ΕΝΑΣ ΑΠΛΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ ΓΙΑ ΝΑ ΡΥΘΜΙΖΕΙΣ ΤΑ ΔΥΣΚΟΛΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ

Νευροεπιστήμονας του Χάρβαρντ λέει ότι τα δύσκολα συναισθήματα αντιμετωπίζονται καλύτερα αν δοκιμάσεις να εφαρμόσεις τον κανόνα των 90 δευτερολέπτων.

Σε κανέναν δεν αρέσει να καταβάλλεται από έντονα, δύσκολα συναισθήματα. Από νεύρα επειδή τα πράγματα δεν κύλησαν όπως ήθελε και κάποιο πρόγραμμα δεν «βγήκε», τα οποία οδηγούν σε φωνές στους πιο δικούς του ανθρώπους. Από θλίψη που οδηγεί σε τόσο πεσμένη διάθεση, ώστε να μην μπορείς να χαρείς με τη χαρά ενός μικρού παιδιού. Από άγχος που προκαλεί ταχυπαλμία, κίνδυνο ατυχήματος και μεταφορά πανικού στους γύρω.

Όπως έχουμε πει και σε προηγούμενο άρθρο, κάποιοι άνθρωποι απλά ξεχειλίζουν από συναισθήματα (αρνητικά και θετικά), ενώ άλλοι έχουν την ικανότητα να παραμένουν ψύχραιμοι. Οι δεύτεροι συνήθως έχουν υψηλότερη συναισθηματική νοημοσύνη, άρα μεγαλύτερη ικανότητα να παρατηρούν και να ρυθμίζουν ό,τι νιώθουν.

Τι γίνεται, όμως, αν ο δικός σου εγκέφαλος δεν λειτουργεί έτσι;

Οι ειδικοί έχουν κατά καιρούς δώσει διάφορες συμβουλές για να μπορεί κανείς να αντιμετωπίζει πιο αποτελεσματικά τα δύσκολα συναισθήματα και να αντέχει στις ψυχολογικά εξαντλητικές ημέρες, αλλά καμία από αυτές δεν είναι τόσο άμεση και απλή όσο ο «κανόνας των 90 δευτερολέπτων».

Αυτός αναπτύχθηκε από την Jill Bolte Taylor, νευροεπιστήμονα εκπαιδευμένη στο Χάρβαρντ. Μας δίνει πολύτιμες γνώσεις σχετικά με το πώς λειτουργούν τα συναισθήματα στον εγκέφαλο και το σώμα, ενώ παράλληλα προσφέρει ένα εργαλείο εύκολο στην απομνημόνευση για τις στιγμές που τα συναισθήματα απειλούν να μας κατακλύσουν. Το αποτέλεσμα; Άμεσα υψηλότερη συναισθηματική νοημοσύνη.

Τι είναι ο κανόνας των 90 δευτερολέπτων

Ο κανόνας των 90 δευτερολέπτων, όπως έχει πει η Taylor σε συνέντευξη, έχει τις ρίζες του στην επιστήμη που μελετά πώς τα συναισθήματα λειτουργούν στον εγκέφαλο: «Αν έχουμε μια σκέψη που τελικά θα διεγείρει ένα συναίσθημα όπως ο θυμός, τότε έχουμε μια σωματική αντίδραση όπου η νοραδρεναλίνη απελευθερώνεται στην κυκλοφορία του αίματος. Μας κατακλύζει και μετά αποβάλλεται».

ΜΕΣΟΛΑΒΟΥΝ 90 ΔΕΥΤΕΡΟΛΕΠΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΣΚΕΨΗ ΠΟΥ ΘΑ ΔΙΕΓΕΙΡΕΙ ΕΝΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑ, ΜΕΧΡΙ Ο ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΗΣ ΤΟΥ ΝΑ ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕΙ ΣΤΟ ΑΙΜΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΝΑ ΑΠΟΒΛΗΘΕΙ.

Το αποτέλεσμα της ροής του νευροδιαβιβαστή αυτού στο σώμα είναι μια καρδιά που χτυπάει δυνατά και σφιγμένοι μύες,  σημάδια που όλοι συνδέουμε με τον θυμό και άλλα έντονα συναισθήματα. Αλλά αυτή η εισροή χημικών ουσιών στο σύστημά μας είναι βραχύβια. Συγκεκριμένα, λέει η ίδια, «από την πρώτη σκέψη μέχρι τη στιγμή που το αίμα καθαρίζει εντελώς από τις χημικές ουσίες χρειάζονται λιγότερο από 90 δευτερόλεπτα».

Φυσικά, κανείς πολύ συχνά παραμένει θυμωμένος για περισσότερα από 90 δευτερόλεπτα, «αλλά αυτό συμβαίνει επειδή, στην πραγματικότητα, επαναλαμβάνουμε αυτόν τον κύκλο. Επανεξετάζουμε τη σκέψη που επαναδιεγείρει το συναισθηματικό κύκλωμα και μπαίνουμε ξανά και ξανά σε μία λούπα».

Αυτός, λοιπόν, είναι ο τρόπος που ο εγκέφαλός μας παράγει συναισθήματα.

Αν κατανοήσουμε, συνεχίζει η Taylor, ότι επιλέγουμε να μπούμε σε αυτή τη συναισθηματική περιπέτεια ξανά και ξανά κάθε 90 δευτερόλεπτα, μας βοηθά να καταλάβουμε ότι την επόμενη φορά μπορούμε να επιλέξουμε διαφορετικά και να ξεφύγουμε από αυτήν.

Εικονογράφηση: Ελένη Καστρινογιάννη

Τι μπορείς να κάνεις στην πράξη όταν σε κατακλύζουν δύσκολα συναισθήματα

Ο «κανόνας των 90 δευτερολέπτων» λέει πως όταν σε κατακλύζει κάποιο έντονο, δύσκολο συναίσθημα θα πρέπει να αφιερώσεις στον εαυτό σου ενάμισι λεπτό για να το νιώσει πραγματικά. Να παρατηρήσεις, για παράδειγμα, τι κάνει ο θυμός, ο φόβος ή η απογοήτευση στο σώμα και το μυαλό σου. Όταν περάσει αυτός ο χρόνος, έχεις να επιλέξεις: θέλεις να το ξαναζήσεις ή να φέρεις στο μυαλό σου μια διαφορετική σκέψη;

Φυσικά, δεν είναι πάντα εύκολο να ξεπεράσεις την επιθυμία για αναστοχασμό μιας δύσκολης κατάστασης ή την οργή. Αυτός ο κανόνας, όμως, μπορεί να βοηθήσει.

Πώς φέρνουμε μια διαφορετική σκέψη; Οι ειδικοί προτείνουν να κάνεις στον εαυτό σου τρεις ερωτήσεις:

1. Είναι αλήθεια αυτό που συνέβη ή που με απασχολεί;
2. Μπορώ να κάνω κάτι γι’ αυτό;
3. Μπορώ να το αποδεχτώ και να κάνω κάτι, παρά την ύπαρξή του;

Μερικές φορές μπορεί να συνειδητοποιείς ότι η σκέψη που αρχικά σε θύμωσε δεν είναι καν αληθινή, π.χ. ο άντρας σου δεν σου δείχνει έλλειψη σεβασμού επειδή ξέχασε να σου φέρει κάτι που ζήτησες. Ήταν απλά αφηρημένος. Μερικές φορές μπορεί να έχεις ρόλο να αναλάβεις πάνω σε αυτό, π.χ. να θέσεις καλύτερα όρια ή να εξηγήσεις περισσότερο το σκεπτικό σου.

Ό,τι όμως κι αν επιλέξεις να κάνεις, θα είναι δική σου, συνειδητή επιλογή και όχι το αποτέλεσμα του συναισθηματικού σου rollercoaster.

Η συναισθηματική νοημοσύνη, λοιπόν, δεν έχει να κάνει με το να μην προκύπτουν ποτέ μέσα μας μεγάλα, τρομακτικά συναισθήματα – πρέπει να είσαι δάσκαλος του Ζεν για να το πετύχεις αυτό. Έχει να κάνει με την κατανόηση αυτών των συναισθημάτων και την έξυπνη λήψη αποφάσεων, σχετικά με το πώς να τα αντιμετωπίσουμε.

Και αυτό ακριβώς είναι που μας μαθαίνει ο κανόνας των 90 δευτερολέπτων: να λαμβάνουμε πιο συνειδητές αποφάσεις σχετικά με το πώς να χειριζόμαστε τα δύσκολα συναισθήματα όταν προκύπτουν.