ΔΕ ΦΑΝΤΑΖΕΣΑΙ ΠΩΣ ΒΛΑΠΤΕΙ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΣΟΥ Ο ΦΟΒΟΣ ΓΙΑ ΤΑ ΓΗΡΑΤΕΙΑ

Η αγωνία για τα χρόνια που περνούν δεν επιβαρύνει μόνο την ψυχολογία. Σύμφωνα με νέα μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, οι αρνητικές σκέψεις για το γήρας και τα ενδεχόμενα προβλήματα υγείας, συνδέονται με ταχύτερη γήρανση σε κυτταρικό επίπεδο, άρα μεγαλύτερο κίνδυνο ασθενειών που σχετίζονται με βιολογική φθορά.

Αν περνάτε κρίση μέσης ηλικίας ή εν γένει ηλικίας, ξανασκεφτείτε το. Πατήστε το μαγικό κουμπί που διώχνει άγχη και φόβους για τα αναπόφευκτα του γήρατος, υπακούστε στα κελεύσματα της τοξικής θετικότητας και αγκαλιάστε το σώμα και το πνεύμα που φθίνουν, προσεγγίστε το ζήτημα με υπομονή και βοήθεια από κάποιον ειδικό, σε κάθε περίπτωση σταματήστε να ανησυχείτε για την κοινή ανθρώπινη μοίρα και, κυρίως, τα πιθανά προβλήματα υγείας που μπορεί να φέρει.

Σύμφωνα με έρευνα από το Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, οι αρνητικές σκέψεις και η αγωνία για τα χρόνια που περνούν δεν επιβαρύνουν μόνο την ψυχολογία αλλά «αφήνουν σημάδια στο σώμα με πραγματικές συνέπειες για την υγεία», κατά τα λόγια της Mariana Rodrigues, υποψήφιας διδακτόρισσας στη Σχολή Δημόσιας Υγείας του πανεπιστημίου και πρώτης συγγραφέα της μελέτης που δημοσιεύτηκε στο Psychoneuroendocrinology.

Όπως έδειξαν μετρήσεις της βιολογικής ηλικίας σε 726 γυναίκες, τέτοια μοτίβα σκέψης επιταχύνουν τη γήρανση σε κυτταρικό επίπεδο και, συνεπώς, αυξάνουν τον κίνδυνο νοσημάτων που σχετίζονται με κυτταρική βλάβη.

Ανθυγιεινό το άγχος για την υγεία

Η επιστημονική ομάδα έβαλε στο μικροσκόπιό της τις γυναίκες γιατί εκείνες υφίστανται τη μεγαλύτερη κοινωνική και ψυχολογική πίεση σε σχέση με την ηλικία τους. Οι κοινωνικές προσδοκίες για την εμφάνιση, τη γονιμότητα και μητρότητα, τη φροντίδα των ηλικιωμένων γονιών και τη διαχείριση των αλλαγών στην υγεία τους εντείνουν το άγχος για το μέλλον και τον κίνδυνο κάποιας ασθένειας.

ΤΟ ΑΓΧΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΓΗΡΑΣ, ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΑ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΠΟΥ ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΗΛΙΚIΑ, ΕΠΙΤΑΧΥΝΕΙ ΤΗΝ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΓΗΡΑΝΣΗ.

«Οι μεσήλικες γυναίκες έχουν συχνά πολλαπλούς ρόλους, ανάμεσα στους οποίους και η φροντίδα των ηλικιωμένων γονιών τους. Καθώς βλέπουν τα μεγαλύτερα μέλη της οικογένειας να γερνούν και να αρρωσταίνουν, ενδεχομένως να ανησυχούν μήπως συμβεί το ίδιο και σε εκείνες» σχολίασε η Rodrigues.

Η μέτρηση της βιολογικής ηλικίας των γυναικών, δηλαδή της γήρανσης σε κυτταρικό επίπεδο, έγινε μέσα από δύο επιγενετικά ρολόγια, τα DunedinPACE και GrimAge2. Το πρώτο δείχνει πόσο γρήγορα γερνά το σώμα σε παρόντα χρόνο και το δεύτερο τη συσσωρευμένη βιολογική βλάβη. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το άγχος για τη μελλοντική υγεία συνδέθηκε με ταχύτερη γήρανση στο DunedinPACE, όχι και οι ανησυχίες για την εξωτερική εμφάνιση ή τη γονιμότητα, η επίδραση των οποίων δεν ήταν μετρήσιμη.

Οι μεσήλικες γυναίκες που αναλαμβάνουν τη φροντίδα των ηλικιωμένων γονιών, καθώς τους βλέπουν να γερνούν και να αρρωσταίνουν, ίσως αρχίσουν να ανησυχούν μήπως συμβεί το ίδιο και σε εκείνες. Εικονογράφηση: Ελένη Καστρινογιάννη

Ανησυχείς περισσότερο όταν νιώθεις «γέρος»

Διαβάζοντας για το πώς η ψυχολογική κατάσταση επηρεάζει τις κυτταρικές διεργασίες και τις βαθύτερες καταστροφικές συνέπειες που μπορεί να έχει το άγχος για το γήρας, θυμήθηκα μια παλιότερη έρευνα, στο Mental Health Science, για το ίδιο ψυχοβιολογικό μοτίβο, από διαφορετική σκοπιά.

Μια ομάδα από το Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας είχε ανακαλύψει πως, όταν τα επίπεδα άγχους ανεβαίνουν, ο εγκέφαλος και το σώμα μας αρχίζουν να «μεταφράζουν» την πίεση αυτή ως γήρανση. Μάλιστα, είχε φανεί πως ακόμη και νέοι ενήλικες αισθάνονται μεγαλύτεροι τις μέρες που βιώνουν εντονότερο στρες και χάνουν την αίσθηση ελέγχου.

Το να νιώθεις μεγαλύτερος από την ηλικία σου μάλλον βλάπτει, σύμφωνα με μεγάλες διαχρονικές μελέτες που κατέληξαν ότι αυξάνει τα άγχη και τις αγωνίες για την υγεία, ιδίως σε μεγαλύτερες ηλικίες. Οι συμμετέχοντες που αισθάνονταν πιο γέροι είχαν μεγαλύτερες πιθανότητες να εμφανίσουν φόβο για πτώσεις και ατυχήματα και συνολικά σωματική ευαλωτότητα έναντι συνομηλίκων τους με παρόμοια φυσική κατάσταση.

Παράλληλα, έχει αποδειχθεί πως όσοι νιώθουν μεγαλύτεροι προσαρμόζουν σταδιακά τη ζωή τους στην αίσθησή τους· αρχίζουν να κινούνται λιγότερο, να περιορίζουν δραστηριότητες και να γίνονται πιο προσεκτικοί στις κινήσεις και επιλογές τους, φτάνοντας στα όρια της γηρασκοφοβίας, δηλαδή του παθολογικού φόβου για τα γηρατειά.

Κατά συνέπεια, με βάση όσα συμπέρανε η πρόσφατη μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, η αίσθηση του να νιώθεις πιο γέρος επιδρά στις ανησυχίες για την υγεία, άρα θα μπορούσε να επιταχύνει με παρόμοιους μηχανισμούς την κυτταρική γήρανση.

Να αγχωθώ για... το άγχος μου για το γήρας;

Πριν φορτωθείτε ένα ακόμα άγχος, ας δούμε τις υποσημειώσεις των ερευνητών για άλλα ευρήματά τους, καθώς και αδυναμίες της μελέτης. Αρχικά, όταν συνεκτίμησαν συμπεριφορές που σχετίζονται με άγχος ως μέθοδοι διαφυγής επί το πλείστον, όπως το κάπνισμα και το αλκοόλ, η σχέση εξασθένησε. Έπειτα, η μελέτη αφορά ένα συγκεκριμένο σημείο στη ζωή των γυναικών, αφήνοντας αναπάντητο αν πράγματι το άγχος προκαλεί τη γήρανση, αν η βιολογική γήρανση αυξάνει το άγχος ή αν κάποιος τρίτος παράγοντας επηρεάζει και τα δύο.

Μέχρι να δοθούν οι απαντήσεις, ας έχουμε κατά νου ότι κάθε μορφή άγχους μπορεί να σε γεράσει πριν την ώρα σου, όπως και ότι υπάρχουν πολλοί τρόποι να το διαχειριστείς. Αρκεί να βρεις τι σου ταιριάζει.