ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΣΟΥ ΕΝΑ ΕΜΦΡΑΓΜΑ

Ένα έμφραγμα δεν βάζει σε κίνδυνο μόνο την υγεία της καρδιάς αλλά και την ψυχική υγεία, προκαλώντας συχνά μελαγχολία και ευερεθιστότητα.

«Έντονος, αγωνιώδης πόνος στο στήθος μαζί με πόνο στην πλάτη, παλινδρόμηση στο στομάχι, μούδιασμα στο δεξί χέρι, κρύος ιδρώτας… Τη στιγμή εκείνη κατάλαβα ότι κάτι δεν πήγαινε καθόλου καλά», μου λέει ο Αλέξανδρος, που λίγο μετά τα 40 έπαθε οξύ έμφραγμα μυοκαρδίου. Ο πόνος στο στήθος είχε εμφανιστεί και την προηγούμενη μέρα, αλλά τον υποτίμησε. Τη στιγμή, όμως, που συνέβησαν όλα τα παραπάνω ενώ περπατούσε στον δρόμο, έσπευσε στο πρώτο φαρμακείο που βρήκε μπροστά του με σκοπό να ζητήσει κάποιο φάρμακο για την παλινδρόμηση. Ευτυχώς, η φαρμακοποιός κάλεσε αμέσως ασθενοφόρο, που τον μετέφερε εσπευσμένα στο Τζάνειο.

«Σίγουρα όταν σου συμβαίνει κάτι τέτοιο κάνεις κάποιες δύσκολες σκέψεις για τη ζωή σου και για το τι θα μπορούσε να έχει γίνει. Σκέφτεσαι, για παράδειγμα, τι κάνεις λάθος και έχεις επιβαρύνει τόσο την καρδιά σου, αλλά και τι πρέπει να αλλάξεις από εδώ και στο εξής. Σε κυριεύει φόβος για ενδεχόμενη επόμενη φορά», μου αποκαλύπτει σήμερα, δύο χρόνια μετά το συμβάν, επιβεβαιώνοντας πως έπειτα από ένα απειλητικό για τη ζωή γεγονός, όπως είναι το έμφραγμα, δεν επηρεάζεται μόνο η φυσιολογία του ατόμου αλλά και η ψυχική υγεία του. Και αυτό είναι όχι μόνο σύνηθες, αλλά και φυσιολογικό.

Σύμφωνα με τον Dr. Jeffery Huffman, καθηγητή ψυχιατρικής του Harvard Medical School και διευθυντή του Cardiac Psychiatry Research Program στο νοσοκομείο της Μασαχουσέτης, έως και οι μισοί από όλους τους επιζώντες καρδιακής προσβολής βιώνουν κάποιο είδος ψυχολογικής δυσφορίας. Κάποιοι αισθάνονται μελαγχολικοί και άλλοι απελπισμένοι για το μέλλον, αφού φοβούνται πως είναι πιθανό να υποστούν μια επόμενη καρδιακή προσβολή.

ΕΠΕΙΤΑ ΑΠΟ ΕΝΑ ΑΠΕΙΛΗΤΙΚΟ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΗ ΓΕΓΟΝΟΣ, ΟΠΩΣ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ, ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΕΤΑΙ ΜΟΝΟ Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ Η ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ.

«Η αναγνώριση ότι τέτοια συναισθήματα είναι φυσιολογικά μπορεί να είναι καθησυχαστική. Αλλά είναι σημαντικό να μην υποτιμάμε τις πιθανές επιπτώσεις της παρατεταμένης συναισθηματικής δυσφορίας έπειτα από μια καρδιακή προσβολή», προσθέτει ο ίδιος.

Τι μπορεί να προκαλέσει στην ψυχική υγεία ένα έμφραγμα

Η ψυχολογική επιβάρυνση μπορεί να αποτελεί εξίσου αιτία αλλά και επίπτωση μιας καρδιοπάθειας, αναφέρει ο Αμερικανικός Σύνδεσμος για την Καρδιά. Τα αρνητικά αυτά συναισθήματα, μάλιστα, έχουν όνομα: ψυχολογική δυσφορία έπειτα από έμφραγμα του μυοκαρδίου. Πρόκειται για έναν όρο-ομπρέλα που περιλαμβάνει καταστάσεις οι οποίες μπορεί να προκύψουν μεμονωμένα ή σε συνδυασμό και που, αν έχουν διάρκεια, απαιτούν ψυχολογική υποστήριξη. Αυτές μπορεί να είναι:

Κατάθλιψη

Τα χαρακτηριστικά συμπτώματά της περιλαμβάνουν επίμονη θλίψη, απώλεια ενδιαφέροντος για ευχάριστες δραστηριότητες και σωματικά συμπτώματα, όπως η έλλειψη όρεξης για φαγητό, η δυσκολία στον ύπνο, η κόπωση και η δυσκολία συγκέντρωσης.

Εικονογράφηση: Ελένη Καστρινογιάννη

Άγχος

Τα κλασικά συμπτώματα είναι η ανησυχία, η υπερβολική σκέψη, ο πανικός, ενώ στα σωματικά συμπτώματα περιλαμβάνεται ο πόνος στο στήθος, που μπορεί να εμφανίζεται και να εξαφανίζεται ή να επιμένει για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα. Το άγχος αυτό μπορεί να σχετίζεται με τον φόβο μιας επόμενης καρδιακής προσβολής ή ακόμα και με την αγωνία του θανάτου, καθώς και με την έντονη επίγνωση και τον φόβο που δημιουργούν ενοχλήσεις στην καρδιά, όπως το αίσθημα παλμών και το σφίξιμο στο στήθος. (Φυσικά, ο πόνος στο στήθος μπορεί όντως να οφείλεται σε υποτροπή, γι' αυτό απαιτεί άμεσο ιατρικό έλεγχο.)

Ψυχοκοινωνικό στρες

Αυτό περιλαμβάνει συναισθηματική ένταση, πίεση ή ένταση που προκαλείται από καθημερινά και απαιτητικά γεγονότα.

Διαταραχή μετατραυματικού στρες

Αυτός ο όρος αναφέρεται σε ένα σύμπλεγμα συγκεκριμένων συμπτωμάτων, όπως εφιάλτες, αναδρομές στο παρελθόν, εύκολο ή ξαφνικό ξύπνημα μέσα στη νύχτα και προβλήματα με την κανονική καθημερινή λειτουργία, που εμφανίζονται στο πλαίσιο ενός απειλητικού για τη ζωή γεγονότος (όπως ένα έμφραγμα).

Η ψυχική υγεία χρειάζεται φροντίδα όπως και η καρδιά

Η κατάθλιψη και το άγχος συχνά συμβαδίζουν. Αυτό το σύμπλεγμα αρνητικών συναισθημάτων, σε συνδυασμό με το ψυχοκοινωνικό στρες, μπορεί μερικές φορές να εκδηλωθεί ως θυμός ή ευερεθιστότητα, ειδικά στους άνδρες, λέει ο Dr. Huffman.

Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ, ΤΟ ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΣΤΡΕΣ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΟ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ.

«Όταν είσαι πραγματικά αναστατωμένος για κάτι τόσο θεμελιώδες όσο η υγεία σου, οι καθημερινοί παράγοντες άγχους που κανονικά δεν θα σε επηρέαζαν μπορεί πραγματικά να σε ταράζουν και να επιβαρύνουν την ποιότητα ζωής σου», προσθέτει.

Τονίζει μάλιστα ότι η ψυχική υγεία απαιτεί φροντίδα για ακόμα έναν λόγο: Η κατάθλιψη, το άγχος και το στρες προκαλούν βιολογικές αλλαγές που επηρεάζουν το καρδιαγγειακό σύστημα. Συγκεκριμένα, προάγουν τη φλεγμονή, η οποία μπορεί να βλάψει τα αιμοφόρα αγγεία και να αυξήσει την πιθανότητα θρόμβωσης.

Επιπλέον, οι αυξημένες ορμόνες του στρες αυξάνουν την αρτηριακή πίεση και τον καρδιακό ρυθμό.

«Σημαντικές, όμως, είναι και οι επιπτώσεις στη συμπεριφορά των ανθρώπων», λέει ο Dr. Huffman, εξηγώντας ότι τα άτομα με Διαταραχή Μετατραυματικού Στρες είναι πολύ λιγότερο πιθανό να υιοθετήσουν υγιεινές συμπεριφορές, όπως η βελτίωση της διατροφής τους, η αύξηση της σωματικής δραστηριότητας, η διακοπή του καπνίσματος, ακόμη και η τακτική λήψη των φαρμάκων τους. Όλα αυτά μπορεί να επηρεάσουν την πρόγνωσή τους. «Το μετατραυματικό στρες σχετίζεται με υψηλότερο κίνδυνο μελλοντικών καρδιακών προσβολών και συναφών προβλημάτων», σημειώνει, για να τονίσει ξανά την ανάγκη υποστήριξης της ψυχικής υγείας του ασθενούς.