ΚΙΝΕΖΟΙ ΚΑΙ ΣΚΑΝΔΙΝΑΒΟΙ ΔΕΙΧΝΟΥΝ ΠΩΣ ΝΑ ΦΕΡΕΙΣ ΤΗΝ ΗΡΕΜΙΑ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ ΣΟΥ

Τι κοινό μπορεί να έχει ένα μίνιμαλ σκανδιναβικό σαλόνι με ένα «βαρύ» χρωματικά κινεζικό ; Σύμφωνα με έρευνες, παρά τις αισθητικές τους αντιθέσεις, και τα δύο στυλ χρησιμοποιούν το χρώμα ως εργαλείο ψυχικής ευεξίας και δίνουν ιδέες για να γίνει ο προσωπικός σου χώρος ναός ευεξίας.

Μπαίνεις σε ένα σκανδιναβικό σαλόνι και σε υποδέχονται το απαλό λευκό, το ανοιχτό γκρι και οι ζεστού τόνοι του ξύλου. Μια βόλτα σε ένα παραδοσιακό κινεζικό σπίτι, από την άλλη, θα σε ρίξει στο βαθύ κόκκινο, τις σκούρες αποχρώσεις του καφέ και διάφορες χρυσές λεπτομέρειες. Κι όμως, εξηγεί η Qian Fang, διδάσκουσα στο ZiJin College του Πανεπιστημίου Επιστήμης και Τεχνολογίας της Ναντζίνγκ, παρά τις εμφανείς αντιθέσεις, αποτελούν προσεκτικά σχεδιασμένες στρατηγικές με κοινό στόχο την ευεξία στον προσωπικό χώρο.

Η Fang, που μελετά τη σύνδεση χρωματικών στοιχείων, κουλτούρας και ψυχολογικής εμπειρίας στο σύγχρονο design, δημοσίευσε πριν λίγο καιρό στο Cogent Arts & Humanities μια έρευνα 16 σχεδίων σπιτιών σε σκανδιναβικό και κινεζικό ύφος, χρησιμοποιώντας επιστημονικά χρωματικά μοντέλα για να αποκωδικοποιήσει τι κάνει το εσωτερικό τους τόσο ιδιαίτερο και πώς αξιοποιούν την ψυχολογία των χρωμάτων.

Η συνταγή των Σκανδιναβών για ηρεμία μέσα από την απλότητα

Ο σκανδιναβικός σχεδιασμός αξιοποιεί μινιμαλιστικά στοιχεία για να ανταποκριθεί στις κοινωνικές αντιλήψεις των ανθρώπων για το ευ ζην, ούτως ειπείν:

• να ζουν ήρεμα και απλά (lagom),
• με αίσθηση θαλπωρής και οικειότητας (hygge),
• σε χώρους που αξιοποιούν στο έπακρο το φυσικό φως,
• πάντα κοντά στη φύση (friluftsliv),
• χωρίς υπερβολές ή οπτική φασαρία.

Tα χρώματα χαμηλού κορεσμού συμβάλλουν στην ηρεμία του νευρικού συστήματος. Unsplash Tetiana Shadrina

Στο εσωτερικό των σπιτιών επικρατούν οι θερμές χρωματικές παλέτες σε ποσοστά 75% έως 79% και αποχρώσεις χαμηλού κορεσμού (έντασης), όπως κρεμώδη off-white (υπόλευκα), απαλές ταμπά αποχρώσεις και ήπιοι κίτρινοι τόνοι.

Σύμφωνα με τη μελέτη, τα χρώματα χαμηλού κορεσμού, στο 68% έως 71% των σχεδίων, μειώνουν τη διέγερση του μεταιχμιακού (λιμβικού) συστήματος, του κέντρου ελέγχου των συναισθημάτων, της μνήμης και των ενστίκτων, προάγοντας την αίσθηση ηρεμίας του νευρικού συστήματος. Παράλληλα, ο συνδυασμός τους με τα πολύ υψηλά επίπεδα φωτεινότητας στα χρώματα (96% έως 100% των χώρων) αναδεικνύει το περιορισμένο χειμερινό φως και διαμορφώνει περιβάλλοντα «φυσικά θεραπευτικά», όπως τα χαρακτηρίζει η έρευνα.

Στη μοντέρνα εκδοχή του, το σκανδιναβικό στυλ δίνει μεγαλύτερη έμφαση στη συμβατότητα με τον σύγχρονο τρόπο ζωής. Σε αντίθεση με τις γήινες αποχρώσεις που παραπέμπουν σε δάση σημύδας και πέτρα, εισάγει πιο στοχευμένες χρωματικές παρεμβάσεις, με έντονα κίτρινα ή τιρκουάζ που, ωστόσο, δεν ξεπερνούν το 5% με 8% της συνολικής χρωματικής επιφάνειας. Εν προκειμένω, η ισορροπία μεταξύ ουδετερότητας και μικρών εντάσεων σχετίζεται με ενίσχυση της «αποκατάσταση της προσοχής», δηλαδή την αναπλήρωση των γνωστικών δυνάμεων και την ψυχολογική αποφόρτιση από το αγχωτικό αστικό περιβάλλον και την ελάχιστη ηλιοφάνεια.

Το πάντρεμα μοντέρνου και παραδοσιακού στα κινεζικά σπίτια

Η κινεζική διακόσμηση εσωτερικών χώρων με παραδοσιακά στοιχεία ακολουθεί διαφορετική διαδρομή από τη σκανδιναβική.

Σε ένα κινεζικό σαλόνι συναντά έντονες αποχρώσεις κόκκινου και καφέ και άφθονα χρυσά στοιχεία, όλα τους χρώματα με συμβολική σημασία χιλιετιών. iStock

Σύμφωνα με τη μελέτη, στο εσωτερικό συναντάς αποκλειστικά ζεστούς τόνους, με σημαντικά υψηλότερα επίπεδα κορεσμού (28,6% έναντι οριακά μηδενικών στα σκανδιναβικά περιβάλλοντα), έντονες αποχρώσεις κόκκινου και καφέ και άφθονα χρυσά στοιχεία, όλα τους χρώματα με συμβολική σημασία χιλιετιών:

• Το κόκκινο συνδέεται με τη ζωτικότητα και την ευημερία.
• Το κίτρινο λειτουργούσε ιστορικά ως σύμβολο εξουσίας, αποκλειστικά προορισμένο για τους αυτοκράτορες.

Σε παρόμοια λογική κινείται και η επιλογή των υλικών, με το σκούρο ροδόξυλο και το μαόνι να προκρίνονται έναντι του ανοιχτόχρωμου ξύλου, όπως το πεύκο, για την ασύγκριτη αίσθηση σταθερότητας και επισημότητας που προσδίδουν.

Το σκούρο ροδόξυλο και το μαόνι είναι προτιμότερα από τα ανοιχτόχρωμα ξύλα, καθώς θεωρούνται ανώτερου κύρους. Pexels Liz Yang

Στον αντίποδα, το μοντέρνο neo-chinese στυλ απομακρύνεται από την παράδοση για να αγκαλιάσει ψυχρούς ή ουδέτερους τόνους, σε ποσοστά 14,3% και 3,6% αντίστοιχα, ενώ τα επίπεδα κορεσμού στα χρώματα μειώνονται αισθητά ως αντίβαρο στην αισθητηριακή υπερφόρτωση από την εποχή της υπερδιέγερσης. Περίπου 7 στα 10 σπίτια «ντύνουν» το εσωτερικό τους με απαλές μπεζ αποχρώσεις, κομψά γκρι και ήπιους μπλε τόνους, με επιλεκτική χρήση παραδοσιακών αποχρώσεων για να «ενισχύουν την πολιτισμική ταυτότητα και το συναισθηματικό ανήκειν».

Πώς να κάνεις το σπίτι σου ναό ευεξίας

Η σύγκριση των σκανδιναβικών και κινεζικών στυλ δίνει ήδη μια καλή βάση για τα χρώματα, όπου ο χαμηλός κορεσμός και η υψηλή φωτεινότητα προάγουν την ηρεμία, ενώ οι ζεστοί και πλούσιοι τόνοι την ενέργεια και συναισθηματική σύνδεση. Ωστότο, υπάρχουν και άλλα στοιχεία που μπορείς να αξιοποιήσεις για να κάνεις τον χώρο σου ναό ευεξίας.

Τα φυσικά στοιχεία, όπως ξύλο, πέτρα, λινό ή μπαμπού, μειώνουν το στρες και ενισχύουν διάθεση και έμπνευση. Unsplash Daniel Chen

Κάνε σωστές προσαρμογές στον φωτισμό

Το χρώμα και η θερμοκρασία φωτισμού επηρεάζουν τη διάθεση, τη δημιουργικότητα και την απόδοση. Σχετικά πειράματα έχουν δείξει ότι:

• Τα αρνητικά συναισθήματα μειώνονται όταν η απόχρωση του τοίχου είναι αντίθετη στον φωτισμό (π.χ. θερμό φως με δροσερό χρώμα στον τοίχο και αντιστρόφως).
• Η απόδοση βελτιώνεται σε περιβάλλοντα σε ψυχρούς τόνους, ιδίως όταν συνδυάζονται με θερμό φωτισμό.
• Η δημιουργική σκέψη ενισχύεται από τους ψυχρούς φωτισμούς.

Φέρε τη φύση στο σπίτι

Η επαφή με τη φύση κάνει καλό στην ψυχική υγεία, όπως συνάγεται από μελέτες για τον βιοφιλικό σχεδιασμό. Το φυσικό φως, ο καλός αερισμός και η παρουσία φυτών (ακόμα και γλαστράκια στα παράθυρα) μειώνουν το στρες και επιταχύνουν την ανάκαμψη από κάποιο στρεσογόνο γεγονός, βελτιώνουν τη διάθεση και ενισχύουν την έμπνευση. Αντίστοιχα οφέλη προσφέρουν και τα φυσικά στοιχεία, όπως ξύλο, πέτρα, λινό ή μπαμπού.