ΠΟΣΟΣ ΗΛΙΟΣ ΠΕΡΝΑΕΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΜΠΡΕΛΑ ΘΑΛΑΣΣΗΣ;

Η σκιά μιας ομπρέλας θαλάσσης δεν προσφέρει 100% προστασία από τον ήλιο. Στην πραγματικότητα, δεχόμαστε αρκετή υπεριώδη (UV) ακτινοβολία ακόμα κι όταν καθόμαστε ακριβώς από κάτω και νιώθουμε τη δροσιά της σκιάς.

Σε μια παραλία γεμάτη ασημί ομπρέλες με ειδικά αντηλιακά φίλτρα, δεν μπορώ παρά να σκέφτομαι εκείνη την πολύχρωμη, κλασική ομπρέλα των 80s, που κουβαλούσαμε κάθε χρόνο στις καλοκαιρινές μας εξορμήσεις με την οικογένειά μου.

Είχε κρόσια στο τελείωμα και το σιδερένιο της κοντάρι είχε σκουριάσει από την υπερβολική χρήση. Ανάμεσα στα πολλά που αγνοούσαμε εκείνη την εποχή ήταν ότι η δύναμη του ήλιου μπορεί να διαπεράσει τις ομπρέλες. Και να το ξέραμε, όμως, δεν είμαι σίγουρη ότι θα άλλαζαν πολλά...

Σήμερα είναι λίγο-πολύ γνωστό ότι ο ήλιος φτάνει στο δέρμα μας ακόμη κι αν καθόμαστε κάτω από μια ομπρέλα θαλάσσης, και μάλιστα σε μεγάλο ποσοστό. Το «πόσος» εξαρτάται από δύο βασικούς μηχανισμούς: την άμεση και την έμμεση (αντανακλώμενη) ακτινοβολία.

Ομπρέλα θαλάσσης: Ας μιλήσουμε με νούμερα

Η άμεση ακτινοβολία περνάει απευθείας μέσα από το πανί. Έτσι, το πάχος, η ύφανση και η ειδική επεξεργασία του παίζουν μεγάλο ρόλο. Οι κοινές ομπρέλες, αν το ύφασμα είναι λεπτό ή ανοιχτόχρωμο (χωρίς ειδική επίστρωση), μπορεί να επιτρέψουν το 10% έως 30% των άμεσων ακτίνων UV να το διαπεράσουν. Αντίθετα, μια ομπρέλα με πιστοποιημένο δείκτη UPF 50+ μπλοκάρει περίπου το 98% της άμεσης υπεριώδους ακτινοβολίας που προσκρούει κάθετα πάνω της.

iStock

Και πάλι, αυτό δεν εγγυάται απόλυτη προστασία. «Ακόμη και στη σκιά, κάτω από μία ομπρέλα, μπορεί να απορροφηθεί από την επιδερμίδα μας έως και το 50% του ηλιακού φωτός μέσω της αντανάκλασης», αναφέρει η Χαριτωμένη Βαβούλη, Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος, Επιμελήτρια Α' στην Α' Κλινική Αφροδισίων και Δερματικών Νόσων Ιατρικής Σχολής Ε.Κ.Π.Α, Νοσοκομείο «Ανδρέας Συγγρός».

Τι σημαίνει έμμεση ακτινοβολία;

Η έμμεση ακτινοβολία που προέρχεται από το περιβάλλον και την αντανάκλαση του φωτός κρύβει τη μεγαλύτερη παγίδα της παραλίας. Ακόμα κι αν έχεις την καλύτερη ομπρέλα της αγοράς, που μπλοκάρει τις κάθετες ακτίνες, δεν είσαι προστατευμένος από τις ακτίνες που έρχονται από τα πλάγια.

• Η λευκή και ανοιχτόχρωμη άμμος λειτουργεί σαν «καθρέφτης», ανακλώντας περίπου το 15% με 20% της ηλιακής ακτινοβολίας κατευθείαν πάνω σου.
• Η επιφάνεια της θάλασσας αντανακλά επίσης ένα σημαντικό ποσοστό των ακτίνων UV (γύρω στο 10% με 30%, ανάλογα με τη γωνία του ήλιου).
• Τέλος, τα μόρια του αέρα και η υγρασία διαχέουν τον ήλιο προς κάθε κατεύθυνση. Αυτό σημαίνει ότι οι ακτίνες «μπαίνουν» κάτω από την ομπρέλα από τα ανοιχτά πλαϊνά της.

Κλινικές δερματολογικές μελέτες έχουν αποδείξει ότι το 34% έως 50% της συνολικής υπεριώδους ακτινοβολίας μπορεί να φτάσει τελικά στο δέρμα σας ακόμα κι αν βρίσκεστε υπό πλήρη σκιά, ακριβώς λόγω της διάχυσης και της αντανάκλασης από το περιβάλλον.

iStock

Πώς να προστατευτείς πραγματικά

Η ομπρέλα θαλάσσης είναι ένα απολύτως απαραίτητο μέσο προστασίας (καθώς σε γλιτώνει από το άμεσο ηλιακό έγκαυμα και την εξάντληση λόγω ζέστης), αλλά λειτουργεί περισσότερο ως «φίλτρο» μείωσης της ακτινοβολίας παρά ως απόλυτη ασπίδα. Γι' αυτόν τον λόγο, το αντιηλιακό είναι απαραίτητο ακόμα και κάτω από τη σκιά, σε συνδυασμό με γυαλιά ηλίου που προστατεύουν τα μάτια σου από την αντανακλώμενη ακτινοβολία.

ΑΚΟΜΑ ΚΙ ΑΝ ΕΧΕΙΣ ΤΗΝ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΟΜΠΡΕΛΑ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ, ΠΟΥ ΜΠΛΟΚΑΡΕΙ ΤΙΣ ΚΑΘΕΤΕΣ ΑΚΤΙΝΕΣ, ΔΕΝ ΕΙΣΑΙ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΜΕΝΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΚΤΙΝΕΣ ΠΟΥ ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΑ ΠΛΑΓΙΑ.

Σύμφωνα με την κ. Βαβούλη, ικανοποιητικά μέτρα προστασίας είναι:

• Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να περιορίσουμε την έκθεση στον ήλιο από τις 10 το πρωί έως τις 4 το απόγευμα, όταν οι ακτίνες UV είναι ισχυρότερες.
• Εφαρμόζουμε καθημερινά αντηλιακό ευρέος φάσματος με υψηλή προστασία από τις ακτίνες UVA και UVB, 20- 30 λεπτά πριν την έκθεση στον ήλιο.
• Ανανεώνουμε τουλάχιστον κάθε 2-3 ώρες, όταν βρισκόμαστε σε εξωτερικό χώρο και πιο συχνά μετά το κολύμπι και την εφίδρωση.
• Χρησιμοποιούμε γυαλιά ηλίου που φιλτράρουν τις ακτίνες UV, οι οποίες προκαλούν βλάβες και στα μάτια (έγκαυμα στον κερατοειδή χιτώνα, καταρράκτη, εκφύλιση ωχράς κηλίδας, καρκίνο, μελάνωμα).

Συμπερασματικά, η σκιά της ομπρέλας προσφέρει μια ψευδαίσθηση απόλυτης ασφάλειας (κυρίως επειδή νιώθουμε δροσιά). Ωστόσο, η επιστήμη και οι δερματολόγοι επισημαίνουν ξεκάθαρα πως είναι απαραίτητο να φοράμε αντηλιακό, γυαλιά ηλίου και καπέλο, ακόμη και όταν καθόμαστε διαρκώς στη σκιά.