ΣΤΗ ΔΟΥΛΕΙΑ ΛΕΣ ΣΕ ΟΛΑ «ΝΑΙ»; ΔΙΑΒΑΣΕ ΓΙΑΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΣΤΑΜΑΤΗΣΕΙΣ

Το να λες σε όλα «ναι» δεν θα σε κάνει να προχωρήσεις επαγγελματικά. Η διαρκής προθυμία κρύβει παγίδες που δεν φαντάζεσαι, λέει ειδικός.

Τρέχεις να προσφέρεις τη βοήθειά σου μόλις ακουστούν οι λέξεις «μπορεί κάποιος να…». Η απάντησή σου σε κάθε αίτημα συναδέλφων ή προϊσταμένων είναι σχεδόν πάντα «ναι». Είσαι εκείνος που όλοι αναζητούν όταν οι προθεσμίες στενεύουν και μια δουλειά «πρέπει οπωσδήποτε να βγει». Έχω την αίσθηση ότι σε κάθε εργασιακό περιβάλλον υπάρχει ένας άνθρωπος που δυσκολεύεται να πει «όχι» και τρέχει πάντα να βοηθήσει.

Το να θες να βοηθάς συναδέλφους και συνεργάτες είναι λογικό, αφού έτσι χτίζεται εμπιστοσύνη στον εργασιακό χώρο. Είναι όμως τα πράγματα τόσο απλά όσο φαίνονται; Ο Benjamin Laker, καθηγητής Ηγεσίας στο Henley Business School, εξηγεί ότι το να λες σε όλα «ναι» μπορεί από τη μία να αποτελεί ένδειξη να επαγγελματισμού, αφοσίωσης και ομαδικότητας, αλλά στην υπερβολή της η συμπεριφορά αυτή δεν είναι ιδιαίτερα βοηθητική ούτε για αυτόν που την υιοθετεί ούτε για τους γύρω του.

Το κόστος του να λες διαρκώς «ναι»

Κατ' αρχάς, να ξεκαθαρίσουμε ότι το να λες συνεχώς «ναι» δεν είναι πάντα ένδειξη αφοσίωσης. Μερικές φορές αποτελεί ένδειξη ανασφάλειας ή φόβου μήπως απογοητεύσεις τους άλλους, μήπως χάσεις μια ευκαιρία, μήπως θεωρηθείς λιγότερο πρόθυμος.

Αν και στην αρχή η συνήθεια αυτή μοιάζει θετική, όπως αναφέρει ο Laker, με την πάροδο του χρόνου προωθεί την ανισότητα στην κατανομή εργασίας. Έτσι, αντί το βάρος να μοιράζεται ισότιμα, καταλήγει στις πλάτες των ίδιων ανθρώπων. Μπορεί πίσω από την ανισορροπία αυτή να μην κρύβεται κάποια κακή πρόθεση, αλλά το αποτέλεσμα δεν αλλάζει. Αυτός που θα ανταποκριθεί, αυτός που δεν θα πει «δεν προλαβαίνω» δημιουργεί μια κουλτούρα όπου η γενναιοδωρία μετατρέπεται σε προσδοκία. Όπως λέει και ο λαός, «βάζει τα χεράκια του και βγάζει τα ματάκια του».

Το πρόβλημα είναι ότι, κάποια στιγμή, η απόδοση αρχίζει να επηρεάζεται αρνητικά, γιατί σε γενικές γραμμές το multitasking δεν είναι προτέρημα και κανείς δεν μπορεί να κρατάει πολλά καρπούζια κάτω από την ίδια μασχάλη. Η δημιουργικότητα, επίσης, περιορίζεται, αφού δεν απομένει χώρος για συγκέντρωση και ουσιαστική σκέψη.

Επόμενος σταθμός στην πορεία αυτή; Η επαγγελματική εξουθένωση, που χτίζεται αθόρυβα, μέσα από τη συνεχή πίεση τού να είσαι πάντα διαθέσιμος, πάντα πρόθυμος, πάντα εκείνος που θα «σώσει» την κατάσταση.

Εικονογράφηση: Ελένη Καστρινογιάννη

Παίρνεις τον ρόλο του βοηθού

Κατά τον καθηγητή, το να λες συνεχώς «ναι» μπορεί να επηρεάσει και τον τρόπο που οι άλλοι σε αντιλαμβάνονται. Τι εννοεί με αυτό; Ότι οι συνάδελφοι σε βλέπουν περισσότερο ως βοηθό παρά ως πιθανό ηγέτη, ενώ οι προϊστάμενοι μπορεί να βασίζονται πάνω σου για εκτελεστικές εργασίες, αλλά να σε παραβλέπουν όταν έρχεται η ώρα μιας προαγωγής.

Τείνουμε να επιβραβεύουμε όσους προστατεύουν τα όριά τους και διαχειρίζονται σωστά τον χρόνο τους, όχι απαραίτητα εκείνους που απορροφούν αδιάκοπα επιπλέον υποχρεώσεις, τονίζει ο Laker. «Όταν είσαι υπερβολικά καλός στο να βοηθάς, κινδυνεύεις να οριστείς μέσα από αυτόν τον ρόλο. Αντί να αναγνωρίζεσαι για τη δημιουργικότητα, τη στρατηγική σκέψη ή τη διορατικότητά σου, αντιμετωπίζεσαι ως το άτομο που “κρατά τα πάντα όρθια”. Είναι ένας πολύτιμος ρόλος, αλλά όχι πάντα εκείνος που οδηγεί στην επαγγελματική εξέλιξη».

Παράλληλα, όταν λες «ναι» σε όλα, οι άλλοι συχνά υποθέτουν ότι δεν έχεις δικές σου προτεραιότητες. Ασυνείδητα, λοιπόν, αρχίζουν να θεωρούν τον χρόνο σου λιγότερο πολύτιμο και αυτό που ξεκίνησε ως ένδειξη αφοσίωσης μπορεί τελικά να διαβρώσει τον σεβασμό που ήθελες να κερδίσεις.

ΤΟ ΝΑ ΛΕΣ ΣΥΝΕΧΩΣ «ΝΑΙ» ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΑΝΤΑ ΕΝΔΕΙΞΗ ΑΦΟΣΙΩΣΗΣ. ΜΕΡΙΚΕΣ ΦΟΡΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΕΝΔΕΙΞΗ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Ή ΦΟΒΟΥ ΜΗΠΩΣ ΑΠΟΓΟΗΤΕΥΣΕΙΣ ΤΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ, ΜΗΠΩΣ ΧΑΣΕΙΣ ΜΙΑ ΕΥΚΑΙΡΙΑ.

Η δύναμη που κρύβει ένα «όχι»

Δεν είναι εγωισμός, ούτε αδιαφορία. Το «όχι» είναι η μικρή λέξη που μπορεί να προστατεύσει την ικανότητά σου να κάνεις σωστά τη δουλειά σου. Οι άνθρωποι που θέτουν σαφή όρια συχνά κερδίζουν περισσότερο σεβασμό, ακριβώς επειδή δείχνουν ότι γνωρίζουν πού να επενδύσουν χρόνο και ενέργεια.

Άλλωστε, ένα επιλεκτικό «ναι» έχει μεγαλύτερη βαρύτητα από ένα μόνιμο «ναι». Όταν βοηθάς εκεί όπου μπορείς να προσφέρεις ουσιαστικά, η συμβολή σου αποκτά μεγαλύτερη αξία. Οι άλλοι σε βλέπουν ως έναν επαγγελματία που ξέρει να θέτει προτεραιότητες και όχι ως κάποιον που απορροφά αδιαμαρτύρητα ό,τι προκύπτει.

Επίσης, οι άνθρωποι που μπορούν να πουν «όχι», όταν χρειάζεται, εκπέμπουν αυτοπεποίθηση. Δείχνουν ότι δεν φοβούνται να προστατεύσουν τη συγκέντρωση και τον χρόνο τους. Αυτό ενισχύει την αξιοπιστία τους, κάνοντάς τους συχνά πιο κατάλληλους για θέσεις μεγαλύτερης ευθύνης.

Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΞΟΥΘΕΝΩΣΗ ΧΤΙΖΕΤΑΙ ΑΘΟΡΥΒΑ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΝΕΧΗ ΠΙΕΣΗ ΤΟΥ ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΠΑΝΤΑ ΔΙΑΘΕΣΙΜΟΣ, ΠΑΝΤΑ ΠΡΟΘΥΜΟΣ, ΠΑΝΤΑ ΕΚΕΙΝΟΣ ΠΟΥ ΘΑ «ΣΩΣΕΙ» ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ.

3 τρόποι να βάλεις υγιή όρια

1. Εξήγησε με σαφήνεια τις προτεραιότητές σου: Αντί για ένα απότομο «όχι», μπορείς να πεις: «Αυτή τη στιγμή είμαι επικεντρωμένος σε άλλη προθεσμία. Μπορούμε να το ξαναδούμε την επόμενη εβδομάδα;» Με αυτόν τον τρόπο δείχνεις σεβασμό, χωρίς να παραβιάζεις τα όριά σου.
2. Πρότεινε εναλλακτικές: Μπορείς να κατευθύνεις το αίτημα σε έναν συνάδελφο που έχει περισσότερο χρόνο ή διαφορετική εξειδίκευση. Έτσι, προστατεύεις τον χρόνο σου και δεν εγκαταλείπεις τους άλλους.
3. Επίλεξε τη διαφάνεια: Όταν έχεις εκφράσει ανοιχτά τις εργασίες που έχεις ήδη αναλάβει και τις προτεραιότητές σου, μειώνεις σημαντικά τον κίνδυνο παρεξηγήσεων.