MANKEEPING: Η ΑΟΡΑΤΗ ΔΟΥΛΕΙΑ ΠΟΥ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΕΝ ΘΕΛΟΥΝ ΠΙΑ ΝΑ ΚΑΝΟΥΝ
Τι είναι το mankeeping και πώς η κρίση στις φιλίες των αντρών επιβαρύνει τις γυναίκες με την κοινωνική και συναισθηματική υποστήριξή τους;
Είναι πολλές οι έρευνες που έχουν ασχοληθεί με το φαινόμενο της αδυναμίας των αντρών στις δυτικές χώρες να συνάψουν ουσιαστικές φιλικές σχέσεις –απόλυτης εμπιστοσύνης–, καθώς παραμένουν εγκλωβισμένοι σε παραδοσιακά στερεότυπα της αρρενωπότητας.
Στη ρίζα του θέματος βρίσκονται όλα τα «πρέπει» που τους έχει επιβάλει η κοινωνία, με πρώτο το γνωστό «οι άντρες δεν κλαίνε», αφού η έκφραση ευαλωτότητας έχει παραδοσιακά ταυτιστεί με την αδυναμία. Μεταξύ άλλων, πολλοί άντρες δεν μαθαίνουν να αναγνωρίζουν τα συναισθήματά τους, να συνδέονται με αυτά και να τα εκφράζουν. Δεν είναι ασυνήθιστο αντρικές φιλίες να επιβιώνουν ακόμη και με μεγάλα διαστήματα χωρίς επικοινωνία, με τους φίλους να συνεχίζουν κάθε φορά περίπου από εκεί όπου είχαν σταματήσει.
Από την άλλη, οι γυναίκες –που για αιώνες χαρακτηρίζονταν ως το «αδύναμο φύλο»– κοινωνικοποιούνται συχνότερα με τρόπους που ευνοούν την ανοιχτή επικοινωνία των συναισθημάτων, των προσδοκιών και των αναγκών τους. Τείνουν επίσης να επενδύουν περισσότερο στη διατήρηση των φιλικών σχέσεων και στην τακτική επικοινωνία.
Έτσι, συχνά καταλήγουν να αποτελούν την κύρια πηγή συναισθηματικής υποστήριξης του άντρα που έχουν επιλέξει για σύντροφο.
Αυτό θεωρούνταν για πολύ καιρό «φυσιολογικό» στο πλαίσιο των παραδοσιακών έμφυλων ρόλων. Όχι πια. Έχει παρατηρηθεί μια αλλαγή στο συγκεκριμένο μοτίβο, με τις γυναίκες να μην θέλουν να αναλάβουν και αυτόν τον ρόλο στις σχέσεις (της καθημερινής κοινωνικής και συναισθηματικής υποστήριξης των αντρών) και να προτιμούν να μένουν μόνες.
Μελέτη του Pew Research Center έδειξε ότι, μεταξύ όσων δήλωσαν ότι δυσκολεύονται να βρουν ανθρώπους για ραντεβού, το 56% των γυναικών ανέφερε ως βασικό λόγο τη δυσκολία εύρεσης κάποιου που να ανταποκρίνεται στις προσδοκίες τους, έναντι 35% των αντρών. Αντίστοιχα, το 65% των γυναικών ανέφερε τη δυσκολία εύρεσης κάποιου που να αναζητά το ίδιο είδος σχέσης, έναντι 45% των αντρών.
Οι άντρες, από την άλλη, ανέφεραν συχνότερα ως εμπόδιο τη δυσκολία να προσεγγίσουν άλλους ανθρώπους (52% έναντι 35% των γυναικών) και την έλλειψη χρόνου (38% έναντι 29%).
ΤΟ MANKEEPING ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΙ ΤΗ ΔΟΥΛΕΙΑ ΠΟΥ ΚΑΝΟΥΝ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΩΣΤΕ ΝΑ ΚΑΛΥΨΟΥΝ ΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΑΝΤΡΩΝ ΣΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥΣ.
Οι γυναίκες, λοιπόν, έχουν κουραστεί να είναι οι άτυπες ψυχοθεραπεύτριες των συντρόφων τους, με το φαινόμενο να έχει και το δικό του όνομα: είναι το mankeeping, μια έννοια που περιγράφει την κοινωνική και συναισθηματική εργασία που αναλαμβάνουν οι γυναίκες για τους άντρες στη ζωή τους. Η έννοια βασίζεται εν μέρει στο προϋπάρχον kinkeeping, δηλαδή στη συναισθηματική και πρακτική εργασία που παραδοσιακά επωμίζονται κυρίως οι γυναίκες προκειμένου να διατηρούν τους οικογενειακούς δεσμούς.
Οι γυναίκες κάνουν quiet quitting από το mankeeping
Τα χρόνια της πανδημίας έγινε ευρέως γνωστό το φαινόμενο του quiet quitting, που απέκτησε ιδιαίτερη απήχηση μεταξύ των νεότερων εργαζομένων. Ο όρος δεν σήμαινε ότι κάποιος εγκατέλειπε τη δουλειά του, αλλά ότι έπαυε να κάνει περισσότερα από όσα προέβλεπε ο ρόλος του, θέτοντας όρια στον χρόνο και στην ενέργεια που αφιέρωνε στην εργασία.
Με άλλα λόγια, οι εργαζόμενοι εξακολουθούσαν να κάνουν τη δουλειά για την οποία πληρώνονταν, χωρίς όμως να θεωρούν αυτονόητες τις υπερβάσεις που χαρακτήριζαν προηγούμενες γενιές εργαζομένων. Δεν έφευγαν από τη δουλειά τους, αλλά δεν έδιναν και όλο τους το είναι χωρίς αντίκρισμα.
Κάτι αντίστοιχο φαίνεται να συμβαίνει σήμερα και στις σχέσεις: όλο και περισσότερες γυναίκες δεν είναι διατεθειμένες να αναλαμβάνουν αδιαμαρτύρητα την πρόσθετη κοινωνική και συναισθηματική εργασία που επί χρόνια θεωρούνταν σχεδόν αυτονόητη. Αυτή ακριβώς η εργασία βρίσκεται στον πυρήνα του mankeeping. Τον όρο εισήγαγαν η Angelica Puzio Ferrara, μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Stanford University, και ο Dylan P. Vergara, ερευνητικός βοηθός στο Clayman Institute for Gender Research του ίδιου πανεπιστημίου.
To mankeeping περιγράφει τη δουλειά που κάνουν οι γυναίκες ώστε να καλύψουν τις κοινωνικές και συναισθηματικές ανάγκες των αντρών στη ζωή τους, από την υποστήριξή τους σε καθημερινές δυσκολίες και συναισθηματικές αναταράξεις μέχρι την ενθάρρυνσή τους να συναντηθούν με τους φίλους τους.
ΚΑΝΕΝΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΤΗ ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΠΗΓΗ ΚΑΛΥΨΗΣ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝΤΡΟΦΟΥ ΤΟΥ.
Στην ουσία, οι γυναίκες χρίζονται –χωρίς τη συγκατάθεσή τους– υπεύθυνες για την κοινωνική και συναισθηματική διαχείριση της ζωής των συντρόφων τους: καλούνται να τους υποστηρίζουν στις δυσκολίες τους, να αποτελούν το βασικό πρόσωπο στο οποίο εκφράζουν όσα νιώθουν, αλλά και να ενθαρρύνουν ή ακόμη και να διευκολύνουν τη διατήρηση των φιλικών τους σχέσεων.
Το γεγονός ότι το mankeeping έχει αρχίσει να συζητείται ευρύτερα φέρνει στο προσκήνιο μια έμφυλη ανισορροπία που συχνά περνά απαρατήρητη. Το ζητούμενο δεν είναι η στοχοποίηση των αντρών, αλλά η αναγνώριση της δυσανάλογης κοινωνικής και συναισθηματικής εργασίας που μπορεί να αναλαμβάνουν οι γυναίκες στις σχέσεις τους.
Η κρίση στις φιλίες των αντρών
Το 2024 η Ferrara και ο Vergara δημοσίευσαν εργασία για την κρίση στις φιλίες των αντρών και τη συναισθηματική και κοινωνική εργασία που αυτή μπορεί να μεταφέρει στις γυναίκες. Στο πλαίσιο της έρευνάς τους, εξέτασαν τους λόγους για τους οποίους ορισμένοι άντρες δυσκολεύονται να δημιουργήσουν και να διατηρήσουν στενούς δεσμούς – ένα φαινόμενο που έχει καταγραφεί και σε προηγούμενες έρευνες. Σε μελέτη του 2021 στις ΗΠΑ, για παράδειγμα, το 15% των αντρών δήλωσε ότι δεν είχε κανέναν στενό φίλο.
Το 1990 το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 3%. Τότε, σχεδόν το 50% είχε δηλώσει πως θα απευθυνόταν σε φίλους του για να αντιμετωπίσει ένα προσωπικό ζήτημα. Τρεις δεκαετίες αργότερα, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν λίγο πάνω από το 20%.
Ορισμένοι άντρες ανέφεραν πως αισθάνονται περίεργα ή θεωρούν χάσιμο χρόνου το να «ανοιχτούν» στους φίλους τους, επιλέγοντας να βλέπουν την ευάλωτη πλευρά τους μόνο οι σύντροφοί τους, κάτι που –όπως είπαν– ήταν «φυσικό μέρος της σχέσης».
Εν τω μεταξύ, τα 2/3 των νεότερων αντρών υποστήριξαν ότι κανείς δεν τους γνωρίζει πραγματικά. Οι ερευνητές επισημαίνουν επίσης την επιρροή μιας διαδικτυακής κουλτούρας αρρενωπότητας που προτάσσει τη φιλοδοξία, τον πλούτο και τη δημοτικότητα έναντι της εμπιστοσύνης και της συναισθηματικής εγγύτητας.
Κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να αποτελεί τη μοναδική πηγή κάλυψης όλων των κοινωνικών και συναισθηματικών αναγκών του συντρόφου του. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η επένδυση των αντρών στις φιλίες τους και η δημιουργία στενότερων, συναισθηματικά υποστηρικτικών δεσμών μπορούν να αποτελέσουν ένα σημαντικό βήμα ώστε να μη βασίζονται αποκλειστικά στις συντρόφους τους.