ΑΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΣΟΥ ΕΖΗΣΑΝ ΜΕΧΡΙ ΤΑ 100, ΘΑ ΖΗΣΕΙΣ ΚΙ ΕΣΥ;

Αυτό το ερώτημα γύρω από τη μακροζωία και τον ρόλο της κληρονομικότητας στην υγεία σου προσπαθεί να απαντήσει η μελέτη πάνω σε αιωνόβιους και τους απογόνους τους.

Αν οι γονείς σου έζησαν μέχρι μεγάλη ηλικία, έχεις αναρωτηθεί αν έχεις περισσότερες πιθανότητες να φτάσεις κι εσύ τα χρόνια τους; Η μακροζωία δεν είναι μόνο θέμα τύχης, δεν έχει να κάνει μόνο με το να μην βρεθείς στο λάθος μέρος τη λάθος στιγμή. Ο ρόλος που παίζουν τα γονίδια και ο τρόπος ζωής βρίσκονται εδώ και χρόνια στο επίκεντρο της επιστημονικής έρευνας.

Τι είναι, όμως, αυτό που επιτρέπει στους αιωνόβιους (centenarians) να ζουν τόσο πολύ και, κυρίως, να μπορούν να «περάσουν» το πλεονέκτημα αυτό στα παιδιά τους;

Μια νέα μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό JAMA Network Open, επιχειρεί να δώσει απαντήσεις, εξετάζοντας αν τα παιδιά των αιωνόβιων έχουν περισσότερες πιθανότητες να ζήσουν περισσότερο και να παραμείνουν υγιή σε σχέση με όσους έχουν γονείς που δεν έφτασαν σε τόσο προχωρημένη ηλικία.

iStock

Τι συμβαίνει στην υγεία των παιδιών των αιωνόβιων;

«Θέλαμε να μάθουμε αν μεταβιβάζουν στα παιδιά τους την καλή υγεία και τη μακροζωία τους», εξηγεί η γενετίστρια Sofiya Milman από το Albert Einstein College of Medicine. Οι ερευνητές θέλησαν επίσης να διερευνήσουν αν αυτά τα πλεονεκτήματα οφείλονται στις υγιεινές συνήθειες ή αν σχετίζονται με βαθύτερους παράγοντες, όπως η γενετική προδιάθεση.

Για να το εξετάσουν, ανέλυσαν δεδομένα από τρεις μακροχρόνιες μελέτες, στις οποίες συμμετείχαν περισσότερα από 2 χιλιάδες παιδιά αιωνόβιων, καθώς και πάνω από 1.700 άτομα των οποίων οι γονείς δεν είχαν αντίστοιχη μακροζωία. Σύμφωνα με τους ερευνητές, πρόκειται για την πιο ολοκληρωμένη μελέτη μέχρι σήμερα που εξετάζει τη σχέση ανάμεσα στη μακροζωία των γονέων και την υγεία των παιδιών τους.

Οι διαφορές ήταν αξιοσημείωτες, καθώς τα παιδιά των αιωνόβιων εμφάνιζαν:

• 32% χαμηλότερο κίνδυνο υπέρτασης.
• 33% χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου.
• 42% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου.

Επιπλέον, ακόμη κι όταν εμφάνιζαν προβλήματα υγείας, αυτά εκδηλώνονταν σε μεγαλύτερη ηλικία. Συγκεκριμένα, η εμφάνιση υπέρτασης καθυστερούσε κατά περίπου πέντε χρόνια, ενώ ο θάνατος σημειωνόταν, κατά μέσο όρο, περίπου τρία χρόνια αργότερα σε σχέση με την ομάδα ελέγχου.

«Η συνέπεια των ευρημάτων στις τρεις μελέτες ενισχύει την άποψη ότι η εξαιρετική μακροζωία είναι οικογενειακή υπόθεση», σημειώνει ο Eric Reed, πρώτος συγγραφέας της μελέτης.

Τι συμβαίνει στην περίπτωση του καρκίνου;

Ένα ενδιαφέρον εύρημα ήταν ότι τα παιδιά των αιωνόβιων δεν εμφάνιζαν σημαντικά μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ενδέχεται να έχουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι στη νόσο, με αποτέλεσμα να μειώνεται η θνησιμότητα από καρκίνο, χωρίς απαραίτητα να μειώνονται τα νέα περιστατικά.

Μια άλλη πιθανή εξήγηση είναι ότι υποβάλλονται συχνότερα σε προληπτικό έλεγχο, κάτι που οδηγεί στον εντοπισμό μορφών καρκίνου χαμηλού κινδύνου, οι οποίες δεν επηρεάζουν τη θνησιμότητα.

iStock

Ο ρόλος του τρόπου ζωής

Οι επιστήμονες εξέτασαν επίσης κατά πόσο τα ευρήματα επηρεάζονταν από παράγοντες όπως η διατροφή, το μορφωτικό επίπεδο, η κοινωνικοοικονομική κατάσταση και το κάπνισμα. Ακόμη και όταν οι επιστήμονες έλαβαν υπόψη τις παραμέτρους αυτές, τα παιδιά των αιωνόβιων διατηρούσαν το πλεονέκτημα στην υγεία τους.

Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι αν οι γονείς σου έχουν ζήσει πολλά χρόνια, έχεις εξασφαλίσει κι εσύ μια μακρά και υγιή ζωή. Δεν σημαίνει, επίσης, ότι, αν δεν ανήκεις σε μια οικογένεια με ιστορικό μακροζωίας, δεν μπορείς να φτάσεις τα 100.

Όπως επισημαίνει ο Reed, οι υγιεινές συνήθειες εξακολουθούν να παίζουν σημαντικό ρόλο για όλους. Πάντως, αν έχεις αιωνόβιους στην οικογένειά σου, έχεις έναν επιπλέον λόγο να είσαι αισιόδοξος/η.