ΘΑ «ΥΙΟΘΕΤΟΥΣΕΣ» ΕΝΑΝ ΠΑΛΙΟ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΟ ΘΑΛΑΜΟ;

Οι βρετανικοί τηλεφωνικοί θάλαμοι με το χαρακτηριστικό κόκκινο χρώμα αποσύρονται. Θα «υιοθετούσες» έναν για να τον προστατέψεις από την εξαφάνιση;

Υπάρχουν αντικείμενα που, ακόμη κι όταν παύουν να είναι χρήσιμα, δεν παύουν να αποτελούν κομμάτι της ταυτότητας ενός τόπου. Στη Μεγάλη Βρετανία, ένα από αυτά είναι αναμφίβολα ο κόκκινος τηλεφωνικός θάλαμος, που μαζί με τα κόκκινα διώροφα λεωφορεία και ορισμένα από τα πιο αναγνωρίσιμα αρχιτεκτονικά τοπόσημα της χώρας, έχουν γίνει σύμβολο της βρετανικής αισθητικής.

Δυστυχώς, όπως συμβαίνει με πολλά στοιχεία του αστικού τοπίου που κάποτε θεωρούσαμε αυτονόητα, έτσι και οι τηλεφωνικοί θάλαμοι σταδιακά εξαφανίζονται. Τα κινητά τηλέφωνα έχουν κάνει την ανάγκη για δημόσια τηλεφωνική επικοινωνία σχεδόν παρωχημένη και στη Μεγάλη Βρετανία, από περίπου 100.000 τηλεφωνικούς θαλάμους τη δεκαετία του 1990, σήμερα παραμένουν σε λειτουργία περίπου 20.000.

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι πρέπει να χαθούν.

Οι τηλεφωνικοί θάλαμοι αλλάζουν ρόλο

Με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από την εμφάνιση του εμβληματικού κόκκινου kiosk, η BT, η βρετανική εταιρεία τηλεπικοινωνιών, αποφάσισε να διαθέσει χιλιάδες παλιούς τηλεφωνικούς θαλάμους σε κοινότητες έναντι μόλις 1 λίρας.

Το πρόγραμμα ονομάζεται Adopt a Kiosk και δίνει σε τοπικές αρχές, κοινότητες, εγγεγραμμένες φιλανθρωπικές οργανώσεις και ιδιώτες τη δυνατότητα να «υιοθετήσουν» έναν θάλαμο και να του δώσουν μια νέα χρήση.

Το αποτέλεσμα της πρωτοβουλίας αυτής είναι περισσότερες από 5.000 κοινότητες στη Μεγάλη Βρετανία να έχουν ήδη αξιοποιήσει παλιούς τηλεφωνικούς θαλάμους, μετατρέποντάς τους σε μικρούς κοινοτικούς χώρους, όπως μικρές βιβλιοθήκες, τράπεζες τροφίμων, γκαλερί τέχνης, σημεία εγκατάστασης απινιδωτή.

Η τελευταία αυτή μετατροπή είναι από τις πιο ουσιαστικές, καθώς οι συγκεκριμένοι θάλαμοι βρίσκονται συχνά σε κεντρικά σημεία των κοινοτήτων, μπορούν να προσφέρουν άμεση πρόσβαση σε έναν απινιδωτή.

iStock

Η κληρονομιά που αλλάζει

Η ιστορία των κόκκινων τηλεφωνικών θαλάμων έχει ενδιαφέρον, γιατί, εκτός των άλλων, αποτελεί ένα καλό μάθημα για τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τα αντικείμενα του δημόσιου χώρου όταν η αρχική τους λειτουργία παύει.

Μπορεί ένας τηλεφωνικός θάλαμος να μην είναι πλέον χρήσιμος ως τηλέφωνο, αλλά μπορεί να παραμένει χρήσιμος ως σημείο συνάντησης, πολιτισμού ή κοινωνικής προσφοράς. Η διατήρησή του, επομένως, μπορεί να σημαίνει ότι βρίσκουμε έναν νέο λόγο για να συνεχίσει να υπάρχει.

Στην Ελλάδα, όπου και οι δικοί μας δημόσιοι τηλεφωνικοί θάλαμοι έχουν σε μεγάλο βαθμό χάσει τη χρησιμότητά τους, η ιδέα δεν μοιάζει καθόλου κακή. Το ερώτημα είναι τι θα μπορούσαν να γίνουν, αν αντί να τους βλέπουμε ως ξεπερασμένα αντικείμενα του δρόμου, τους αντιμετωπίζαμε ως μικρούς χώρους που περιμένουν μια δεύτερη ζωή.

iStock

Έχει σημασία η εξαφάνισή τους;

Ο John Lawford από το Public Interest Advocacy Centre (μη κερδοσκοπικός οργανισμός για τα δικαιώματα των πολιτών και των καταναλωτών), υποστηρίζει ότι οι δημόσιοι τηλεφωνικοί θάλαμοι δεν πρέπει να εξαφανιστούν εντελώς. Όπως επισημαίνει, παραμένουν απαραίτητοι για:

• ανθρώπους που δεν μπορούν να πληρώσουν ένα κινητό τηλέφωνο ή τους τελειώνουν τα χρήματα,
• τουρίστες και ξένους,
• εποχικούς εργάτες,
• όσους χρειάζονται να επικοινωνήσουν σε επείγουσες καταστάσεις.

Επιπλέον, υποστηρίζει ότι τα δημόσια τηλέφωνα μπορεί να είναι πιο αξιόπιστα από τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας σε έκτακτες περιπτώσεις, όπως πυρκαγιές και ακραία καιρικά φαινόμενα.

Σε ορισμένες χώρες, μάλιστα, διατηρούνται υποχρεωτικά ορισμένα δημόσια τηλέφωνα. Για παράδειγμα, η Telstra έκανε δωρεάν τις κλήσεις (τοπικές και εθνικές), καθώς και τα SMS, από τα δημόσια τηλέφωνά της σε όλη την Αυστραλία τον Αύγουστο του 2021. Στόχος ήταν να διατηρηθούν σε λειτουργία, καθώς εξακολουθούν να είναι σημαντικά, ιδιαίτερα σε αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές, σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών, όταν τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας μπορεί να τεθούν εκτός λειτουργίας, αλλά και για άστεγους, ευάλωτες ομάδες και ανθρώπους που βρίσκονται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

Στην Ιταλία, η TIM υποχρεούται να συνεχίσει να παρέχει δημόσια τηλεφωνική υπηρεσία σε συγκεκριμένους χώρους κοινωνικής σημασίας, όπως νοσοκομεία και άλλες υγειονομικές δομές, φυλακές, στρατόπεδα και στρατώνες. Επιπλέον, δημόσια τηλέφωνα μπορούν να παραμείνουν σε σημεία χωρίς κάλυψη κινητής τηλεφωνίας, όπως τα ορεινά καταφύγια.

iStock

Η ιστορία του κόκκινου τηλεφωνικού θαλάμου

Η ιστορία του εμβληματικού βρετανικού τηλεφωνικού θαλάμου ξεκινά πολύ πριν αποκτήσει τη μορφή που γνωρίζουμε σήμερα. Οι πρώτοι δημόσιοι θάλαμοι εμφανίστηκαν στις αρχές του 20ού αιώνα σε ποικίλες μορφές: μικρά υπόστεγα, διακοσμητικές κατασκευές, ακόμη και κατασκευές με βιτρό. Το 1921, το General Post Office παρουσίασε το πρώτο τυποποιημένο μοντέλο, το K1, κατασκευασμένο από μπετόν, το οποίο ήταν βαμμένο σε κρεμ χρώμα και είχε κόκκινη πόρτα.

Το χαρακτηριστικό κόκκινο χρώμα υιοθετήθηκε επειδή ήταν το χρώμα της Υπηρεσίας Ταχυδρομείων και επειδή έκανε τις κατασκευές να ξεχωρίζουν εύκολα. Το πιο αναγνωρίσιμο σχέδιο μέχρι τις μέρες μας παραμένει το K6, δημιουργία του σερ Giles Gilbert Scott.

Αντί, λοιπόν, να χάνουμε χρόνο και ενέργεια με το να αναρωτιόμαστε αν ένας τηλεφωνικός θάλαμος έχει πλέον λόγο ύπαρξης, ας αφιερώσουμε καλύτερα τους διαθέσιμους πόρους για να του δώσουμε μια δεύτερη ζωή.