3 ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΠΟΥ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΠΛΕΟΝ ΝΑ ΑΦΗΣΕΙΣ ΠΙΣΩ

Δεν είναι οι σχέσεις με τους άλλους που μας ολοκληρώνουν, αλλά αυτή με τον εαυτό μας, λέει ειδικός και καλεί να καταρρίψουμε 3 κοινούς μύθους που δεν μας αφήνουν να προχωρήσουμε.

Υπάρχει κάτι πιο δύσκολο από τις ανθρώπινες σχέσεις; Κι όμως, είναι αυτές που αποζητάμε περισσότερο από οτιδήποτε άλλο γιατί αποτελούν το θεμέλιο της ευτυχίας και της ευημερίας μας. Και κάθε κοινωνικής δομής, βέβαια. Όμως, όπως λέει και η Emma Seppälä, PhD, οι σχέσεις μας είναι βιολογικές και ψυχολογικές αναγκαιότητες άρρηκτα συνδεδεμένες με την υγεία, την επιτυχία και τη μακροζωία μας. Ειδικά οι σχέσεις ζωής.

Η Dr. Seppälä είναι από τους επιστήμονες που παρακολουθώ στενά τελευταία, καθώς εξειδικεύεται στην επιστήμη της ευτυχίας, τη συναισθηματική νοημοσύνη και την κοινωνική σύνδεση. Είναι λέκτορας και διευθύντρια του Προγράμματος Γυναικείας Ηγεσίας στη Σχολή Διοίκησης του Yale, συγγραφέας και δημόσια ομιλήτρια και, καθώς προσεγγίζει τις σχέσεις καταρχάς ως ερευνήτρια, οι συμβουλές της κάθε άλλο παρά κοινότοπες και παραδοσιακές είναι.

Στο βιβλίο της «Sovereign» (σημαίνει «Κυρίαρχος») η ερευνήτρια υποστηρίζει πως οι σχέσεις μας με τους άλλους καθρεφτίζουν τη σχέση μας με τον εαυτό μας. Όπως γράφει, οι άνθρωποι συχνά αντιμετωπίζουν τις σχέσεις με όρους συναλλαγής, εξαιτίας βαθιά ριζωμένων συναισθηματικών πληγών και τραυμάτων του παρελθόντος. Έτσι, περιμένουν να πάρουν για να δώσουν ή έχουν υπερβολικές ή παράλογες απαιτήσεις που δεν είναι πάντα εφικτό να ικανοποιηθούν, οδηγώντας στην απογοήτευση.

Καλεί, λοιπόν, η Dr. Seppälä να ανακτήσουμε την προσωπική μας κυριαρχία, γιατί μόνο έτσι θα μπορέσουμε να απεμπλακούμε από αυτούς τους κύκλους αλληλεξάρτησης που εξαντλούν τελικά την ενέργειά μας.

ΟΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΑΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ ΚΑΘΡΕΦΤΙΖΟΥΝ ΤΗ ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΜΑΣ.

Η ίδια, λοιπόν, χωρίζει τις σχέσεις μας σε τρεις κατηγορίες, ανάλογα με το πώς επιδρούν στη σωματική και ψυχολογική μας ενέργεια:

1. Εξαντλητικές: Είναι οι σχέσεις που βασίζονται στην διαρκή ανάγκη για επιβεβαίωση, οι οποίες αφήνουν τα άτομα εξαντλημένα.
2. Ουδέτερες: Είναι οι παθητικές συνδέσεις που δεν επιφέρουν συναισθηματικά ούτε απώλεια ούτε κέρδος.
3. Αναζωογονητικές: Είναι οι σχέσεις που μας δίνουν δύναμη και που βασίζονται στην αμοιβαία προσφορά και στην υψηλή αυτοσυμπόνια.

Και τονίζει πως, παρόλο που οι σχέσεις μας παίζουν καθοριστικό ρόλο στη ζωή μας, «δεν είναι αυτές που μπορούν να μας ολοκληρώσουν. Μόνο η σχέση μας με τον εαυτό μας μπορεί». Εννοώντας πως η αληθινή ευτυχία και το αίσθημα της πληρότητας πρέπει να πηγάζουν από μέσα μας, και όχι από εξωτερικές πηγές ή από άλλους ανθρώπους.

Εικονογράφηση: Ελένη Καστρινογιάννη

Μας καλεί, λοιπόν, μέσω του βιβλίου της να πάρουμε στα χέρια μας την ενέργειά μας, την ελευθερία και τη συναισθηματική αυτονομία μας, αντί να βασιζόμαστε σε εξωτερικές πηγές. Και τονίζει τρεις συγκεκριμένους μύθους στους οποίους «κολλάμε», οι οποίοι όχι μόνο στραγγίζουν την ενέργειά μας, αλλά και δεν επιτρέπουν στις σχέσεις μας να προχωρήσουν:

Μύθος 1: «Χρειάζομαι τη σχέση με έναν άλλον άνθρωπο για να έχω μια ολοκληρωμένη ζωή»

Η πραγματικότητα: Αυτή είναι μια σκέψη ή μια ανάγκη που έχουν οι άνθρωποι οι οποίοι μπαίνουν σε μια σχέση «άδειοι», οπότε αισθάνονται ότι χρειάζεται να λάβουν επιβεβαίωση από τον/την σύντροφό τους.

Η Dr. Seppälä, όμως, επισημαίνει ότι «μόνο εσύ μπορείς να γεμίσεις το δικό σου ρεζερβουάρ. Όταν εμφανίζεσαι σε μια σχέση «γεμάτος» ή «γεμάτη», είσαι σε θέση να δώσεις και να χτίσεις μια πραγματικά επιτυχημένη σύνδεση. Οι ευτυχισμένες σχέσεις δεν χτίζονται πάνω σε δύο «μισά» που προσπαθούν να γίνουν ένα «ολόκληρο», αλλά σε δύο «κυρίαρχα» άτομα που επιλέγουν να μοιραστούν την αφθονία τους».

Μύθος 2: «Αν είμαι αυστηρός/ή με τον εαυτό μου, θα βελτιωθώ»

Η πραγματικότητα: Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι η αυτοκριτική τούς κρατά υπό έλεγχο, ότι τα λάθη ή οι ελλείψεις τους δικαιολογούν το να είναι σκληροί με τον εαυτό τους. Όμως, όλη αυτή η αρνητικότητα αναπόφευκτα «ξεχύνεται» προς τα έξω.

Η Dr. Seppälä λέει πως «Όταν είμαστε αυστηροί με τον εαυτό μας, καταλήγουμε να είμαστε οι πιο σκληροί κριτές με τους ανθρώπους που αγαπάμε περισσότερο. Η καλλιέργεια της αυτοσυμπόνιας σε κάνει στην πραγματικότητα έναν καλύτερο, πιο υποστηρικτικό σύντροφο, αλλά και γονιό και φίλο».

Και όπως, πολύ πρόσφατα, έγραψε η ψυχολόγος Δρ. Βάνα Παπακίτσου στο OW, η αυτοσυμπόνια είναι μία από τις σημαντικότερες πρακτικές αυτοφροντίδας μας.

Μύθος 3: «Πρέπει να συγχωρήσω και να ξεχάσω αμέσως για να σώσω τη σχέση»

Η πραγματικότητα: Η κοινωνία ή ο τρόπος που έχουμε μεγαλώσει συχνά μας πιέζουν να συγχωρούμε το άλλο άτομο για κάτι που έκανε και μας πλήγωσε και να πάμε γρήγορα παρακάτω, για να δείξουμε ότι είμαστε «ανώτεροι άνθρωποι» ή για να σώσουμε τη σχέση.

Η Dr. Seppälä, όμως, έχοντας μελετήσει πώς το σώμα επηρεάζεται από το τραύμα και πώς λειτουργεί η συναισθηματική κυριαρχία, διαφωνεί με αυτή την άποψη. Όπως λέει, η αληθινή συγχώρεση είναι μια προσωπική διαδικασία και έχει συγκεκριμένη στόχευση.

«Δεν συγχωρείς τις πράξεις του άλλου για να σώσεις τη σχέση σου. Δεν τον/την δέχεσαι ξανά στη ζωή σου σα να μην έγινε τίποτα. Συγχωρείς γιατί αν δεν το κάνεις, τιμωρείς το σώμα σου. Γιατί το να κρατάς κακία αυξάνει σημαντικά την αρτηριακή σου πίεση, διατηρεί τον καρδιακό σου ρυθμό υψηλό και παγιδεύει το νευρικό σου σύστημα σε μια κατάσταση χρόνιου στρες. Η συγχώρεση είναι απλώς μια εσωτερική δουλειά για να απελευθερώσεις το σωματικό και ψυχικό σου φορτίο. Μπορεί να συγχωρήσεις και να βάλεις αυστηρά όρια ή μπορεί να συγχωρήσεις και ταυτόχρονα να επιλέξεις να κόψεις κάθε επαφή με το άτομο που σε πλήγωσε.

ΣΥΓΧΩΡΕΙΣ ΓΙΑΤΙ ΑΝ ΔΕΝ ΤΟ ΚΑΝΕΙΣ ΤΙΜΩΡΕΙΣ ΤΟ ΣΩΜΑ ΣΟΥ. ΤΟ ΝΑ ΚΡΑΤΑΣ ΚΑΚΙΑ ΑΥΞΑΝΕΙ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΣΟΥ ΠΙΕΣΗ, ΔΙΑΤΗΡΕΙ ΥΨΗΛΟ ΤΟΝ ΚΑΡΔΙΑΚΟ ΣΟΥ ΡΥΘΜΟ, ΠΑΓΙΔΕΥΕΙ ΤΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΕ ΜΙΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΧΡΟΝΙΟΥ ΣΤΡΕΣ.

Τέλος, αναφορικά με το «ξεχνάω», η ειδικός λέει πως ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι προγραμματισμένος να θυμάται τον πόνο, ώστε να μπορούμε να προστατεύουμε τον εαυτό μας από μελλοντική βλάβη. Το να αναγκάσεις τον εαυτό σου να «ξεχάσει» μια προδοσία είναι μια μορφή μη αυθεντικότητας που διαψεύδει ή ακυρώνει τις εμπειρίες σου. Κυριαρχία σημαίνει να έχεις την ευθύνη της πραγματικότητάς σου: να αναγνωρίζεις ότι ο πόνος συνέβη, να παίρνεις το μάθημα, να απελευθερώνεις τον θυμό και να διατηρείς την σοφία σου άθικτη.