ΠΟΣΑ ΚΙΛΑ ΣΟΥ «ΦΟΡΤΩΣΑΝ» ΟΙ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ;

Οι χριστουγεννιάτικες ταινίες μας χαρίζουν νοσταλγία, χαμόγελα και... παραπανίσια κιλά. Έρευνες δείχνουν ότι τα τρόφιμα που προβάλλονται στα έργα, οι διατροφικές συνήθειες των πρωταγωνιστών και το ίδιο το είδος της ταινίας επηρεάζουν ασυνείδητα τη διατροφική μας συμπεριφορά.

Η γαβάθα με το ποπ κορν και το αναψυκτικό στο σινεμά είναι κάτι σαν cheat meal. Όπως (υποθέτω) πολλοί ακόμα, κοροϊδεύω τον εαυτό μου ότι η ταινία δεν είναι εξίσου απολαυστική χωρίς το βουτυράτο σνακ να σου κολλάει στα δόντια και το ανθρακικό να σου γαργαλάει τον ουρανίσκο. Το ίδιο ισχύει με την τηλεόραση στο σπίτι, όπως θα διαπίστωσες και στο φετινό binge-watching των γιορτών: το έργο δεν κυλά αν δεν κατρακυλήσεις στην πίτσα και τα πατατάκια. Αφού λοιπόν την κάνουμε την αμαρτία με τα σνακ, μήπως να το ρίξουμε σε ταινίες και σειρές με χαμηλά λιπαρά;

Ας ξεκαθαρίσω πως δεν είναι κάποιο λογοπαίγνιο ή σχόλιο για τις άνοστες, γλυκανάλατες family και rom-com ταινίες. Εξάλλου, το είπαμε ότι οι γιορτές θέλουν κιτς και ελαφρότητα. Έπειτα, δεν είναι προτροπή να ανοίξεις το app με τον θερμιδομετρητή για να σκανάρεις τίτλους όπως Μόνος στο σπίτι ή Stranger things. Δεν θα σου δείξει κάτι, τουλάχιστον όχι τώρα. Όμως, πού ξέρεις; Ίσως στο μέλλον πλάι στις σημάνσεις για σκηνές με βία ή έντονες εναλλαγές φωτός να δούμε και διατροφικές ετικέτες ή ειδοποιήσεις του στυλ: «Το έργο που ακολουθεί έχει υψηλή περιεκτικότητα σε νάτριο και κορεσμένα λιπαρά».

Δεν ξέρω αν συζητιούνται τέτοιες πολιτικές δημόσιας υγείας, σίγουρα πάντως το θέμα δεν αφήνει αδιάφορους ερευνητές και επιστήμονες, που συγκρίνουν την προβολή –και έμμεση προώθηση– ανθυγιεινών τροφίμων σε ταινίες και διαφημίσεις με αυτή του τσιγάρου.

Η ροδοψημένη γαλοπούλα του Chevy Chase στην ταινία «Τα Χριστούγεννα του τρελού θηριοτροφείου» (1989), μπορεί να αλλάξει τα πλάνα σου για το γιορτινό τραπέζι. Alamy/Visualhellas.gr

Έρευνα σε 200 αμερικανικές ταινίες συμπέρανε ότι:

• το 69% περιείχε σκηνές με τουλάχιστον μία μάρκα τροφίμων ή ποτών,
• ταινίες ακατάλληλες για παιδιά κάτω των 13 και 17 ετών είχαν σημαντικά περισσότερες τοποθετήσεις προϊόντων,
• κωμωδίες, περιπέτειες και ταινίες δράσης ή τρόμου είναι η χαρά της διαφήμισης,
• τα πιο συχνά τρόφιμα ήταν γλυκά και αλμυρά σνακ (26% και 21% αντίστοιχα),
• τα σακχαρούχα ήταν πρώτα στην κατηγορία των ποτών (76% των ταινιών).

Πώς θα σου φαινόταν τώρα αν μάθαινες πως ό,τι βλέπεις επηρεάζει χωρίς να το συνειδητοποιείς τις διατροφικές σου συνήθειες και τη σύσταση του εντερικού σου μικροβιώματος, ή ότι οι χριστουγεννιάτικες ταινίες συνέβαλαν στα κιλά των γιορτών, επηρεάζοντας τη διάθεσή σου τις προηγούμενες μέρες; Οι επιστημονικές μελέτες έχουν πολλά ενδιαφέροντα να μας πουν.

Στο «Μάπετ: Η Χριστουγεννιάτικη Ιστορία» (1992), θα δεις το πιο υγιεινό τραπέζι με λαχανικά, ανθεκτικό άμυλο, λίγη ζάχαρη και καλές πρωτεΐνες από πουλερικά. Alamy/Visualhellas.gr

Πόσα κιλά βάλαμε τις γιορτές

Ας πιάσουμε τα πράγματα από την αρχή: από το καυτό ερώτημα για το αν μας παχαίνουν οι γιορτές. Τα ερευνητικά δεδομένα για χιλιάδες ανθρώπους από όλο τον κόσμο επιβεβαιώνουν ότι τις ημέρες των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς η διατροφική μας συμπεριφορά βγαίνει εκτός ελέγχου. Μας παρασέρνουν τα τραπεζώματα και οι λιχουδιές και φτάνουμε να καταναλώνουμε έως και 6.000 θερμίδες την ημέρα, τριπλάσια ποσότητα από τη συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη.

Αμερικανική μελέτη δείχνει ότι ο μέσος άνθρωπος «βάζει» μισό έως ένα κιλό τις γιορτές, που μπορεί να αντιστοιχεί στο 50% τους συνολικού βάρους που πήρε στη χρονιά. Το πρόβλημα είναι ότι, συνήθως, τα κιλά των γιορτών δεν χάνονται, συσσωρεύονται με τα χρόνια και αυξάνουν τον κίνδυνο καρδιοπαθειών και διαβήτη. Κι αφού στάθηκε στον λαιμό το μελομακάρονο, πάμε παρακάτω.

ΤΟ ΣΤΡΕΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΤΑΙΝΙΕΣ ΔΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΜΟΥ ΣΠΡΩΧΝΕΙ ΤΟΥΣ ΘΕΑΤΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ COMFORT FOOD, ΕΝΩ ΟΙ ΡΟΜΑΝΤΙΚΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ ΕΝΤΕΙΝΟΥΝ ΤΗ ΛΙΓΟΥΡΑ ΓΙΑ ΓΛΥΚΟ.

Τι μας «ταΐζουν» οι χριστουγεννιάτικες ταινίες

Οι χριστουγεννιάτικες ταινίες μας προσφέρουν θαλπωρή, νοσταλγία και προβληματικά διατροφικά μηνύματα, σύμφωνα με έρευνα που αποφάσισε να πει αλήθειες με χιούμορ. Έβαλε στο μικροσκόπιο 12 δημοφιλείς χριστουγεννιάτικες ταινίες και τα τρόφιμα που εμφανίζονται στις σκηνές τους, εξετάζοντας πόσο φιλικά είναι προς το εντερικό μικροβίωμα.

H Donna Reed, στην ταινία «Μια υπέροχη ζωή» (1946), απολαμβάνει το πλούσιο σε ωφέλιμες πολυφαινόλες ζεστό κρασί της. Alamy/Visualhellas.gr

Η πλειοψηφία των ταινιών, στις οποίες περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων τα Μόνος στο Σπίτι, Μάπετ: Η Χριστουγεννιάτικη Ιστορία, Ο Μπαμπούλας, Γκρέμλινς και Το Ξωτικό των Χριστουγέννων, πρόβαλε επί το πλείστον δυτικού τύπου διατροφικά μοτίβα, πλούσια σε ζάχαρη και λιπαρά, που σχετίζονται με φλεγμονή και χειρότερη υγεία του εντέρου. Το καλύτερο σκορ στον δείκτη εκτίμησης της διατροφικής ποιότητας συγκέντρωσε το Μάπετ, χάρη στα λαχανικά, το ανθεκτικό άμυλο, τη λίγη ζάχαρη και τις πρωτεΐνες από πουλερικά στο γιορτινό τραπέζι.

Πέρα από το διατροφικό περιεχόμενο, το ίδιο το είδος της ταινίας επηρεάζει το τι καταναλώνουμε και πώς. Για παράδειγμα, το στρες που προκαλούν ταινίες δράσης και τρόμου σπρώχνει τους θεατές στην αναζήτηση comfort food, ενώ οι ρομαντικές ταινίες εντείνουν τη λιγούρα για γλυκό. «Ως κοινωνία, επηρεαζόμαστε από την τέχνη που καταναλώνουμε», σχολιάζουν οι ερευνητές, που παραπέμπουν στην κινηματογραφική χρήση του καπνού και τη σύνδεσή της με το κάπνισμα στους εφήβους. «Φαίνεται ότι αυτός που κρατά το τηλεκοντρόλ τις ημέρες των γιορτών ίσως έχει μεγαλύτερη δύναμη από ό,τι φαντάζεται».

Πώς μας επηρεάζουν οι πρωταγωνιστές

Το τι τρώνε και πώς το σχολιάζουν οι πρωταγωνιστές δεν θα μας αφήσει ασυγκίνητους. Μελέτες δείχνουν ότι οι θεατές τρώνε περισσότερο όταν βλέπουν τους ήρωες να καταναλώνουν φαγητό, κάποιες φορές έως και 44% περισσότερο, αναλόγως το πλαίσιο (σπίτι, με παρέα κ.λπ.). Δυστυχώς, οι πρωταγωνιστές σπάνια εμφανίζονται να τρώνε ή να προτείνουν σε άλλους ήρωες υγιεινά τρόφιμα και σνακ.

Εν προκειμένω, δεν μιλάμε για μίμηση των χαρακτήρων αλλά για φαινόμενο που παρατηρείται και μεταξύ συνδαιτημόνων. Όταν μοιραζόμαστε το τραπέζι, ειδικά με φίλους και οικογένεια, καταναλώνουμε μεγαλύτερες μερίδες και επηρεαζόμαστε από το τι βάζουν στο πιάτο τους. Οπότε, ακόμα κι αν δεν σου φαίνεται δελεαστική η μακαρονάδα με ζαχαρωτά που ετοιμάζει ο Buddy το ξωτικό, δύσκολα θα σου περάσει αδιάφορο το γλυκό που τρώει ο διπλανός σου. Στην περίπτωση, δε, που ο Kevin McAllister, παίρνοντας θέση μπροστά στο λαχταριστό mac & cheese του, σε βάλει σε πειρασμό, τουλάχιστον δες πώς μπορείς να αμαρτήσεις με λιγότερα λιπαρά.