ΜΠΟΡΕΙ Η ΚΑΚΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΝΑ ΜΑΣ ΚΑΝΕΙ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΕΣ;

Η κακή παιδική ηλικία αυξάνει τις πιθανότητες να γίνει κάποιος εγκληματίας; Θα μπορούσαμε όλοι να σκοτώσουμε υπό συγκεκριμένες συνθήκες; Οι εγκληματίες είναι συνήθως ψυχασθενείς; Μία δικαστική ψυχολόγος βάζει τα πράγματα στη θέση τους.

Όποιος άνθρωπος έχει ζήσει τραύμα στην παιδική του ηλικία, γνωρίζει πως αν δεν φροντιστεί το τραύμα μπορεί να μεγαλώσει τόσο, ώστε να ορίσει τη ζωή μας. Οι έρευνες είναι σαφείς ως προς την εμπλοκή του οικογενειακού περιβάλλοντος, στην αρχή της εμφάνισης ψυχολογικών προβλημάτων, με τα παιδιά που είναι πιο πιθανό να τα εμφανίσουν, να είναι εκείνα που έχουν αρνητικές οικογενειακές σχέσεις. Όπου «αρνητικές σχέσεις»” είναι όλες οι περιπτώσεις κακοποίησης.

Πολύ συχνά βλέπουμε ανθρώπους που έχουν βιώσει ως παιδιά την κακοποίηση, ως ενήλικες να την επαναλαμβάνουν σε μέλη των δικών τους οικογενειών. Δεν το κάνουν γιατί δεν θυμούνται. Περισσότερο πρόκειται για «κατασκευαστική» λειτουργία.

Πόσο πιθανό είναι μια κακή παιδική ηλικία να μας κάνει εγκληματίες;

Ας δούμε τι έχει να πει μια ειδικός.

Η Δρ. Julia Shaw  είναι δικαστική ψυχολόγος και δουλεύει με την αστυνομία σε ό,τι αφορά τις έρευνες και τους μάρτυρες. «Μελετώ τις εγκληματικές υποθέσεις, ειδικά τα αποδεικτικά στοιχεία αυτόπτων μαρτύρων και αξιολογώ αν οι αστυνομικοί έκαναν ερωτήσεις που καθοδηγούσαν τον μάρτυρα. Η ερώτηση στην οποία καλούμαι να απαντήσω είναι αν μια συγκεκριμένη ανάμνηση είναι αξιόπιστη και πώς θα τη λάβουν υπόψη τους οι ένορκοι».

Unsplash Andriyko Podilnyk

Το LADbible Stories την κάλεσε να δώσει απαντήσεις στις πιο συχνές ερωτήσεις που της κάνουν. Η Δρ. Shaw είπε πως η πιο συχνή ερώτηση που της κάνουν είναι αν όλοι έχουμε έναν δολοφόνο μέσα μας.

«Η σύντομη απάντηση είναι πως όλοι έχουμε την ικανότητα να σκοτώσουμε, αλλά όχι αυτήν την στιγμή. Επί προσωπικού, πιστεύω ότι σήμερα είναι αδύνατο να σκοτώσω κάποιον και δη ένα άτομο που δεν μου επιτίθεται. Αν προσθέσω, όμως, κάποιους παράγοντες κινδύνου, τα πράγματα μπορούν να αλλάξουν».

Ποιους παράγοντες κινδύνου; «Να χάσω ξαφνικά τη δουλειά μου ή να υποφέρω από φτώχεια ή να εθιστώ στα ναρκωτικά ή να γνωρίσω νέους φίλους που κάνουν κακές επιλογές ή να γίνω πραγματικά κακή στη διαχείριση του θυμού όταν η ζωή μου αρχίζει να είναι πιο περίπλοκη και οδηγούμαι σε πιο παρορμητικές και θυμωμένες αποφάσεις.

»Ως εκ τούτου, η δολοφονία προκύπτει σχεδόν πάντα, από καβγά που βγήκε εκτός ελέγχου. Δεν είναι σύνηθες αυτό που βλέπουμε στην τηλεόραση, δηλαδή κάποιος να ακονίζει το μαχαίρι του ή να γυαλίζει το όπλο του, περιμένοντας να σκοτώσει έναν συγκεκριμένο άνθρωπο.

»Αυτό δεν συμβαίνει στην πραγματικότητα. Στην ουσία, είναι ζήτημα άμεσα συνδεδεμένο με τη διαχείριση θυμού. Ένα ζήτημα ψυχικής υγείας, της δυνατότητας να διαχειριστούμε τις δύσκολες στιγμές που παίζουν τον μεγαλύτερο ρόλο στις εξελίξεις. Αν αυτές οι δύσκολες στιγμές εμφανιστούν στη ζωή μας, τότε ναι, πιστεύω ότι είμαι ικανή να σκοτώσω. Το ίδιο κι εσείς».

Η ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΠΡΟΚΥΠΤΕΙ ΣΧΕΔΟΝ ΠΑΝΤΑ ΑΠΟ ΚΑΒΓΑ ΠΟΥ ΒΓΗΚΕ ΕΚΤΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ. ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΣΥΝΗΘΕΣ ΝΑ ΑΚΟΝΙΖΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΤΟ ΜΑΧΑΙΡΙ ΤΟΥ ΠΕΡΙΜΕΝΟΝΤΑΣ ΝΑ ΣΚΟΤΩΣΕΙ ΕΝΑΝ ΑΝΘΡΩΠΟ.

Τι ρόλο παίζει η κακή παιδική ηλικία στο έγκλημα;

«Η κακή παιδική ηλικία δεν κάνει κάποιον να σκοτώνει ανθρώπους. Μπορεί να κάνει ανθρώπους πιο ευάλωτους σε άλλους στρεσογόνους παράγοντες. Για παράδειγμα, αν χάσεις τη δουλειά σου, αν ζεις σε συνθήκες φτώχειας, αν είσαι εθισμένος σε ουσίες, δημιουργούνται οι προϋποθέσεις να γίνεις λιγότερο καλός στη διαχείριση του στρες. Και πιθανότατα μπορεί να σου δώσει κακό τρόπο σκέψης για τον κόσμο, υπό την έννοια του ότι μπορεί για παράδειγμα, να μιμηθείς τα πράγματα που έκαναν οι γονείς σου, εάν οι γονείς σου έκαναν κακό ο ένας στον άλλον ή σε εσένα.

Unsplash Anastasiya Badun

Οι περισσότεροι εξ όσων είχαν κακή παιδική ηλικία δεν εγκληματούν ως ενήλικες, κάτι που είναι σημαντικό να το πούμε και να το ξαναπούμε. Το να έχεις, ωστόσο, κακή παιδική ηλικία είναι πιο σύνηθες μεταξύ ανθρώπων που έχουν κάνει εγκλήματα. Δηλαδή, η κακή παιδική ηλικία δεν προκαλεί το έγκλημα, αλλά γίνεται παράγοντας κινδύνου ως προς την αδυναμία διαχείρισης της κοινωνίας και των συναναστροφών μεταξύ των ανθρώπων».

Η Δρ. Shaw εξήγησε πως οι δολοφόνοι αισθάνονται ενοχές στις πλείστες περιπτώσεις και αποκάλυψε ότι συμβαίνει και κάτι ακόμα: «Κάποιος που έχει σκοτώσει άνθρωπο, σχεδόν πάντα έχει διαταραχή μετατραυματικού στρες. Βλέπει δηλαδή, εικόνες σχετικές με το έγκλημα. Δεν λέω πως πρέπει να τους λυπηθούμε, αλλά είναι ένα γεγονός που σχετίζεται με τη μεταμέλεια και τις ενοχές. Επίσης, οι εγκληματίες έχουν το αίσθημα της απώλειας από την αξιόποινη πράξη τους».

ΚΑΠΟΙΟΣ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΣΚΟΤΩΣΕΙ ΑΝΘΡΩΠΟ, ΣΧΕΔΟΝ ΠΑΝΤΑ ΕΧΕΙ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΟΥ ΣΤΡΕΣ.

Ποια είναι η μεγαλύτερη παρανόηση που έχουμε για τους ψυχοπαθείς;

«Μια από τις μεγαλύτερες παρανοήσεις είναι πως όσοι δολοφονούν, είναι ψυχοπαθείς. Η μεγαλύτερη είναι πως όλοι οι ψυχοπαθείς είναι έξυπνοι. Αυτό δεν είναι αλήθεια. Αν δείτε τους ανθρώπους που έχουν διαγνωστεί με ψυχοπάθεια, σχεδόν πάντα έχουν δείκτη ευφυίας κάτω του μέσου όρου», εξηγεί η ειδικός.

Unsplash Lilartsy

«Δεν υπάρχουν δηλαδή, ψυχοπαθείς που είναι πραγματικά έξυπνοι και πολύ χειριστικοί. Ναι, είναι χειριστικοί, αλλά συχνά είναι κακοί σε αυτό. Και δεν χειρίζονται τους άλλους απαραίτητα με έξυπνο τρόπο. Πιστεύω λοιπόν, ότι θα πρέπει να σταματήσουμε να πιστεύουμε πως οι ψυχοπαθείς είναι πραγματικά έξυπνοι, ιδιοφυείς τύποι, γιατί οι περισσότεροι δεν είναι», καταλήγει.

Ποια χαρακτηριστικά προσωπικότητας κάνουν έναν... καλό εγκληματία;

«Οι πιθανότητες να ξεφύγεις αν κάνεις ένα έγκλημα και άρα να γίνεις καλός εγκληματίας, αυξάνονται αν είσαι έξυπνος. Το να είναι κάποιος καριερίστας εγκληματίας εξαρτάται και σε συγκυριακούς παράγοντες. Από το αν έχεις κάποιον που σε αγαπάει, σε εμπιστεύεται και σε στηρίζει ό,τι και αν κάνεις. Έχεις κάποιον που θα έθαβε πτώματα μαζί σου; Φυσικά, παίζει ρόλο και η ικανότητα να σχεδιάσεις το έγκλημα και να μην χάσεις τη ψυχραιμία σου, να μην κάνεις κάτι εν βρασμώ ή εκτός συστηματικών λόγων, να μη δρας παρορμητικά», λέει η Δρ. Shaw.

Unsplash Marco Bianchetti

«Ένας άλλος τρόπος για να διαβάσουμε την παραπάνω ερώτηση, είναι ποια χαρακτηριστικά προσωπικότητας κάνουν έναν καλό εγκληματία, τύπου Ρομπέν των Δασών. Αυτή είναι μια πιο ιδιαίτερη ερώτηση, καθώς έχει να κάνει με το αν υπάρχουν περιπτώσεις που δικαιολογούν ένα έγκλημα, στην περίπτωση που το αποτέλεσμα είναι καλό. Δηλαδή, αν κλέβω χρήματα από πλούσιους και τα δίνω στους φτωχούς, είμαι ένας καλός εγκληματίας, ηθικά; Ή εξακολουθεί να είναι έγκλημα αυτό που κάνω;»