ΓΙΑΤΙ ΠΟΛΛΑ ΖΕΥΓΑΡΙΑ ΧΩΡΙΖΟΥΝ ΣΤΑ 7 ΧΡΟΝΙΑ;

Τα «7 χρόνια φαγούρα» δεν είναι απλά μια λαϊκή έκφραση. Υπάρχει νευρολογικής φύσης εξήγηση στο γιατί πολλά ζευγάρια χωρίζουν τότε.

Η έκφραση «7 χρόνια φαγούρα» δεν είναι καθόλου τυχαία. Στην κυριολεξία της έχει ιατρική προέλευση: Στις αρχές του 19ου και 20ου αιώνα ήταν η λαϊκή ονομασία για τις επίμονες, μεταδοτικές δερματοπάθειες, όπως η ψώρα. Καθιερώθηκε, όμως, με τη μεταφορική της έννοια λόγω της ομώνυμης ταινίας του 1952 με πρωταγωνίστρια τη Μέριλιν Μονρόε. Σε αυτήν ένας παντρεμένος, που κλείνει επτά χρόνια γάμου, γνωρίζει την πανέμορφη νέα του γειτόνισσα (τη Μέριλιν) και για πρώτη φορά μπαίνει σε πειρασμό να απατήσει τη γυναίκα του.

Είναι εντυπωσιακό το πώς ένας ιατρικός όρος μετατράπηκε σε παγκόσμιο κοινωνικό (και ψυχολογικό) στερεότυπο εν μία νυκτί, σε μία ταινία που εξυπηρετεί, βέβαια, απόλυτα τις πατριαρχικές δομές της εποχής, οι οποίες «κανονικοποιούν» την ανάγκη του καταπιεσμένου οικογενειάρχη για αλλαγή και τον «αθωώνουν» ως θύμα ενός τεράστιου πειρασμού (και των ορμών του).

Ωστόσο, ίσως και εντελώς συμπτωματικά, η έρευνα δείχνει ότι μετά τα επτά χρόνια μιας σοβαρής σχέσης ή ενός γάμου, κάτι πράγματι συμβαίνει στον εγκέφαλο των ανθρώπων που επηρεάζει το πώς βλέπουν την πορεία της συντροφικής τους ζωής. (Δεν είναι τυχαίο ότι στατιστικά η μέση διάρκεια του πρώτου γάμου που θα καταλήξει σε διαζύγιο είναι τα 8 με 8,2 χρόνια).

Τι αλλάζει στον εγκέφαλο των ζευγαριών μετά τα 7 χρόνια;

Γνωρίζεις έναν άνθρωπο, αρχίζετε να βγαίνετε, συνειδητοποιείς ότι σου αρέσει. Σου μιλά όμορφα, σου στέλνει συστηματικά ωραία μηνύματα για να σου δείξει ότι σε σκέφτεται, συμφωνείτε γενικά στις απόψεις σας, το σεξ είναι πολύ καλό… Αρκούν λίγοι μήνες για να συνειδητοποιήσεις ότι έχεις ερωτευτεί.

«Αυτή είναι η πρώτη νευροχημική φάση του έρωτα», λέει σε άρθρο η Dr Stephanie Minchin, κλινική ψυχολόγος και yoga therapist. «Είναι η φάση που καθοδηγείται σε μεγάλο βαθμό από την ντοπαμίνη (την ορμόνη της καλής διάθεσης), καθώς και από τον ενθουσιασμό της καινοτομίας και της προσμονής. Ο εγκέφαλός μας, στη φάση αυτή, βλέπει τον νέο μας σύντροφο ως ένα εξαιρετικά ικανοποιητικό ερέθισμα».

Φυσικά, αυτό το στάδιο δεν διαρκεί για πάντα. «Γιατί, όσο ωραίο κι αν είναι να έχεις εμμονή με κάποιον για λίγο καιρό, πρόκειται για μια εξαιρετικά απαιτητική διαδικασία για τον εγκέφαλο, που κάποια στιγμή τον εξαντλεί», λέει ο Dean Burnett, νευροεπιστήμονας και συγγραφέας του The Idiot Brain και συνεχίζει: «Έτσι, καθώς ο/η σύντροφος γίνεται ένα πιο οικείο, σταθερό κομμάτι της ζωής, οι περιοχές του εγκεφάλου που εμπλέκονται στην παραγωγή αυτών των συναρπαστικών, εμμονικών συναισθημάτων (ο κερκοφόρος πυρήνας) ηρεμούν και επιστρέφουν στο φυσιολογικό».

Αυτό δεν σημαίνει ότι η σχέση αρχίζει να γίνεται βαρετή στη φάση αυτή. Το αντίθετο: Γίνεται ήρεμη. Είναι η περίοδος που επικρατεί η ωκυτοκίνη, η «ορμόνη της αγάπης», που μας κάνει να νιώθουμε συνδεδεμένοι και ασφαλείς στη σχέση μας.

Ο ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΣ ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΕΝΟΣ ΝΑ ΑΝΑΖΗΤΑ ΔΙΑΡΚΩΣ ΤΟ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟ ΓΙΑ ΝΑ ΔΙΕΓΕΙΡΕΤΑΙ. ΟΤΑΝ ΑΥΤΟ ΣΤΗ ΣΧΕΣΗ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΠΙΑ, ΤΟΤΕ ΑΡΧΙΖΕΙ ΝΑ «ΒΑΡΙΕΤΑΙ» ΛΟΓΩ ΕΛΛΕΙΨΗΣ ΧΗΜΙΚΟΥ ΚΙΝΗΤΡΟΥ.

Με την πάροδο του χρόνου, λέει ο Burnett, «ο εγκέφαλός μας μαθαίνει ότι αυτό το άτομο είναι ένα βαθιά, θεμελιωδώς σημαντικό, άρα πρέπει να φροντίζεται και να προστατεύεται».

Τουλάχιστον για 7 χρόνια.

Γιατί μετά ο περίπλοκος ανθρώπινος εγκέφαλος, καθώς και ορισμένες μεγάλες αλλαγές στη ζωή μας, φέρνουν τα πάνω κάτω. Σύμφωνα με τη διάσημη ανθρωπολόγο Helen Fisher, ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι προγραμματισμένος να αναζητά συνεχώς το καινούργιο για να διεγείρεται. Όταν αυτό στη σχέση δεν υπάρχει πια, τότε αρχίζει να «βαριέται» λόγω έλλειψης χημικού κινήτρου.

Εικονογράφηση: Χριστίνα Αβδίκου

Μάλιστα, εξηγεί η ίδια, τα «7 χρόνια φαγούρα» όταν υπάρχουν και παιδιά εξηγούνται ως εξής: Είναι ο χρόνος που χρειάζεται ένα ζευγάρι για να παντρευτεί, να κυοφορήσει, να μεγαλώσει συνεργατικά το μωρό τόσο ώστε αυτό να μπορεί να επιβιώσει και έπειτα, αφού η βιολογική «αποστολή» ολοκληρωθεί, αν δεν υπάρχει άλλο κίνητρο δεσμού, να οδηγηθεί ο καθένας στον δικό του δρόμο – στην αναζήτηση ίσως άλλου συντρόφου για νέα τεκνοποίηση.

Εξάλλου, λέει στο άρθρο η κλινική σεξολόγος Angela Wright, ο εγκέφαλος θυμάται το πρώτο στάδιο του έρωτα και τη μεθυστική εκείνη κατάσταση και μπορεί να θέλει να βιώσει αυτή την έκρηξη ντοπαμίνης ξανά.

Οι άνθρωποι είμαστε φτιαγμένοι για να αλλάζουμε και να εξελισσόμαστε – το ίδιο και οι σχέσεις μας

Είναι, λοιπόν, κάθε σχέση καταδικασμένη να οδηγηθεί στην πλήξη έπειτα από 7 χρόνια; Οι ειδικοί λένε πως όχι: Ο εγκέφαλος έχει τη δυνατότητα να περάσει από το σύστημα της χημικής διέγερσης σε αυτό της συνειδητής προσπάθειας.

Και είναι στη φάση αυτή που, αν δεν θέλουμε η σχέση μας να κινδυνεύσει, πρέπει να πάρουμε τα ηνία και να τον «ξεγελάσουμε» βάζοντας στην καθημερινότητά μας και στη ζωή μας ως ζευγάρι νέες, συναρπαστικές εμπειρίες.

Η έρευνα έχει δείξει πως όταν το ζευγάρι κάνει μαζί πράγματα που προκαλούν αδρεναλίνη και ενθουσιασμό (π.χ. ένα νέο χόμπι, ένα αναπάντεχο ταξίδι, μια νέα πρόκληση), ο εγκέφαλος συνδέει αυτή τη νέα έκκριση ντοπαμίνης με τον σύντροφο, ανανεώνοντας το ενδιαφέρον.

Όσο για το σεξ;

Ακούγεται εντελώς κλισέ όταν κανείς λέει πως οδηγήθηκε στην απιστία επειδή το σεξ με τον/τη σύντροφο είχε γίνει πλέον πολύ αραιό και βαρετό, όμως η δήλωση αυτή έχει μεγάλες δόσεις αλήθειας. Η Wright λέει πως όταν γνωρίζουμε ένα νέο άτομο που μας αρέσει, προκαλείται μέσα μας μια «αυθόρμητη σεξουαλική επιθυμία», δηλαδή μια αύξηση της λίμπιντο που μας κάνει να θέλουμε να έρθουμε σε επαφή με το άτομο αυτό άμεσα. Αν η σταθερή μας σχέση έχει οδηγηθεί σε συναισθηματική αποσύνδεση και το σεξ έχει γίνει μονότονο και προβλέψιμο, είναι πολύ πιθανό η επιθυμία για τον άλλον ερωτικό σύντροφο να ενταθεί.

Συνεπώς, καινοτομία χρειάζεται και στη σεξουαλική ζωή του ζευγαριού. «Πάνω απ’όλα, όμως, χρειάζεται σταθερή σωματική επαφή και επικοινωνία», συνεχίζει η ίδια. «Η μονογαμία ταιριάζει σε κάποια ζευγάρια και σε άλλα όχι – και δεν υπάρχει κάτι κακό σε αυτό. Αρκεί να μπορούμε να το συζητήσουμε ανοιχτά και να αποφασίσουμε πώς θέλουμε να προχωρήσουμε: να χωρίσουμε ή να ανοίξουμε τη σχέση μας;»

Όπως καταλήγει η Dr. Minchin «η ιδέα πως όταν βρεθεί ο σωστός άνθρωπος θα θέλουμε να είμαστε για πάντα μαζί, είναι ένα παραμύθι. Η σχέση χρειάζεται δουλειά προκειμένου να έχει διάρκεια. Αν δεν υπάρχει ανανέωση, καινοτομία, δημιουργικότητα και διαρκής ανάπτυξη και των δύο, μπορεί κάποια στιγμή να γίνει προβληματική. Αυτή η στιγμή φαίνεται πως έρχεται περίπου 7 χρόνια μετά».