωρίς να σε κατηγορούν, χωρίς «πρέπει» και υποδείξεις.
Γονείς και παιδιά: οι προκλήσεις της σύγχρονης εποχής
Με παρόμοιο τρόπο, το βιβλίο δεν ακολουθεί μια αυστηρά θεωρητική δομή, αλλά είναι χωρισμένο σε κεφάλαια-θεματικές που απαντούν στις πιο συχνές, σύγχρονες προκλήσεις. Οι βασικές θεματικές που αναλύονται στα κεφάλαια είναι:
- Διαφορετικότητα και bullying: Πώς αγκαλιάζουμε τη διαφορετικότητα στη σκέψη και τη συμπεριφορά των παιδιών, ενισχύοντας την αποδοχή.
- Οθόνες και τεχνολογία: Τι πραγματικά κρύβεται πίσω από το κόλλημα των παιδιών με τις οθόνες και πώς μπορούμε να διαχειριστούμε τη σύγχρονη ψηφιακή πραγματικότητα.
- Φιλικές σχέσεις: Η δυναμική των σχέσεων μέσα στην οικογένεια, στο σχολικό περιβάλλον και μεταξύ των συνομηλίκων, και η σημασία της ουσιαστικής επικοινωνίας.
- Διαζύγιο: Δεν είναι το διαζύγιο αυτό από το οποίο πρέπει να προστατέψουμε τα παιδιά μας, αλλά η έκθεση στην απουσία της αγάπης.
- Πιεστικά καθημερινά προγράμματα: Ο αντίκτυπος των γρήγορων και απαιτητικών ρυθμών της σύγχρονης καθημερινότητας στην ψυχολογία γονιών και παιδιών.
- Οικονομικές δυσκολίες: Πώς οι δυσκολίες και οι εντάσεις του περιβάλλοντος επηρεάζουν τα παιδιά και πώς η οικογένεια μπορεί να παραμείνει δυνατή απέναντι σε τέτοιες πιέσεις.
- Αποτυχία: Η διαχείριση του φόβου της αποτυχίας (το συχνό παιδικό ερώτημα: «Θα με αγαπάς ακόμα κι αν αποτύχω;») και πώς τα λάθη γίνονται ευκαιρίες για εξέλιξη.
- Ασθένεια και απώλεια: Πώς συζητάμε και πώς διαχειριζόμαστε το πένθος, τον αποχωρισμό και τις απώλειες μαζί με τα παιδιά.
- Σεξουαλική αγωγή: Πώς προσεγγίζονται ζητήματα ορίων, σώματος και σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης με υγιή και ασφαλή τρόπο.
- Διαγενεακό τραύμα: Οι άνθρωποι που ζουν μέσα μας και οι πληγές που μεταφέρονται από γενιά σε γενιά.
«Μαζί ό,τι κι αν συμβεί»: Κάτι παραπάνω από συμβουλές γονεϊκότητας
Αλλά μην περιμένεις συγκεκριμένες οδηγίες. Το βιβλίο δεν προσφέρει στείρες συνταγές διαπαιδαγώγησης. Ανοίγει έναν χώρο ακρόασης και κατανόησης του παιδιού που μεγαλώνει σήμερα, καθώς και του παιδιού που κρύβει κάθε ενήλικας μέσα του: «Η ευθύνη, η αγωνία να είσαι εκεί για το παιδί σου, σε απομακρύνουν όλο και περισσότερο από το εσωτερικό σου παιδί, τις δικές σου ανάγκες» διαβάζουμε.
ΙΣΩΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΔΙΑΖΥΓΙΟ ΑΥΤΟ ΑΠΟ ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΤΑΤΕΨΟΥΜΕ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΑΣ, ΑΛΛΑ Η ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΥΣΙΑ ΑΓΑΠΗΣ.
Και αν αναρωτιέσαι πώς θα το ξαναβρείς, θα σου πρότεινα να αφεθείς στην ανάγνωση. Το Μαζί ό,τι κι αν συμβεί αποτελεί ένα εγχειρίδιο ενσυναίσθησης. Κάθε σελίδα του στοχεύει στην καλλιέργεια της συναισθηματικής νοημοσύνης, εξηγώντας πως το ζητούμενο δεν είναι να είμαστε τέλειοι γονείς ή δάσκαλοι, ούτε να αποφεύγουμε τις δυσκολίες, αλλά να είμαστε παρόντες και να τις αντιμετωπίζουμε από κοινού με τα παιδιά.