ΓΙΑΤΙ Η ΕΛΛΑΔΑ ΔΕΝ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΕΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΑ ΤΑ ΘΥΜΑΤΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΒΙΑΣ

Η Κική Πετρουλάκη, ιδρύτρια και πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Δικτύου κατά της Βίας, είναι ο καταλληλότερος άνθρωπος για να μιλήσει για το πού βρισκόμαστε ως χώρα σχετικά με την αντιμετώπιση της σεξουαλικής κακοποίησης και της ενδοοικογενειακής βίας. Καθώς η Ελλάδα καλείται να λογοδοτήσει για το αν και πώς εφαρμόζει όσα ορίζει η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης, με τον κίνδυνο σημαντικών κυρώσεων, ανοίγουμε μαζί της ξανά αυτό το κεφάλαιο.

Το 2011 συνέβη ένα σχεδόν κοσμοϊστορικό γεγονός: Υπογράφηκε η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης, το πρώτο διεθνές κείμενο που επέβαλε τη μετατόπιση του νομικού ορισμού του βιασμού. Σύμφωνα με αυτήν, ο βιασμός και κάθε άλλη σεξουαλική πράξη χωρίς αμοιβαία συναίνεση πρέπει να ποινικοποιούνται. Καταργείται η παραδοσιακή νομική απαίτηση να αποδειχθεί ότι ασκήθηκε σωματική βία, εξαναγκασμός ή απειλές για να στοιχειοθετηθεί το έγκλημα.

Η Σύμβαση ορίζει ότι η συναίνεση πρέπει να παρέχεται εκουσίως, ως αποτέλεσμα της ελεύθερης βούλησης του ατόμου, η οποία αξιολογείται πάντα με βάση τις ευρύτερες περιστάσεις. Αν δεν υπήρχε ελεύθερη βούληση, η πράξη θεωρείται βιασμός, ακόμη κι αν το θύμα δεν πρόβαλε σωματική αντίσταση.

Οι συμβάσεις είναι υπερνομοθετικά κείμενα, που σημαίνει ότι υπερισχύουν των νόμων. Έτσι, η κάθε χώρα που θα ήθελε να επικυρώσει τη σύμβαση αυτή, θα έπρεπε να αλλάξει τον ποινικό της κώδικα και να υιοθετήσει τον νέο ορισμό. 

Στην Ελλάδα περάσαμε τον ορισμό του βιασμού ως νόμο του κράτους μας το 2018, αλλά δεν αλλάξαμε τον Ποινικό Κώδικα, παρά μόνο προσθέσαμε και κάτι ακόμη. Έτσι, σύμφωνα με το άρθρο 336 του Ποινικού Κώδικα (νόμος 4619/2019) για τον βιασμό:

1. Όποιος με σωματική βία ή με απειλή σοβαρού και άμεσου κινδύνου ζωής ή σωματικής ακεραιότητας εξαναγκάζει άλλον σε επιχείρηση ή ανοχή γενετήσιας πράξης τιμωρείται με κάθειρξη τουλάχιστον δέκα (10) ετών.
2. Γενετήσια πράξη είναι η συνουσία και οι ίσης βαρύτητας με αυτήν πράξεις.
3. Αν η πράξη της παρ. 1 έγινε από δύο ή περισσότερους δράστες που ενεργούσαν από κοινού ή είχε ως συνέπεια τον θάνατο του παθόντος ή αν ο παθών είναι ανήλικος, επιβάλλεται ισόβια κάθειρξη.
4. Όποιος, εκτός από την περίπτωση της παρ. 1, τελεί γενετήσια πράξη χωρίς τη συναίνεση του παθόντος, τιμωρείται με κάθειρξη έως δέκα (10) έτη.

iStock

Στην Ελλάδα υπάρχουν βιασμοί δύο ταχυτήτων

«Είναι ξεκάθαρο από τον νόμο ότι είναι τελείως διαφορετική η ποινή ενός βιασμού που γίνεται με απειλή κινδύνου ζωής και ενός άλλου που γίνεται απλώς με την απουσία συναίνεσης. Η βαρύτητα φαίνεται από τις ποινές. Στην πρώτη περίπτωση δίνει ποινή τουλάχιστον 10 ετών ενώ στη δεύτερη, που μιλάει για τη συναίνεση, ποινή έως 10 έτη. Φτιάξαμε δηλαδή βιασμούς δύο ταχυτήτων». Αυτά μας είπε πρόσφατα η Κική Πετρουλάκη, εξηγώντας τη σημασία της συναίνεσης και την εκ νέου παρότρυνση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για επικύρωση της σύμβασης προς τις χώρες-μέλη.

Ζητήσαμε από την ιδρύτρια και πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Δικτύου κατά της Βίας, μιας αστικής μη-κερδοσκοπικής εταιρείας που ιδρύθηκε το 2006 με σκοπό την πρόληψη και αντιμετώπιση της έμφυλης βίας κατά των γυναικών και την ενδυνάμωση (και ολιστική στήριξη) γυναικών με εμπειρίες ενδοοικογενειακής βίας και των παιδιών τους, να μας εξηγήσει ποια βήματα έχει κάνει η Ελλάδα σε σχέση με την αντιμετώπιση της σεξουαλικής κακοποίησης και της έμφυλης βιας. Τα συμπεράσματα από την κουβέντα μας ήταν απογοητευτικά.

Για να φανταστείτε περίπου πού βρίσκεται η χώρα μας, αξίζει να αναφερθεί ότι την εποχή που επικυρώναμε ως χώρα τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης, ο Ποινικός Κώδικας είχε μέσα μια παράγραφο η οποία έλεγε ότι αν υπάρξει βιασμός παιδιού και μετά το παντρευτείς δεν ασκείται δίωξη ή, αν έχει ασκηθεί, ανακαλείται. Εντούτοις, χάρη στη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης απαλείφθηκε από τον ποινικό μας κώδικα.

Αυτό είναι μόνο ένα μικρό παράδειγμα ενός νομικού συστήματος εμποτισμένου από μια μεταμφιεσμένη πατριαρχία, η οποία, όπως προκύπτει από τη συζήτηση με την κ. Πετρουλάκη, διέπει ολόκληρο τον μηχανισμό αντιμετώπισης των έμφυλων εγκλημάτων.

Στην Ελλάδα δεν εφαρμόζουμε τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης

Για να γίνει κατανοητή η ανεπάρκεια, αρκεί κάποιος να προσπαθήσει να σκεφτεί ποιες αναπόφευκτες αλλαγές επιβάλλει η Σύμβαση, αλλά και πώς θα έπρεπε να αντιμετωπίζεται ένα θύμα.

«Το βασικό πρόβλημα στους επαγγελματικούς χώρους είναι ότι δεν έχουμε τίποτα από όλα αυτά που περιγράφει η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης, δηλαδή τυποποιημένες διαδικασίες και συγκεκριμένα βήματα για το τι κάνει ένα θύμα. Υπάρχει πλήρης αποσύνδεση της καταγγελίας από την παροχή υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένης της ιατροδικαστικής εξέτασης, πράγμα το οποίο σταματάει πολλές γυναίκες από το να καταγγείλουν το έγκλημα», λέει  η κ. Πετρουλάκη. 

iStock

– Ποια είναι η διαδικασία που, σύμφωνα με τους ελληνικούς νόμους, πρέπει να ακολουθήσει ένα θύμα βιασμού;

Αυτή τη στιγμή δεν μπορείς να πας σε ιατροδικαστή χωρίς να έχεις πάει πρώτα στην αστυνομία και να έχεις κάνει επίσημη καταγγελία. Δεν υπάρχει άμεση ιατροδικαστική εξέταση. Μόνο μετά την καταγγελία. Aυτό είναι και μία από τις βασικές συστάσεις που έχει κάνει η Grevio στη χώρα μας: ότι πρέπει και να αλλάξουμε τους ορισμούς μας στη νομοθεσία και να αποσυνδέσουμε την παροχή υπηρεσιών και ιατροδικαστικής εξέτασης, αλλά και οποιασδήποτε άλλης υποστήριξης, από την καταγγελία.

Σκεφτείτε δηλαδή ότι η αστυνομία σου δίνει το χαρτί, που είναι η παραγγελία για την ιατροδικαστική υπηρεσία. Ειδικά όμως στον βιασμό, πρέπει να συλλεχθούν βιολογικά υλικά και να φυλαχθούν πολύ άμεσα, διότι με την πάροδο του χρόνου χάνονται τα στοιχεία. Ένα θύμα πρέπει να πάρει αμέσως την απόφαση, να παραμείνει ως είχε μετά τον βιασμό και να πάει να κάνει την καταγγελία. Γι' αυτό, η ευρωπαϊκή σύσταση είναι να δημιουργηθούν data centers τα οποία συνήθως βρίσκονται μέσα σε νοσοκομεία και είναι αποσυνδεδεμένα από την καταγγελία, ώστε να μη χρειάζεται ένα θύμα να περιμένει και να υπομένει μία γραφειοκρατική διαδικασία στην κατάσταση που είναι.

– Data centers δεν υπάρχουν στην Ελλάδα;

Δεν υπάρχουν και ούτε νομίζω ότι είμαστε σε θέση να φτιάξουμε την επόμενη δεκαετία. Αυτά ουσιαστικά βρίσκονται μεν μέσα στο νοσοκομείο, με άμεση πρόσβαση. Εκεί, αφού παρασχεθούν οι ιατρικές υπηρεσίες, υπάρχει και ψυχολογική υποστήριξη για τα θύματα, όχι μακροπρόθεσμη αλλά για τη δεδομένη κρίση. Σε αυτού του τύπου τα κέντρα, εφόσον η γυναίκα επιθυμεί να καταγγείλει, τότε καλείται η αστυνομία. Εδώ πρέπει μόνη της να πάει σε ένα τμήμα. Μέχρι η αστυνομικός να καταφέρει να πάρει την καταγγελία της, πόσες ώρες να μείνει βρώμικη, άπλυτη με τα ρούχα που φορούσε και δεν ξέρω εγώ τι άλλο, και μετά να της δώσουν το χαρτί να πάει στον ιατροδικαστή.

Επίσης, γιατί πρέπει η καθεμία να είναι έτοιμη και να έχει πάρει αυτή την απόφαση; Θέλουμε οι γυναίκες και τα κορίτσια να ζουν με την προοπτική «αν βιαστώ, τι θα κάνω»; Η σωστή σειρά είναι να συλλεχθούν πρώτα όλα τα απαραίτητα στοιχεία και μετά να έχεις τον χρόνο σου να αποφασίσεις. Βάλτε στο νου σας ότι όταν ο βιασμός είναι ενδοοικογενειακός, μπορεί να υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που εμποδίζουν την πρόσβαση στις αρχές.

«ΤΟ ΒΑΣΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΣΤΟΥΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΕΙΝΑΙ ΟΤΙ ΔΕΝ ΕΧΟΥΜΕ ΤΥΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΑ ΒΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΟ ΤΙ ΚΑΝΕΙ ΕΝΑ ΘΥΜΑ».

– Μιλήσαμε για την άμεση υποστήριξη την ώρα της κρίσης. Τι γίνεται όμως μετά; Ένα θύμα χρειάζεται και μακροπρόθεσμη υποστήριξη.

Φυσικά. Μετά τα data centers υπάρχει η δεύτερη κατηγορία των κέντρων υποστήριξης, τα οποία ονομάζονται counseling centers και είναι κέντρα παραπομπής για σεξουαλικά εγκλήματα. Εκεί μπορεί να λάβει η καθεμία πολύ πιο μακροπρόθεσμη και εξειδικευμένη βοήθεια. Γιατί στην Ελλάδα θεραπεία τραύματος δεν έχουμε πουθενά, παρά μόνο ιδιωτικά. Οπότε εδώ, σε μια χώρα που πολλά πράγματα δεν έχει κάνει σε αυτό το κομμάτι, δεν μπορώ να σκεφτώ ότι οι αρμόδιοι σκοπεύουν να φτιάξουν κέντρα κρίσης, βιασμού ή κέντρα παραπομπής για σεξουαλική βία. Το βρίσκω σχεδόν απίθανο να είναι στις προτεραιότητές τους. 

– Πώς πρέπει να ευθυγραμμιστεί όλο το σύστημα στην Ελλάδα, ώστε να αντιμετωπίζει ένα περιστατικό σεξουαλικής κακοποίησης και βίας;

Τον Δεκέμβρη του 2026 πρόκειται να δώσουμε ως χώρα μια έκθεση για το πώς εφαρμόσαμε τις κατεπείγουσες συστάσεις που μας έκανε η Grevio και θα δούμε τι έχουν να πουν. Γιατί ειδικά στο άρθρο του 2025 που αφορά την παροχή στήριξης σε θύματα σεξουαλικής βίας, δίνονται κατεπείγουσες συστάσεις, και για να δημιουργηθούν αυτά τα κέντρα, και για να αποσυνδεθεί η ιατροδικαστική εξέταση από την καταγγελία και για να ευθυγραμμιστούν όλες γενικά οι υπηρεσίες. Αλλά και για να δημιουργηθούν τυποποιημένα πρωτόκολλα που θα συμπεριλαμβάνουν όλους τους επαγγελματίες οι οποίοι εμπλέκονται, από το δικαστικό σύστημα μέχρι την παροχή υπηρεσίας δηλαδή.

Κατεπείγουσα σύσταση είναι να εκπαιδεύσουμε και να δημιουργήσουμε κατευθυντήριες γραμμές για όλους τους επαγγελματίες που εμπλέκονται με το σύστημα ποινικής δικαιοσύνης. Εδώ βάλτε από δικαστές και εισαγγελείς μέχρι πραγματογνώμονες και τεχνικούς συμβούλους.

«ΓΙΑΤΙ ΠΡΕΠΕΙ Η ΚΑΘΕΜΙΑ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΕΤΟΙΜΗ ΚΑΙ ΝΑ ΕΧΕΙ ΠΑΡΕΙ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΝΑ ΚΑΤΑΓΓΕΙΛΕΙ; ΘΕΛΟΥΜΕ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΟΡΙΤΣΙΑ ΝΑ ΖΟΥΝ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ “ΑΝ ΒΙΑΣΤΩ, ΤΙ ΘΑ ΚΑΝΩ”»;

Επίσης, πρέπει να έχουμε κυρώσεις στη νομοθεσία μας για κάθε πράξη σεξουαλικής φύσης που γίνεται χωρίς τη συγκατάθεση του θύματος, ακόμη και όταν δεν αντιστέκεται αυτό. Ή όταν οι περιστάσεις της υπόθεσης αποκλείουν την έγκυρη συγκατάθεση. Και εδώ βάλτε οτιδήποτε: από παιδί, μέθη, χρήση ουσιών (όχι απαραίτητα που έδωσε ο θύτης στο θύμα, αλλά που πήρε και μόνη της). Αν εγώ είμαι μεθυσμένη, μπορώ να δώσω έγκυρη συναίνεση για σεξουαλική πράξη; Όχι. Πρέπει να προβλεφθούν ακόμη και καταστάσεις με μία αναπηρία, με μία νοητική υστέρηση, η κατάσταση του ύπνου κ.ά.

– Και για να ανιχνευθούν όλα αυτά, δεν πρέπει άμεσα να δοθούν στοιχεία σε εξειδικευμένα εργαστήρια; Πώς θα γίνει αυτό με βάση την ισχύουσα διαδικασία;

Ξέρετε, αν αυτό το κάνεις ιδιωτικά, είναι πάρα πολύ δύσκολο να ενσωματωθεί μετά στην ποινική διαδικασία. Οπότε, είναι σαν να αναγκάζουν τις γυναίκες είτε να μην το κάνουν καθόλου είτε να το κάνουν ιδιωτικά. Θα σας πω και ένα τελευταίο, το οποίο μπορείτε και να το ψάξετε. Πέρυσι τον Φεβρουάριο η Ελλάδα καταδικάστηκε από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου για μια υπόθεση βιασμού, όπου στην πραγματικότητα δεν έκανε τίποτα όπως έπρεπε. Μια 19χρονη Βρετανίδα τουρίστρια κατήγγειλε ότι βιάστηκε από έναν μπάρμαν σε ξενοδοχείο της Πάργας τον Σεπτέμβριο του 2019.

«ΥΠΑΡΧΕΙ ΠΛΗΡΗΣ ΑΠΟΣΥΝΔΕΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ, ΣΥΜΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΜΕΝΗΣ ΤΗΣ ΙΑΤΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ, ΠΡΑΓΜΑ ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΣΤΑΜΑΤΑΕΙ ΠΟΛΛΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΝΑ ΚΑΤΑΓΓΕΙΛΟΥΝ ΤΟ ΕΓΚΛΗΜΑ».

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) διαπίστωσε ότι η Ελληνική Αστυνομία απέτυχε πλήρως να χειριστεί την κατάσταση. Η κοπέλα ανακρίθηκε από άντρες αστυνομικούς, ενώ βρισκόταν σε κατάσταση σοκ, δεν της παρασχέθηκε επαρκής ενημέρωση για τις ιατρικές διαδικασίες και –το πιο προβληματικό– οι αστυνομικοί την έβαλαν στο ίδιο περιπολικό και στον ίδιο χώρο με τον φερόμενο ως βιαστή της, αγνοώντας την ανάγκη να την προστατεύσουν από επιπλέον τραύμα.

Η Ελλάδα καταδικάστηκε για παραβίαση του Άρθρου 3 (απαγόρευση απάνθρωπης/εξευτελιστικής μεταχείρισης) και του Άρθρου 8 (δικαίωμα στην ιδιωτική ζωή), επειδή δεν εκπλήρωσε τη θετική της υποχρέωση να διερευνήσει σωστά το έγκλημα και να προστατεύσει το θύμα.

– Και τον Δεκέμβριο η Ελλάδα θα κληθεί να αποδείξει κατά πόσο έχει ενσωματώσει τις συστάσεις που προκύπτουν από τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης...

Που προφανώς δεν θα τις έχουμε ενσωματώσει. Τώρα, μην κοροϊδευόμαστε. Θα υποστούμε κάποια κύρωση, κάποιο πρόστιμο, κάτι γι' αυτό. Βέβαια, για να ακριβολογούμε, συνήθως στις εκθέσεις αυτές λένε ψέματα. Δηλαδή λένε φτιάξαμε κι αυτό και δίνουν ένα νόμο τον οποίο δεν εφαρμόζουν ποτέ. Ή αποφασίσαμε το τάδε εργαλείο κινδύνου ας πούμε, το οποίο δεν χρησιμοποιεί κανείς.

iStock

– Αναρωτιέμαι τι απέγιναν τα Σπίτια του Παιδιού, οι ειδικές δημόσιες υπηρεσίες Προστασίας Ανήλικων Θυμάτων, στις οποίες θα έπρεπε να καταφεύγουν τα παιδιά που πέφτουν θύματα κακοποίησης. 

Είναι μια άλλη πικραμένη ιστορία. Απλώς το είπαμε και δεν το λειτουργήσαμε ποτέ. Φτιάχτηκαν με βάση μια ευρωπαϊκή οδηγία το 2017 (ουσιαστικά, ψηφίστηκαν το 2017, αλλά άρχισαν να λειτουργούν από το 2021 και μετά). Είπαμε ότι θα είναι 5, αν θυμάμαι σωστά. Λειτούργησαν δύο, της Αθήνας και του Πειραιά, και μάλιστα συστεγάζονται. Πρόσφατα ακούω ότι άρχισε να λειτουργεί της Θεσσαλονίκης, αλλά δεν θα το υπογράψω. Τα υπόλοιπα δεν άρχισαν ποτέ. Εκεί υποτίθεται ότι πηγαίνει ένα παιδί που έχει υποστεί σεξουαλική βία για να παρθεί η δικανική συνέντευξη με τον σωστό τρόπο και να είναι μόνο μία, με συγκεκριμένες προδιαγραφές, βιντεοσκοπημένη κ.λπ. Εδώ τώρα αυτό που γίνεται είναι ότι κάποια παιδιά τα στέλνουν και κάποια όχι. Δεν ξέρω με ποιο τρόπο επιλέγονται τα μεν και τα δε. 

«Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΕΙΝΑΙ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΘΟΥΝ DATA CENTERS ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΣΥΝΗΘΩΣ ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΙ ΜΕΣΑ ΣΕ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ, ΩΣΤΕ ΝΑ ΜΗ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΕΝΑ ΘΥΜΑ ΝΑ ΥΠΟΜΕΝΕΙ ΜΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ».

Ο νόμος προβλέπει και άλλα πράγματα για τα Σπίτια του Παιδιού. Δηλαδή, εκεί θα πρέπει να ανιχνευθούν και οι ανάγκες, η ευαλωτότητα του παιδιού και του μη βίαιου γονέα, βέβαια, ούτως ώστε να ληφθούν μέτρα. Για παράδειγμα, η απόφαση με ποιον θα μείνει το παιδί, αν υπάρχει κίνδυνος. Πώς θα αποτραπεί ο μελλοντικός; Αυτά ποτέ δεν ενεργοποιήθηκαν, ακόμη και στα δύο που λειτουργούν. Επιπλέον, εκεί υποτίθεται ότι θα έπαιρναν και την κατάθεση των παιδιών που εκτίθενται σε κάθε μορφή ενδοοικογενειακής βίας, πράγμα που είναι φύσει αδύνατον, διότι αυτά τα σπίτια λειτουργούν με μια χούφτα επαγγελματίες.

Βέβαια είναι και δική μας δουλειά να πούμε τι από αυτά είναι αληθές και τι όχι. Γιατί και οι μη κυβερνητικές οργανώσεις μπορούν να κάνουν σκιώδη έκθεση [σ.σ.: Σε επίπεδο συνηγορίας, το Ε.Δ.κ.Β. παρακολουθεί την υιοθέτηση και την εφαρμογή πολιτικών και νομοθεσίας που αφορούν στην ενδοοικογενειακή βία, καθώς στους στόχους του περιλαμβάνεται η διαρκής προώθηση της εφαρμογής των διατάξεων της Εθνικής, Ευρωπαϊκής και Διεθνούς νομοθεσίας, με έμφαση στην βελτίωση της πρόσβασης των γυναικών στη Δικαιοσύνη και στην ενίσχυση της προστασίας και υποστήριξης των επιζωσών ενδοοικογενειακής βίας και των παιδιών τους]. Κι εμείς προσπαθούμε να κάνουμε και τις εκθέσεις όταν προλαβαίνουμε. Όμως τώρα θα το κάνουμε αναγκαστικά. Γιατί πλέον, ενώ θα έπρεπε να βρισκόμαστε σε πολύ καλύτερη κατάσταση ως χώρα, οπισθοδρομούμε όχι μόνο αναφορικά με τη σεξουαλική βία, αλλά και με όλες τις μορφές βίας κατά γυναικών.