ΕΧΕΙΣ ΦΘΑΡΜΕΝΑ ΡΟΥΧΑ; ΔΕΣ ΤΙ ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΤΑ ΚΑΝΕΙΣ

Έχεις όλη την καλή διάθεση να χαρίσεις ή να δωρίσεις παλιά σου ρούχα, αλλά η κατάστασή τους δεν το επιτρέπει; Πριν τα πας στον κάδο απορριμμάτων, δες τι μπορείς να κάνεις για να μην επιβαρύνεις το περιβάλλον.

Μετά από χρόνια συλλογής και περισυλλογής, αποφάσισα να κάνω ένα γενναίο decluttering στην ντουλάπα μου και να την απαλλάξω από ρούχα φθαρμένα ή και αφόρετα. Όχι πως έχει ιδιαίτερη αξία η μαρτυρία μου, αλλά μπορώ να επιβεβαιώσω όσα λέει η Marie Kondo και σχετικές έρευνες για την ευεργετική επίδραση του duclettering. Η ντουλάπα πήρε ανάσα και μαζί της ανάσανα συναισθηματικά, έχοντας απομακρύνει έναν όγκο υφασμάτων που με επιβάρυνε χωρίς να το καταλαβαίνω.

Ανάμεσα στα κομμάτια που επέζησαν (ενώ κάποιος άλλος πιθανότατα θα είχε πετάξει από καιρό) είναι το λεγόμενο «πουκάμισο του παππού»: ένα ριγέ πουκάμισο που πράγματι ανήκε στον παππού μου, πρωταγωνιστεί σε φωτογραφίες μου από το Λύκειο και έχω πει πως θα το αποχωριστώ μόνο όταν λιώσει, κυριολεκτικά. Είναι σαν να έχει εκείνα τα συστατικά που ψάχνουν οι επιστήμονες για να παρασκευάζουν ρούχα που θα αγαπάμε περισσότερο, άρα θα πετάμε δύσκολα. (Η συνταγή είναι ρούχα που θα τους φερόμαστε όπως στις καλές μας σχέσεις, με αγάπη, φροντίδα και διάθεση να ξεπεράσουμε ατέλειες και δυσκολίες).

Διαβάζω ότι η Gen Z είναι πρώτη στο decluttering με στόχο τη δωρεά ρούχων και αντικειμένων τους, όχι μόνο για λόγους προσωπικής ευημερίας αλλά και με τη σκέψη τους στραμμένη στην κοινωνία και το περιβάλλον. Πράγματι, για τον περισσότερο κόσμο (που δεν τα πουλά σε διαδικτυακές αγορές), η προσφορά ρούχων σε ανθρώπους που τα έχουν ανάγκη είναι η καλύτερη λύση. Τι κάνεις, ωστόσο, όταν η κατάστασή τους δεν επιτρέπει να περάσουν σε νέα χέρια;

Τεράστιες ποσότητες ρούχων καταλήγουν στις χωματερές επειδή είναι κατεστραμμένα, λεκιασμένα ή μη κατάλληλα για εμπορική χρήση, ενώ μπορούν να γίνουν ξεσκονόπανα. Pexels Cottonbro

Τεράστιες ποσότητες ρούχων καταλήγουν στις χωματερές επειδή είναι κατεστραμμένα, λεκιασμένα ή μη κατάλληλα για εμπορική χρήση. Οι περισσότερες δομές που συγκεντρώνουν δωρεές ρούχων είτε τα μεταπωλούν είτε τα διαθέτουν σε ανθρώπους που τα έχουν ανάγκη. Ρούχα με λεκέδες, οσμές και φθορές δύσκολα θα αξιοποιηθούν οπότε, πριν τα ρίξεις στον κάδο, δες μήπως μπορείς να κάνεις κάτι από τα παρακάτω:

Επιδιόρθωση

Εξάντλησε τα περιθώρια επιδιόρθωσης. Μπορείς να μπαλώσεις μικρές τρύπες, να αντικαταστήσεις κουμπιά ή φερμουάρ, ή να χρησιμοποιήσεις βαφή για να «ανανεώσεις» το ξεθωριασμένο χρώμα ή να καλύψεις στάμπες. Αν το πρόβλημα είναι ζόρικο, κινήσου δημιουργικά και δοκίμασε τεχνικές όπως το sashiko, μια παραδοσιακή ιαπωνική τεχνική κεντήματος με επαναλαμβανόμενες, γεωμετρικές βελονιές που καλύπτουν φθορές και ταυτόχρονα δημιουργούν διακοσμητικά μοτίβα.

Άσε τη δημιουργικότητα να ξεχυθεί και φτιάξε νέα ρούχα και αξεσουάρ με τα παλιά σου τζιν. iStock

Μήπως ένα σουπλά από παλιά υφάσματα; iStock

Upcycling

Μια άμεση και πρακτική λύση είναι να μετατρέψεις παλιά ρούχα σε κάτι  χρήσιμο και δημιουργικό και, εν προκειμένω, σε εργαλεία καθαρισμού για το σπίτι. Η ιδέα παραπέμπει και πάλι στην Άπω Ανατολή και το ιαπωνικό zokin με τα επαναχρησιμοποιούμενα πανιά φτιαγμένα από φθαρμένα υφάσματα. Ρούχα από φυσικές ίνες, όπως βαμβάκι, λινό και denim, μπορούν να γίνουν χρήσιμα εργαλεία καθαρισμού και όχι μόνο:

• παλιές βαμβακερές μπλούζες και πετσέτες μπορούν να γίνουν ανθεκτικά πανάκια,
• πιο μαλακά υφάσματα είναι ιδανικά για ξεσκόνισμα ή ακόμη και για αυτοσχέδιες σφουγγαρίστρες,
• σκληρά υλικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για δουλειές με λάδια ή μπογιές, όπως σε γκαράζ και εργαστήρια,
• πολύ φθαρμένα υφάσματα μπορούν να γίνουν στρωσίδια για κατοικίδια.

Γενικά, ίνες όπως βαμβάκι και λινό έχουν την καλύτερη απορροφητικότητα, ενώ τα συνθετικά υφάσματα αποδίδουν λιγότερο και ταιριάζουν περισσότερο σε άλλες χρήσεις.

Σε πολλές περιοχές της Ελλάδας, η διαχείριση των μεταχειρισμένων ειδών ένδυσης και υπόδησης γίνεται σε συνεργασία με ιδιωτικές εταιρείες. iStock

Προγράμματα ανακύκλωσης

Όταν τα ρούχα είναι υπερβολικά φθαρμένα για δωρεά ή επαναχρησιμοποίηση, η ανακύκλωση υφασμάτων αποτελεί την καλύτερη επιλογή. Μέσα από αυτές τις διαδικασίες, τα υφάσματα διασπώνται σε ίνες που επαναχρησιμοποιούνται για προϊόντα όπως μονωτικά υλικά, βιομηχανικά πανιά, γεμίσματα για καθίσματα αυτοκινήτων και έπιπλα, στρώματα, υλικά για θερμομόνωση και ηχομόνωση κ.ά. Σε πολλές περιοχές της Ελλάδας, η διαχείριση των μεταχειρισμένων ειδών ένδυσης και υπόδησης γίνεται σε συνεργασία με ιδιωτικές εταιρείες, που στήνουν τους χρωματιστούς κάδους σε περίοπτες θέσεις.