iStock

ΕΚΑΝΑΝ ΚΡΥΑ ΝΤΟΥΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΙ ΕΥΧΑΡΙΣΤΟ ΣΥΝΕΒΗ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥΣ

Μπορεί το κρύο ντους να μην ακούγεται δελεαστικό, όμως μια νέα έρευνα δίνει έναν επιπλέον λόγο να το σκεφτείς. Τι βρήκαν οι ερευνητές όταν παρακολούθησαν εκατοντάδες ανθρώπους που το συνήθισαν και γιατί αξίζει να το δοκιμάσεις;

Μπορεί ένα κρύο ντους να μην ακούγεται δελεαστικό, ιδίως όταν ο καιρός αρχίζει να ψυχραίνει. Ωστόσο, όπως θα έχεις διαβάσει σε παλαιότερο άρθρο μας, δε θα βγεις χαμένος/η. Αν αντέχεις να νιώσεις πάνω σου το δροσερό (ή και παγωμένο) νερό, σε περιμένουν σημαντικά οφέλη, αφού το κρύο ντους:

  • Ανακουφίζει από τη φαγούρα, ακόμη και όταν οφείλεται σε δερματικές παθήσεις.
  • Ενισχύει την εγρήγορση, αυξάνοντας τους παλμούς της καρδιάς και την πρόσληψη οξυγόνου.
  • Ενεργοποιεί την κυκλοφορία του αίματος, καθώς ο οργανισμός προσπαθεί να διατηρήσει τη θερμοκρασία του.
  • Μειώνει τον μυϊκό πόνο μετά από έντονη προπόνηση.
  • Ενεργοποιεί τον καφέ λιπώδη ιστό, ο οποίος καταναλώνει θερμίδες για την παραγωγή θερμότητας.
  • Προστατεύει από την ξηρότητα, καθώς δεν απομακρύνει τόσο εύκολα τα φυσικά λιπίδια της επιδερμίδας.

Τώρα, τα αποτελέσματα από μια σειρά πειραμάτων προσφέρουν έναν επιπλέον λόγο να το προτιμήσεις αντί του ζεστού: οι συμμετέχοντες που συνήθισαν να κάνουν κρύο ντους απουσίασαν λιγότερες ημέρες από την εργασία τους λόγω ασθένειας, ενώ ανέφεραν και βελτίωση στα επίπεδα ψυχικής ευεξίας.

Κι αν δεν σου φαίνεται αρκετά δελεαστικό το ενδεχόμενο να απουσιάζεις λιγότερο από τη δουλειά, ίσως αξίζει να σκεφτείς τη μακροπρόθεσμη υγεία σου. Έρευνες έχουν συνδέσει τις επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις, ιδίως εκείνες που απαιτούν νοσηλεία, με αυξημένο κίνδυνο μελλοντικών προβλημάτων υγείας και θνησιμότητας. Μάλιστα, κάποιες μελέτες έχουν εντοπίσει συσχετίσεις με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο μετά από λοιμώξεις του αναπνευστικού.

Έκαναν κρύα ντους στο πλαίσιο πειράματος και κάτι ευχάριστο συνέβη στην υγεία τους
Η έρευνα έδειξε πως όσοι συνήθισαν να κάνουν κρύο ντους απουσίασαν λιγότερες ημέρες από την εργασία τους λόγω ασθένειας, ενώ ανέφεραν και βελτίωση στα επίπεδα ψυχικής ευεξίας. iStock
Η έρευνα έδειξε πως όσοι συνήθισαν να κάνουν κρύο ντους απουσίασαν λιγότερες ημέρες από την εργασία τους λόγω ασθένειας, ενώ ανέφεραν και βελτίωση στα επίπεδα ψυχικής ευεξίας.

Δεν εννοούμε πως κάθε κρυολόγημα επιβαρύνει μακροπρόθεσμα τον οργανισμό σου, αλλά ο περιορισμός των λοιμώξεων μάλλον ωφελεί σε βάθος χρόνου.

31% λιγότερες ημέρες απουσίας

Η ψυχολόγος Lena Glaser διερεύνησε τις επιδράσεις του κρύου ντους στο πλαίσιο ευρύτερης μελέτης για τους ψυχολογικούς παράγοντες που επηρεάζουν την υιοθέτηση νέων συμπεριφορών. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της διδακτορικής διατριβής της στο Πανεπιστήμιο της Βασιλείας στην Ελβετία, και έχει υποβληθεί προς δημοσίευση στο Journal of Health Psychology.

Το πιο ενδιαφέρον εύρημα προέκυψε από τη συνδυαστική ανάλυση τριών τυχαιοποιημένων ελεγχόμενων δοκιμών, στις οποίες συμμετείχαν συνολικά 719 άτομα. Όπως διαπιστώθηκε:

  • Τα άτομα που έκαναν τακτικά κρύο ντους είχαν 31% λιγότερες ημέρες απουσίας από την εργασία λόγω ασθένειας, σε σύγκριση με όσους δεν έκαναν συστηματικά κρύο ντους.
  • Σε σύγκριση με όσους έκαναν κυρίως ζεστό ντους, εμφάνισαν 26% λιγότερες ημέρες ασθένειας, ανεξάρτητα από το αν χρειάστηκε να απουσιάσουν από την εργασία τους.

Τα αποτελέσματα παραπέμπουν σε μελέτη του 2016, σύμφωνα με την οποία οι συμμετέχοντες που έκαναν κρύο ντους είχαν 29% λιγότερες απουσίες από την εργασία λόγω ασθένειας. Στην παλαιότερη έρευνα, ωστόσο, δεν είχε διαπιστωθεί αντίστοιχη μείωση στις ημέρες κατά τις οποίες οι συμμετέχοντες αισθάνονταν άρρωστοι.

Έκαναν κρύα ντους στο πλαίσιο πειράματος και κάτι ευχάριστο συνέβη στην υγεία τους
Μεταξύ εκείνων που συνέχισαν και ακολούθησαν το πρόγραμμα τουλάχιστον στο 70% των περιπτώσεων, ποσοστό 77,3%-90% ανέφερε ότι έκανε κρύο ντους σε οποιαδήποτε δεδομένη εβδομάδα, ανάλογα με τη δοκιμή. iStock
Μεταξύ εκείνων που συνέχισαν και ακολούθησαν το πρόγραμμα τουλάχιστον στο 70% των περιπτώσεων, ποσοστό 77,3%-90% ανέφερε ότι έκανε κρύο ντους σε οποιαδήποτε δεδομένη εβδομάδα, ανάλογα με τη δοκιμή.

Περισσότερη ψυχική ευεξία

Οι συμμετέχοντες που έκαναν κρύο ντους ανέφεραν μικρή βελτίωση στα επίπεδα ψυχικής ευεξίας, σύμφωνα με τα ερωτηματολόγια που συμπλήρωσαν κατά τη διάρκεια του πειράματος. Καταγράφηκαν και ενδείξεις βελτίωσης της σωματικής ευεξίας, χωρίς το εύρημα να είναι στατιστικά σημαντικό.

Η Glaser παρατήρησε ότι αρκετοί συμμετέχοντες εγκατέλειψαν την προσπάθεια μέσα στις δύο πρώτες εβδομάδες. Στη συνέχεια, ωστόσο, οι αποχωρήσεις μειώθηκαν. Μεταξύ εκείνων που συνέχισαν και ακολούθησαν το πρόγραμμα τουλάχιστον στο 70% των περιπτώσεων, ποσοστό 77,3%-90% ανέφερε ότι έκανε κρύο ντους σε οποιαδήποτε δεδομένη εβδομάδα, ανάλογα με τη δοκιμή. «Αυτό υποδηλώνει ότι οι άνθρωποι σταδιακά το συνηθίζουν», σημειώνει η ερευνήτρια.

Οι επιστήμονες θεωρούν ότι η βελτίωση στα σκορ ευεξίας έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς διαψεύδει την αρχική ανησυχία πως μια παρέμβαση με κρύο ντους θα μπορούσε να επιβαρύνει την ψυχολογική κατάσταση ή την άνεση των συμμετεχόντων. «Τα ευρήματά μας υποδηλώνουν ότι τα κρύα ντους ενδέχεται να αποτελούν αποτελεσματική μέθοδο για την ενίσχυση της ψυχικής και σωματικής υγείας, περιορίζοντας ενδεχομένως τους παράγοντες κινδύνου που οδηγούν εξαρχής σε απουσίες λόγω ασθένειας», γράφουν οι ερευνητές.

Πιθανοί μηχανισμοί πίσω από τα ευεργετικά ντους

Η συγκεκριμένη έρευνα δεν εξέτασε τους βιολογικούς μηχανισμούς που θα μπορούσαν να εξηγήσουν τα ευρήματα. Παλαιότερη μελέτη, που δημοσιεύτηκε το 2024, εντόπισε αυξημένα σήματα ανοσολογικής απόκρισης σε ανθρώπους που έκαναν κρύο ντους. Το εύρημα αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο η επαναλαμβανόμενη έκθεση στο κρύο νερό να επηρεάζει θετικά τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Παρόμοιες επιδράσεις έχουν παρατηρηθεί και σε έρευνες για τη βύθιση του σώματος σε κρύο νερό.

Έκαναν κρύα ντους στο πλαίσιο πειράματος και κάτι ευχάριστο συνέβη στην υγεία τους
Για όσους δεν είναι εξοικειωμένοι, η Glaser προτείνει να ξεκινήσουν σταδιακά, μειώνοντας τη θερμοκρασία του νερού με τον χρόνο. iStock
Για όσους δεν είναι εξοικειωμένοι, η Glaser προτείνει να ξεκινήσουν σταδιακά, μειώνοντας τη θερμοκρασία του νερού με τον χρόνο.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, τέτοιες ανοσολογικές αποκρίσεις θα μπορούσαν να συνδέονται με λιγότερες ημέρες ασθένειας και, κατά συνέπεια, λιγότερες απουσίες από την εργασία. Χρειάζονται, όμως, περισσότερα δεδομένα για να επιβεβαιωθεί αυτή η υπόθεση.

Πώς να ξεπεράσεις την ψυχρολουσία

Για όσους θέλουν να δοκιμάσουν αλλά διστάζουν, η Glaser προτείνει να ξεκινήσουν σταδιακά, μειώνοντας τη θερμοκρασία του νερού με τον χρόνο. Ακόμη, διευκρινίζει πως το νερό δεν χρειάζεται να έχει την ίδια χαμηλή θερμοκρασία κάθε ημέρα. «Είναι σημαντικό να ακούς το σώμα σου και να προσέχεις πώς αισθάνεσαι. Μερικές φορές, όμως, αξίζει να πιέζεις λίγο τον εαυτό σου», αναφέρει.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι τα ευρήματα δεν έχουν ακόμη αξιολογηθεί από ανεξάρτητους ομότιμους επιστήμονες (peer review). Επιπλέον, βασίζονται σε δεδομένα που ανέφεραν οι ίδιοι οι συμμετέχοντες, ενώ η τελική ομαδοποίησή τους έγινε με βάση τη συχνότητα με την οποία έκαναν πράγματι κρύο ντους και όχι με τυχαία κατανομή.

SLOW MONDAY NEWSLETTER

Θέλεις να αλλάξεις τη ζωή σου; Μπες στη λογική του NOW. SLOW. FLOW.
Κάθε Δευτέρα θα βρίσκεις στο inbox σου ό,τι αξίζει να ανακαλύψεις.