ΜΗΠΩΣ ΕΧΕΙΣ ΜΕΤΕΩΡΟΕΥΑΙΣΘΗΣΙΑ; ΤΑ ΣΗΜΑΔΙΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΓΝΟΗΣΕΙΣ
Αν κάποιες κλιματικές συνθήκες σε κάνουν να νιώθεις χάλια, μάθε πώς να αντιμετωπίζεις αποτελεσματικά τη μετεωροευαισθησία σου.
Έχεις σίγουρα ακούσει για την «εποχική κατάθλιψη»: αυτό το αίσθημα μελαγχολίας που μας πιάνει όταν χειμωνιάζει, βρέχει, έχει κρύο κ.λπ. Δεν είναι ένα φαινόμενο που βασίζεται απλά σε ατομικές αναφορές. Μελέτη μικρής κλίμακας έχει δείξει πως όταν έχει κρύο, η εγκεφαλική δραστηριότητα που σχετίζεται με την προσοχή είναι χαμηλότερη σε σχέση με το καλοκαίρι, ενώ η εγκεφαλική δραστηριότητα που σχετίζεται με τη μνήμη εργασίας (είδος βραχυπρόθεσμης μνήμης) είναι υψηλότερη. Άλλη μελέτη κλίνει στο ότι οι γυναίκες έχουν καλύτερη απόδοση σε μαθηματικά και λεκτικά τεστ σε υψηλότερες θερμοκρασίες, ενώ οι άντρες σε χαμηλότερες.
Χωρίς να υπάρχει κάποια σαφής κατεύθυνση στο αν γενικά ο άνθρωπος ωφελείται περισσότερο από το κρύο ή τη ζέστη, αυτό που διαφαίνεται είναι ότι οι αλλαγές του καιρού –π.χ. η πτώση του βαρομετρικού, η υγρασία, η απότομη μεταβολή της θερμοκρασίας– κάπως μας επηρεάζουν. Όσοι μάλιστα επηρεάζονται σημαντικά τόσο σε σωματικό όσο και σε ψυχολογικό επίπεδο, π.χ. με πόνους στις αρθρώσεις, πονοκέφαλο, κόπωση ή κυκλοθυμία, ή όσοι δυσκολεύονται να προσαρμοστούν χαρακτηρίζονται «μετεωροευαίσθητοι».
Πόσοι είναι αυτοί; Μελέτη που έγινε στη Μεγάλη Βρετανία έδειξε ότι οι καιρικές συνθήκες επηρεάζουν μεγάλο μέρος του πληθυσμού, με το 41% να δηλώνει ότι ο χειμώνας έχει αρνητική επίδραση στην ψυχική του υγεία.
Δεν είναι όλοι μετεωροευαίσθητοι με τον ίδιο τρόπο
Όπως λέει η κλινική ψυχολόγος Christine Schneider, δεν αντιδρούν όλοι οι άνθρωποι με τον ίδιο τρόπο στις κλιματικές αλλαγές. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο δυνατός αέρας: Κάποιοι τον λατρεύουν –τους κάνει να πλημμυρίζουν από ένα αίσθημα ελευθερίας– ενώ άλλοι (όπως εγώ) τον μισούν.
«Σε κάποιους ανθρώπους οι θυελλώδεις άνεμοι προκαλούν αίσθημα αναστάτωσης», λέει η Schneider. «Κι αυτό γιατί ο άνεμος μπορεί να συνδυάζει διάφορους παράγοντες πίεσης ταυτόχρονα: θόρυβο, διαταραχές στον ύπνο, συνεχή αισθητηριακά ερεθίσματα και, ενίοτε, απότομες μεταβολές στις καιρικές συνθήκες που αφήνουν το σώμα με μια αίσθηση έλλειψης ισορροπίας. Για ορισμένους ανθρώπους, ο θυελλώδης καιρός μπορεί πράγματι να εντείνει τα συναισθηματικά συμπτώματα και το φαινόμενο αυτό δεν είναι απλώς δημιούργημα της φαντασίας τους».
Επίσης, τα συμπτώματα στον ίδιο άνθρωπο δεν είναι ίδια κάθε μέρα – η μετεωροευαισθησία είναι, δηλαδή, περισσότερο ένα φάσμα συμπτωμάτων. Μπορεί τη μία σκοτεινιασμένη μέρα να νιώθει κανείς πολύ «πεσμένος» και την άλλη όχι τόσο. Μάλιστα, οι γυναίκες τείνουν να αναφέρουν συχνότερα τέτοιες ενοχλήσεις.
Έχει να κάνει και με την ιδιοσυγκρασία του καθενός: «Για ορισμένους η βροχή και οι κεραυνοί λειτουργούν καθησυχαστικά, γιατί είναι μια συνθήκη που σε αναγκάζει να μείνεις μέσα, να ακολουθήσεις πιο αργούς ρυθμούς, να χαλαρώσεις και να σκεφτείς. Άλλοι, όμως, τρομοκρατούνται γιατί αναγκάζονται να κλειστούν μέσα, να αλλάξουν τα σχέδιά τους, να ακυρώσουν τις δραστηριότητές τους – όλα αυτά, δηλαδή, που τους φτιάχνουν τη διάθεση».
Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για ένα χαρακτηριστικό που ενέχει και τον βιολογικό-εξελικτικό παράγοντα. Για παράδειγμα, όπως λένε οι ειδικοί, η έλλειψη ηλιακού φωτός τον χειμώνα μπορεί να επιβαρύνει τον κιρκάδιο ρυθμό μας, επηρεάζοντας ορμόνες όπως η μελατονίνη, η σεροτονίνη και η ντοπαμίνη, που μπορεί να μειώσουν την ενέργεια και τη διάθεσή μας.
Πώς να την «παλεύεις» αν είσαι μετεωροευαίσθητο άτομο
Τον καιρό δεν μπορούμε να τον ελέγξουμε, αλλά μπορούμε να ελέγξουμε την αντίδρασή μας στην μετεωροευαισθησία μας:
Αναδιατύπωσε τις σκέψεις σου
Μην κατευθύνεις τη συναισθηματική σου αντίδραση αποκαλώντας οποιονδήποτε καιρό που δεν είναι ηλιοφάνεια «κακό», γιατί έτσι απλά καταστρέφεις τη μέρα σου. Αναδιατυπώστε τη βροχή ως «χαλαρωτική», τις καταιγίδες ως «αναζωογονητικές» και τους γκρίζους ουρανούς ως «ήσυχους και ηρεμιστικούς». Το ίδιο και τον καύσωνα, που κάνει αδύνατον το να βγεις μέσα στη μέρα έξω. Αντιμετώπισε αυτόν τον καιρό ως μια ευκαιρία να είσαι παραγωγικός, έστω κι αν είσαι μέσα.
Εντόπισε τι σε ενοχλεί και προετοιμάσου
Ποια καιρική συνθήκη σε «χαλάει»; Εντόπισέ την και προγραμμάτισε για τις μέρες εκείνες δραστηριότητες που σε κάνουν να νιώθεις καλά. Με τον τρόπο αυτό μειώνεται το αίσθημα αδυναμίας που προκαλεί η μετεωροευαισθησία.
Βγες έξω ακόμα κι αν ο καιρός σε «χαλάει»
Εννοείται όχι βάζοντας σε κίνδυνο τη σωματική σου ακεραιότητα. Αλλά αν οι συνθήκες το επιτρέπουν μην αφήσεις τον καιρό να σου χαλάσει τη μέρα, γιατί αν διαρκώς υποχωρείς λόγω αυτού, το σώμα σου θα αντιδρά ακόμα πιο εύκολα στο στρες που αλλαγές σου προκαλούν τέτοιες αλλαγές.
Κάθε κλιματική συνθήκη έχει τα οφέλη της
Η βροχή στην ξερή γη δημιουργεί μια μυρωδιά που έχει βρεθεί ότι έχει ηρεμιστική επίδραση, όπως άλλωστε ο ήχος που κάνει όταν πέφτει σε ένα παράθυρο. Για τα οφέλη της ηλιοφάνειας έχουμε ξαναμιλήσει, ενώ ο αέρας είναι σημαντικός γιατί βοηθά στη μεταφορά σπόρων και την επικονίαση φυτών, απομακρύνοντας επίσης την ατμοσφαιρική ρύπανση και τη νέφωση από τις πόλεις. Σκέψου τα όλα αυτά την επόμενη φορά που θα νιώσεις ενόχληση από κάποιο φαινόμενο.