ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΣΑΙ ΤΗ ΒΙΤΑΜΙΝΗ Ε ΚΑΙ ΠΩΣ ΘΑ ΤΗΝ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΕΙΣ

Η βιταμίνη Ε παίζει καθοριστικό ρόλο στην υγεία της επιδερμίδας και τη σωστή λειτουργία του εγκεφάλου, του ανοσοποιητικού και της όρασης. Ανακάλυψε ποια τρόφιμα την περιέχουν και πώς να καλύπτεις τις ημερήσιες ανάγκες σου.

Θα διαβάσεις για τη βιταμίνη Ε και την αντιοξειδωτική της δράση σε κάθε άρθρο για φυσικά συστατικά στην περιποίηση της επιδερμίδας. Πράγματι, είναι κυρίως γνωστή για την ικανότητά της να εξουδετερώνει τις ελεύθερες ρίζες που παράγονται από τη ρύπανση, το κάπνισμα, την υπεριώδη ακτινοβολία, αλλά και φυσιολογικές διαδικασίες όπως η πέψη, λειτουργώντας σαν ασπίδα προστασίας σε κυτταρικό επίπεδο.

Παράλληλα, συμβάλλει στη σωστή λειτουργία του ανοσοποιητικού, στην υγεία του εγκεφάλου, στην όραση, στην κυτταρική σηματοδότηση και στη ρύθμιση γονιδίων, ενώ διάφορες έρευνες δείχνουν πως:

• πιθανώς, σε μεγαλύτερες δόσεις, μπορεί να επιβραδύνει την εξέλιξη της νόσου Αλτσχάιμερ στα ήπια έως μέτρια στάδια της ασθένειας
• μπορεί να βελτιώσει τα συμπτώματα σε άτομα με λιπώδη νόσο του ήπατος μεταβολικής αιτιολογίας.

Η βιταμίνη Ε αποτελείται από οκτώ συγγενείς ενώσεις, εκ των οποίων η α-τοκοφερόλη είναι η πιο βιολογικά δραστική μορφή για τον άνθρωπο, και είναι λιποδιαλυτή, δηλαδή απορροφάται μαζί με τα λιπαρά της διατροφής σου και αποθηκεύεται στον λιπώδη ιστό και στο ήπαρ. Για τον λόγο αυτό, δεν χρειάζεται να καλύπτεις καθημερινά τη συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη για ενήλικες στα 15 mg, αρκεί να μην αφήνεις τις αποθήκες του οργανισμού σου να αδειάσουν.

Μια μικρή χούφτα αμύγδαλα (περίπου 30 γρ.) σου δίνει γύρω στα 7-8 mg βιταμίνης Ε. Unsplash Jocelyn Morales

Ποια τρόφιμα σε τροφοδοτούν με βιταμίνη Ε;

Όπως επισημαίνει η Βρετανική Ένωση Διαιτολόγων, για τους περισσότερους ανθρώπους μια ισορροπημένη διατροφή αρκεί για να καλύψει τις ανάγκες, με έξτρα όφελος την ενίσχυση του οργανισμού με φυτικές ίνες, μέταλλα και άλλα πολύτιμα θρεπτικά συστατικά.

Τα παρακάτω τρόφιμα θεωρούνται από τις καλύτερες πηγές βιταμίνης Ε:

• ξηροί καρποί και σπόροι, κυρίως ο ηλιόσπορος και τα αμύγδαλα. Μια μικρή χούφτα αμύγδαλα (περίπου 30 γρ.) σου δίνει γύρω στα 7-8 mg
• φυτικά έλαια, όπως το ηλιέλαιο και το ελαιόλαδο
• φύτρο σιταριού και προϊόντα ολικής άλεσης
• σκούρα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, όπως το σπανάκι και το σέσκουλο που περιέχουν μικρότερες αλλά υπολογίσιμες ποσότητες
• αβοκάντο, που προσφέρει βιταμίνη Ε μαζί με καλά λιπαρά, σημαντικά για την καλύτερη απορρόφησή της
• εμπλουτισμένα με βιταμίνη Ε τρόφιμα, όπως δημητριακά για το πρωινό

Πότε χρειάζονται συμπληρώματα;

Οι ειδικοί επισημαίνουν πως σπάνια ένας άνθρωπος χρειάζεται συμπλήρωμα βιταμίνης Ε εφόσον ακολουθεί μια πλούσια σε ποικιλία και ισορροπημένη διατροφή. Η έλλειψη εμφανίζεται κυρίως σε άτομα με παθήσεις που επηρεάζουν την απορρόφηση λιπαρών, όπως η νόσος Crohn ή η κυστική ίνωση. Σε σοβαρές περιπτώσεις, η ανεπάρκεια μπορεί να οδηγήσει σε νευρολογικά και μυϊκά προβλήματα, διαταραχές όρασης και εξασθένηση του ανοσοποιητικού.

Σπάνια κάποιος άνθρωπος χρειάζεται συμπλήρωμα βιταμίνης Ε εφόσον ακολουθεί μια πλούσια σε ποικιλία και ισορροπημένη διατροφή. iStock

Σε ό,τι αφορά τη λήψη συμπληρώματος, σε συνήθεις δόσεις θεωρείται γενικά ασφαλής, ενώ στις ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνονται στομαχικές διαταραχές, διάρροια, κράμπες, κόπωση, πονοκέφαλος ή εξάνθημα. Σε σχέση με άλλα φάρμακα, η Mayo Clinic αναφέρει πιθανές αλληλεπιδράσεις με:

• αντιπηκτικά, αντιαιμοπεταλιακά και χημειοθεραπευτικά φάρμακα,
• με φάρμακα που μεταβολίζονται από το σύστημα CYP3A4 (π.χ. οι αναστολείς της αντλίας πρωτονίων για τα οξέα του στομάχου),
• τις στατίνες
• συμπληρώματα νιασίνης (Β3) και βιταμίνης Κ.

Επίσης, η λήψη πρέπει να διακόπτεται δύο εβδομάδες πριν από προγραμματισμένο χειρουργείο.

Τι κίνδυνους μπορεί να έχει;

Η υπερδοσολογία μπορεί να οδηγήσει σε τοξικότητα και να προκαλέσει σοβαρές έως αιμορραγίες, συμπεριλαμβανομένης της ενδοκρανιακής, λόγω επίδρασης στην πήξη του αίματος. Γι' αυτό και θέλει προσοχή σε περίπτωση λήψης αντιπηκτικών ή εν όψει χειρουργικής επέμβασης.

Έπειτα, η μεγάλη κλινική μελέτη SELECT έδειξε ελαφρώς αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του προστάτη σε άνδρες που λάμβαναν υψηλές δόσεις βιταμίνης Ε. Πειράματα σε κύτταρα και ζωικά μοντέλα δείχνουν ότι η βιταμίνη Ε μπορεί να ενεργοποιεί ένζυμα που μετατρέπουν κάποιες χημικές ουσίες, όπως συστατικά του καπνού ή άλλους περιβαλλοντικούς ρύπους, σε πιο καρκινογόνες μορφές και να αυξάνει τη βλάβη στο DNA.