ΠΩΣ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ Η ΝΙΚΟΤΙΝΗ ΤΟΝ ΕΦΗΒΙΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΟ

Μάθε πώς η νικοτίνη επηρεάζει τον εφηβικό εγκέφαλο, γιατί οι έφηβοι εθίζονται πιο εύκολα και τι συμβουλεύουν οι ειδικοί για τη διακοπή της.

Όταν είσαι ενήλικας, είσαι και υπεύθυνος για τις αποφάσεις σου, όχι γιατί έκλεισες τα 18, αλλά επειδή ο εγκέφαλός σου έχει εξελιχθεί αρκετά, ώστε να μπορείς να παίρνεις αποφάσεις, να ελέγχεις τις παρορμήσεις και να μπορείς να διατηρείς τη συγκέντρωσή σου. Βέβαια, ο εγκέφαλος συνεχίζει να ωριμάζει έως τα 25 χρόνια, με σχετικές μελέτες να αναφέρουν ότι η εξέλιξη των δικτύων και της αποδοτικότητάς του συνεχίζεται έως τη δεκαετία των 30.

Κρατήστε ότι έως τα 20 ο προμετωπιαίος φλοιός –που είναι υπεύθυνος για τη λήψη αποφάσεων, τον έλεγχο των παρορμήσεων, τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, την αυτορρύθμιση και τη συγκέντρωση– συνεχίζει να τελειοποιείται.

Πολλοί αρχίζουν το κάπνισμα σε πιο νεαρή ηλικία, ενώ είναι ακόμα στην εφηβεία, για λόγους που δεν είναι της παρούσης. Το θέμα μας είναι πώς μπορούν να καταλάβουν τι προκαλεί αυτή η συνήθεια στον εγκέφαλο τους και –το κυριότερο– πώς μπορούν να κόψουν την οποιαδήποτε σχέση με τη νικοτίνη, ουσία στην οποία είμαστε πιο ευάλωτοι όσο μικρότεροι είμαστε.

Πώς η νικοτίνη «αιχμαλωτίζει» έναν έφηβο

O Δρ Mike Varshavski, είναι γνωστός στα social media ως Doctor Mike και έχει δεκάδες εκατομμύρια ακόλουθους. «Έχτισε» το κοινό του πολεμώντας την παραπληροφόρηση γύρω από θέματα υγείας.

Καλεσμένος στο βραβευμένο podcast υγείας της Mel Robbins, εξήγησε μεταξύ άλλων πώς επηρεάζει το κάπνισμα τον εγκέφαλο των εφήβων. Επίσης, αποκάλυψε την ερώτηση που δεν κάνουν οι γιατροί ή οι γονείς στα παιδιά και έχει σχέση με τη χρήση νικοτίνης, ενώ διευκρίνισε τι χρειάζεται για να απομακρυνθεί ένα παιδί από τη νικοτίνη με ασφάλεια και επιτυχία.

ΑΝ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΣΑΣ ΕΘΙΣΤΕΙ ΣΤΗ ΝΙΚΟΤΙΝΗ ΟΣΟ ΑΚΟΜΗ ΑΝΑΠΤΥΣΣΕΤΑΙ ΤΟ ΜΥΑΛΟ ΤΟΥ, ΘΑ ΕΠΗΡΕΑΣΤΟΥΝ Η ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ, Ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΠΑΡΟΡΜΗΣΕΩΝ ΚΑΙ Η ΠΡΟΣΟΧΗ ΤΟΥ.

Αρχικά, ο Doctor Mike είπε πως ο εφηβικός εγκέφαλος βρίσκεται ακόμα σε νευροπλαστική κατάσταση, που σημαίνει ότι εξακολουθεί να αναπτύσσεται: «Μαθαίνει ακόμα να σχηματίζει νέες συνδέσεις, κόβει παλιές συνδέσεις, είναι πολύ προσαρμόσιμος. Τι συμβαίνει όταν επιτρέπετε στον εγκέφαλό σας να εκτεθεί στη νικοτίνη στην εφηβεία; Το εύρος προσοχής σας αλλάζει, ο χρόνος αντίδρασης αλλάζει, η ανεκτικότητά σας στη νικοτίνη συσσωρεύεται πολύ πιο γρήγορα από ό,τι σε έναν ενήλικα.

»Αυτό σημαίνει πως αυξάνεται η εξάρτησή σας, που σημαίνει ότι είναι πιο πιθανό να βιώσετε στέρηση. Συμβαίνει πιο γρήγορα όταν είσαι παιδί, όταν είσαι έφηβος. Έτσι, όλα αυτά τα πράγματα που είναι σημαντικά για το αναπτυσσόμενο μυαλό –η λήψη αποφάσεων, ο έλεγχος των παρορμήσεων, η προσοχή– θα επηρεαστούν, εάν το παιδί σας είναι εθισμένο στη νικοτίνη».

Pexels / Lilartsy

«Δεν τα λέω αυτά για να φοβίσω», διευκρινίζει ο ίδιος. «Λέω απλά την αλήθεια».

Τα πολλά «πρόσωπα» της νικοτίνης

«Για να αντιμετωπίσουμε την κατάσταση, αρχικά χρειάζεται ο έλεγχος», τονίζει ο Doctor Mike. «Πολλοί γιατροί ρωτούν τους εφήβους αν καπνίζουν. Ξεχνούν όμως, να ρωτήσουν αν ατμίζουν ή αν χρησιμοποιούν άλλα προϊόντα νικοτίνης. Πρέπει, λοιπόν, να εντοπίσουμε το πρόβλημα.

»Μετά, πρέπει να καταλάβουμε ότι στην πραγματικότητα υπάρχει πρόβλημα και το παιδί είναι εθισμένο. Τότε, είναι ανάγκη να δημιουργήσουμε μια στρατηγική μετριασμού. Πώς θα το βοηθήσουμε να απαλλαγεί χωρίς να βιώσει τις τρομερές επιπτώσεις της στέρησης, που είναι πραγματική. Έρχεται σε κύματα και είναι πολύ άβολη, γι' αυτό τόσοι πολλοί εθίζονται μακροπρόθεσμα στη νικοτίνη και πολλές φορές καταλήγουν να ακολουθούν αυτό το μονοπάτι, αντί να ακολουθούν τον δρόμο προς τη διακοπή της χρήσης νικοτίνης».

Αν έχει απέναντί του έναν καπνιστή, εξηγεί ότι ο πρώτος στόχος είναι να τον στρέψει στο άτμισμα και μετά στα σακουλάκια νικοτίνης (nicotine pouches) ή στα διαδερμικά έμπλαστρα νικοτίνης (Nicotine patches), με απώτερο στόχο να σταματήσει εντελώς τα προϊόντα νικοτίνης.

Σακουλάκια νικοτίνης. iStock

«Αν η διαδρομή είναι αντίθετη, ειδικά με τους εφήβους, μπορούμε να δημιουργήσουμε νέους χρήστες ατμίσματος, επειδή έχουν αρχίσει τη χρήση νικοτίνης με ένα pouch», διευκρινίζει. «Πολλά από αυτά τα ατμιστικά, πολλά από αυτά τα pouches, έχουν τόσο ισχυρή δόση νικοτίνης, που οι άνθρωποι στην πρώτη τους χρήση νιώθουν ναυτία – επειδή είναι τόσο ισχυρά».

ΚΑΘΕ ΦΟΡΑ ΠΟΥ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΠΟΤΥΓΧΑΝΕΙ ΝΑ ΔΙΑΚΟΨΕΙ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΝΙΚΟΤΙΝΗΣ, ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΛΑΒΕΙ ΤΙ ΕΦΤΑΙΞΕ, ΓΙΑ ΝΑ ΤΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΕΙ ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ.

Πώς θα πείσεις τα παιδιά να το κόψουν;

Η Mel Robbins είπε στον Doctor Mike πως έχει ακούσει εφήβους και νέους ενήλικες να λένε πως θέλουν να σταματήσουν τη χρήση νικοτίνης, αλλά νιώθουν πως δεν μπορούν. Ο ειδικός εξήγησε πως «αυτό είναι μέρος του ορισμού του εθισμού», πριν κληθεί να απαντήσει στο ερώτημα πώς ένας γονέας μπορεί να διαχειριστεί τη πρόβλημα, ώστε να βοηθήσει το παιδί του.

Pexels / Nathan Salt

«Νομίζω ότι πρέπει να επικοινωνήσετε με κάποιον ειδικό υγείας. Η διακοπή της νικοτίνης δεν είναι σαν να κόβεις τα αναψυκτικά. Είναι κάτι δύσκολο. Υπάρχουν συμπτώματα στέρησης που πρέπει να διαχειριστείτε και υπάρχουν προσεγγίσεις για τη διαχείριση αυτών των καταστάσεων, είτε πρόκειται για τη χρήση ενός επιθέματος και στη συνέχεια για τη χρήση τσίχλας όταν προκύπτει έντονη επιθυμία για νικοτίνη. Χρειάζεται εκπαίδευση από ένα πρόγραμμα διακοπής της νικοτίνης σχετικά με το πώς να χειριστείτε αυτά τα συμπτώματα στέρησης, τι να περιμένετε, επειδή πολλές φορές, όπως είπα, έρχονται σε κύματα».

Κάθε φορά που κάποιος προσπαθεί να διακόψει τη χρήση νικοτίνης και αποτυγχάνει, αυτό μπορεί να είναι μια ευκαιρία να καταλάβει ποια ήταν τα triggers που οδήγησαν στην αποτυχία, ώστε στο μέλλον να τα διαχειριστεί και να επιτύχει, καταλήγει ο Doctor Mike.