ΤΙ ΘΑ ΣΥΜΒΕΙ ΣΤΟ ΣΩΜΑ ΣΟΥ ΑΝ ΤΡΩΣ ΜΟΝΟ ΕΝΑ ΓΕΥΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ;

Μια μορφή διαλειμματικής νηστείας με ένα γεύμα την ημέρα δείχνει να κερδίζει θιασώτες, όμως είναι πράγματι μια τέτοια δίαιτα ωφέλιμη;

Για έναν λαό που τρώει πολύ, όπως συμβαίνει με εμάς τους Έλληνες, η ιδέα του να περιορίσουμε τη διατροφή μας σε ένα μόνο γεύμα ημερησίως ακούγεται εξωφρενική. Κι όμως, η δίαιτα αυτή αποτελεί μια επιλογή που υποστηρίζεται από πολλούς, καθώς, όπως λένε, τους βοηθά με διάφορους τρόπους.

Ο Bruce Springsteen, για παράδειγμα, αποδίδει σε αυτήν τη νεανική του λάμψη, επηρεάζοντας έτσι και τον Chris Martin, ο οποίος εδώ και δύο χρόνια ακολουθεί το παράδειγμά του. Οι Naomi Campbell και Brooke Shields ισχυρίζονται ότι με το ένα γεύμα την ημέρα καταφέρνουν να διατηρούν λεπτή τη σιλουέτα τους.

Υπάρχει, όμως, επιστημονική βάση πίσω από αυτές τις απόψεις;

O Bruce Springsteen στην πρεμιέρα της ταινίας "Springsteen: Deliver Me From Nowhere", τον Σεπτέμβριο του 2025. Invision/AP Evan Agostini

Η ιδέα του fasting, δηλαδή της διαλειμματικής νηστείας, έχει εδώ και καιρό εγκωμιαστεί από γιατρούς και διατροφολόγους που λένε ότι μπορεί να έχει σημαντικά οφέλη για την υγεία, βοηθώντας μεγάλο αριθμό παχύσαρκων ατόμων να χάσουν βάρους. Δεν ακούγεται παράλογο: Το να μειώνει κανείς την ποσότητα του φαγητού που τρώει, άρα και τις θερμίδες, αναπόφευκτα κάποια στιγμή θα οδηγήσει σε απώλεια βάρους.

Μήπως, όμως, το ένα γεύμα την ημέρα είναι υπερβολικά λίγο; Εξάλλου, υπάρχει και ο αντίλογος που λέει πως όταν το σώμα βρίσκεται σε κατάσταση πείνας, ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται ότι κινδυνεύει, άρα για να προστατεύσει τον οργανισμό συγκρατεί το λίπος, αντί να το καίει, αναστατώνοντας βέβαια έτσι τον μεταβολισμό. Τι λένε, άραγε, οι ειδικοί;

Τι είναι η δίαιτα «ένα γεύμα την ημέρα»;

Είναι ακριβώς αυτό που λέει το όνομά της: Ένα πρόγραμμα διατροφής που περιλαμβάνει την κατανάλωση ενός μόνο γεύματος σε ένα 24ωρο. Ωστόσο, υπάρχουν ψιλά γράμματα: «Η δίαιτα αυτή περιλαμβάνει ένα χρονικό παράθυρο φαγητού μίας ώρας την ημέρα, που σημαίνει ότι το άτομο βρίσκεται σε κατάσταση νηστείας για 23 ώρες συνολικά», λέει σε άρθρο η διατροφολόγος April Morgan. «Το τι επιπτώσεις έχει αυτό για τον καθένα είναι εντελώς εξατομικευμένο».

ΓΙΑ ΝΑ ΟΔΗΓΗΣΕΙ ΣΕ ΑΠΩΛΕΙΑ ΒΑΡΟΥΣ ΑΥΤΗ Η ΔΙΑΙΤΑ, ΤΟ ΕΝΑ ΓΕΥΜΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΕΡΙΕΧΕΙ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ 1.200 ΜΕ 1.400 ΘΕΡΜΙΔΕΣ.

Κατά τη διάρκεια των 23 ωρών που δεν τρώει, το άτομο μπορεί να πίνει ροφήματα χωρίς θερμίδες, π.χ. έναν σκέτο καφέ ή ένα τσάι, και βέβαια όσο νερό θέλει.

Τι γεύμα μπορεί να είναι το ένα γεύμα την ημέρα;

Όπως λέει η Morgan, αν αποφασίσεις να ακολουθήσεις αυτή τη δίαιτα, το γεύμα που συνήθως συνιστάται να προτιμήσεις είναι το πρωινό. «Είναι σημαντικό να ακολουθούμε το φυσικό βιολογικό ρολόι μας, οπότε το να τρώμε περισσότερο στην αρχή της ημέρας, παρά το βράδυ, ευθυγραμμίζεται καλύτερα με τις σωματικές διεργασίες μας και μας δίνει περισσότερη ενέργεια, καλύτερη πέψη και ύπνο. Από την άλλη, βέβαια, αν τρως μόνο ένα γεύμα νωρίς το πρωί, το πιθανότερο είναι ότι θα πεινάς πολύ μέχρι το βράδυ, και το να κοιμάσαι ενώ πεινάς πιθανότατα θα διαταράξει τον ύπνο σου, αφού τα επίπεδα σακχάρου σου θα πέσουν μέσα στη νύχτα».

iStock

Ίσως, λοιπόν, να είναι πιο σοφό να ξεκινήσεις τη μέρα σου με καλή ενυδάτωση, πίνοντας νερό ή κάποιο ρόφημα από βότανα με λίγους ηλεκτρολύτες, προτείνει η Morgan, για να αποφύγεις να νιώσεις έντονη πείνα μέσα στη μέρα και να φας κάποια στιγμή το μεσημέρι. «Είναι, πάντως, σημαντικό να επιλέξεις μια σταθερή ώρα που θα τρως μέσα στη μέρα, ώστε να μπορείς να διατηρείς το 23ωρο παράθυρο νηστείας και να μην αυξηθούν αυτές οι ώρες», σημειώνει η ίδια.

Όσο για το τι γεύμα μπορεί να είναι αυτό, η Morgan λέει ότι «πρέπει να περιέχει τουλάχιστον 1.200 με 1.400 θερμίδες, καθώς αυτό είναι το minimum που χρειάζεσαι για να καταναλώνεις μια καλή γκάμα μικροθρεπτικών συστατικών και να τροφοδοτείς σωστά το σώμα σου, επιτρέποντας παράλληλη έναν ασφαλή ρυθμό απώλειας βάρους. Επίσης, συμβουλεύει, είναι σημαντικό να μην τρως το ίδιο γεύμα κάθε μέρα για να λαμβάνεις μια σωστή ποικιλία θρεπτικών συστατικών, δεδομένης της χαμηλής πρόσληψης τροφής.

iStock

Σε κάθε περίπτωση, το γεύμα αυτό πρέπει να αποτελείται κατά το ένα τέταρτο από καθαρή πρωτεΐνη (π.χ. κοτόπουλο, σολομός ή τόφου), κατά το δεύτερο τέταρτο από σύνθετους υδατάνθρακες (π.χ. κινόα, γλυκοπατάτες ή καστανό ρύζι), το άλλο τέταρτο πρέπει να περιλαμβάνει μη αμυλούχα λαχανικά (π.χ. μπρόκολο ή κουνουπίδι) και το τελευταίο τέταρτο θα πρέπει να είναι ένα υγιές λίπος (π.χ. βούτυρο ξηρών καρπών, αβοκάντο, χούμους ή τυρί κρέμα). «Η εστίαση σε ατόφιες τροφές είναι ζωτικής σημασίας, καθώς αυτές θα σας δώσουν την υψηλότερη δυνατή ποσότητα θρεπτικών συστατικών», τονίζει η διατροφολόγος.

Επιπλέον, συμπληρώνει η ίδια, «η άσκηση συνιστάται αλλά σε καμία περίπτωση δεν θα πρότεινα κάποια έντονη άσκηση ενδυνάμωσης, γιατί με την υπερβολική πίεση οι μύες ίσως δεν μπορούν να αναρρώσουν σωστά, με αποτέλεσμα να κάνεις στον οργανισμό σου περισσότερο κακό παρά καλό». Η ιδανική άσκηση αν τρως μόνο ένα γεύμα την ημέρα είναι περπάτημα, κολύμβηση, γιόγκα και Pilates.

Αν πάντως ασκείσαι, λένε οι ειδικοί, το ένα και μοναδικό γεύμα που θα τρως θα πρέπει να είναι είτε πριν τη γυμναστική, για να σου δώσει ενέργεια, είτε μετά, για να ανεφοδιαστείς και να θρέψεις την οργανισμό σου.

Τι αποτελέσματα μπορεί να φέρει το ένα γεύμα την ημέρα;

Αν επιλέξει κανείς αυτή τη δίαιτα, λένε οι ειδικοί, το βάρος που θα χάσει θα εξαρτηθεί αφενός από το βάρος που έχει ξεκινώντας την, αφετέρου από την ποσότητα τροφής που θα καταναλώσει τη μία αυτή ώρα που θα φάει. Αυτό σημαίνει πως αποτελέσματα ίσως δεν φανούν αν το ένα αυτό γεύμα περιέχει τις θερμίδες που ούτως ή άλλως θα κατανάλωνε σε τρία ή τέσσερα γεύματα.

ΤΟ ΝΑ ΤΡΩΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΤΟΣΟ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΟΔΗΓΗΣΕΙ ΣΕ ΑΠΩΛΕΙΑ ΜΥΪΚΗΣ ΜΑΖΑΣ.

Πολύ χοντρικά, πάντως, αν ένας άντρας βάρους 85-86 κιλών και ύψους 1,75 μ. καταναλώνει ένα μόνο γεύμα με 1.200 θερμίδες ημερησίως, έπειτα από έναν μήνα μπορεί να χάσει μέχρι 4 κιλά, ενώ μια γυναίκα βάρους 72-73 κιλών και ύψους 1,60 μ. μπορεί να χάσει μέχρι 2 κιλά.

Μειώνοντας ακόμα περισσότερο τις θερμίδες σε αυτό το ένα γεύμα, η απώλεια βάρους μπορεί να είναι μεγαλύτερη, όμως το βρετανικό NHS υποστηρίζει ότι δεν είναι ασφαλές να χάνεις παραπάνω από μισό με ένα κιλό ανά εβδομάδα.

Τέλος, καταλήγει η Morgan, παρόλο που η διαλειμματική νηστεία μπορεί να βοηθήσει το σώμα να καίει λίπος, το να τρώει κανείς τόσο περιορισμένα μπορεί να οδηγήσει και σε απώλεια μυϊκής μάζας. Ενώ αυτό μπορεί να μην επηρεάσει τόσο ένα υπέρβαρο άτομο, για τα άτομα με υγιές βάρος που επιλέγουν αυτή τη δίαιτα μπορεί να σημαίνει σημαντική απώλεια μυϊκού ιστού, κάτι που μπορεί να αλλάξει βέβαια τη σύσταση όλου του σώματος.

Άρα, έχει νόημα αυτή η δίαιτα;

Κάποιες πρώτες έρευνες που έχουν δημοσιευτεί δείχνουν ότι η δίαιτα αυτή μπορεί να έχει κάποια οφέλη, όπως η μείωση του σωματικού βάρους και ίσως καλύτερη μεταβολική ευελιξία κατά τη διάρκεια της άσκησης, μέσω της αυξημένης οξείδωσης του λίπους, ενώ οι γενικότερες έρευνες για τη διαλειμματική νηστεία δείχνουν ότι μπορεί να προσφέρει καλύτερη συγκέντρωση και βελτιωμένη υγεία εντέρου.

Η Morgan εξηγεί πως όταν κάνεις μένει νηστικός για 12-17 ώρες το σώμα αρχίζει να καίει λίπος ως καύσιμο, παρά σάκχαρα. Ωστόσο, «μετά τις 17 ώρες, το σώμα μπαίνει σε κατάσταση αυτοφαγίας, μια φυσική διαδικασία "κυτταρικού καθαρισμού" κατά την οποία ανακυκλώνει κατεστραμμένα κύτταρα για ενέργεια και έτσι δίνεται η δυνατότητα στον οργανισμό να παράγει νέα κύτταρα». Η διαδικασία αυτή, όπως λέει , μπορεί να είναι πολύ πιο επιτυχής με μόνο ένα γεύμα την ημέρα.

iStock

Ως προς την εγκεφαλική διαύγεια, τα άτομα που ακολουθούν διαλειμματική νηστεία λένε πως σκέφτονται πιο καθαρά και αποτελεσματικά κατά το χρονικό παράθυρο της νηστείας, ενώ ως προς το έντερο, χωρίς τροφή για πολλές ώρες αυτό έχει την ευκαιρία να «ξεκουραστεί».

Από την άλλη, η δίαιτα αυτή έχει και σοβαρά μειονεκτήματα. Η Morgan κάνει λόγο για ανεπάρκεια θρεπτικών ουσιών, απώλεια μυϊκής μάζας, αλλαγές στον μεταβολισμό, ενώ πολλά άτομα μπορεί και να τα οδηγήσει σε εξάντληση.

Συνεπώς, καταλήγει η ίδια, πρόκειται για μια δίαιτα που ενώ ορισμένους μπορεί να τους ωφελεί, σίγουρα δεν συνιστάται για όλους και δεν θα πρέπει να γίνεται χωρίς την σύμφωνη γνώμη γιατρού και την καθοδήγηση ειδικού ως προς το ένα αυτό γεύμα.