ΜΙΑ ΟΥΣΙΑ ΣΕ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΑ ΑΝΤΙΓΗΡΑΝΣΗΣ ΤΡΕΦΕΙ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ

Η σπερμιδίνη, μια φυσική ένωση που θεωρείται «ελιξίριο νεότητας» για τα κύτταρα, φαίνεται ότι ενισχύει τον πολλαπλασιασμό καρκινικών κυττάρων μέσω ειδικών πρωτεϊνών, σύμφωνα με νέα έρευνα από το Tokyo University of Science.

Το επίμονο κυνήγι της μακροζωίας και της νεότητας μπορεί να έχει συνέπειες. Η δήλωση θα μπορούσε να συνοψίζει την υπόθεση της ταινίας «Ο Θάνατος σου πάει πολύ» ή απλώς τα ευρήματα πρόσφατης έρευνας που δημοσιεύτηκε στο Journal of Biological Chemistry για τη σκοτεινή πλευρά της αντιγήρανσης. Συγκεκριμένα, ερευνητές από το Tokyo University of Science διαπίστωσαν ότι μια ένωση που περιέχεται σε δημοφιλή συμπληρώματα για κυτταρική ανανέωση, καθαρό μυαλό και επιβράδυνση της φθοράς του χρόνου, λειτουργεί σαν καύσιμο για τον καρκίνο.

Ο λόγος για την σπερμιδίνη, μια πολυαμίνη που υπάρχει φυσικά στα κύτταρα και έχει συσχετιστεί με μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής και καλύτερη υγεία σε πολλαπλά επίπεδα, συμπεριλαμβανομένων της προστασίας της καρδιαγγειακής υγείας και της πρόληψης της νευροεκφύλισης, χάρη στη θετική επίδραση που έχει στη ζωή του κυττάρου. Μάλιστα, ανασκοπήσεις των διαθέσιμων στοιχείων δείχνουν ότι η αυξημένη πρόσληψη μέσα από τρόφιμα πλούσια σε σπερμιδίνη βοηθά στην εξασφάλιση των οφελών για την υγεία. Τέτοια τρόφιμα είναι:

• το φύτρο σιταριού,
• η σόγια,
• τα όσπρια,
• ορισμένα είδη μανιταριών όπως τα shiitake,
• τα σταυρανθή λαχανικά,
• οι ξηροί καρποί,
• τα εσπεριδοειδή,
• τα προϊόντα ζύμωσης,
• το βόειο συκώτι,
• τα παλαιωμένα τυριά (π.χ. τσένταρ).

Ωστόσο, παλαιότερες έρευνες έχουν δείξει ότι αλλαγές στον μεταβολισμό των πολυαμινών συνδέονται με διάφορες παθολογίες, όπως ο καρκίνος και οι ασθένειες που σχετίζονται με τη γήρανση. Η ερευνητική ομάδα ήθελε να ρίξει περισσότερο φως στην εν λόγω σχέση.

Τι συμβαίνει στην περίπτωση του καρκίνου

Οι πολυαμίνες ρυθμίζουν τη σύνθεση πρωτεϊνών και την κυτταρική ανάπτυξη σε κάθε ζωντανό οργανισμό. Η σπερμιδίνη βρέθηκε στο επίκεντρο της μελέτης της αντιγήρανσης επειδή ενεργοποιεί την αυτοφαγία, διαδικασία κατά την οποία το κύτταρο ανακυκλώνει τα κατεστραμμένα του συστατικά. Φαίνεται όμως πως η ίδια ακριβώς ιδιότητα που την καθιστά ελιξίριο για τα υγιή κύτταρα τη μετατρέπει και σε superfood για τα καρκινικά.

Παλαιότερες έρευνες έχουν δείξει ότι αλλαγές στον μεταβολισμό των πολυαμινών συνδέονται με διάφορες παθολογίες, όπως ο καρκίνος και οι ασθένειες που σχετίζονται με τη γήρανση. iStock

Τα καρκινικά κύτταρα είναι άκρως αποτελεσματικά στο χακάρισμα βιολογικών διεργασιών. Όπως έδειξε η έρευνα, αξιοποιούν τις πολυαμίνες για να περάσουν σε μια κατάσταση αυξημένου μεταβολισμού, την αερόβια γλυκόλυση. Κατά την αερόβια γλυκόλυση, τα καρκινικά κύτταρα καταναλώνουν γλυκόζη με τεράστια ταχύτητα, ακόμα και παρουσία οξυγόνου. Ουσιαστικά, πρόκειται για μηχανισμό που τους επιτρέπει να υποστηρίξουν τον φρενήρη ρυθμό πολλαπλασιασμού τους.

Ανοίγει ο δρόμος για νέες θεραπείες

Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον βιοχημικό Kyohei Higashi, πραγματοποίησε πειράματα με εργαστηριακές καλλιέργειες κυττάρων καρκίνου του τραχήλου της μήτρας και του μαστού, για να διερευνήσει πώς οι καρκινικοί ιστοί ανταποκρίνονταν σε διάφορες παρεμβάσεις και τροποποιήσεις, όπως δευτερογενείς επιδράσεις με φαρμακευτικές ουσίες και τεχνικές γενετικής επεξεργασίας σε δύο πρωτεΐνες, τις eIF5A1 και eIF5A2.

Πρόκειται για δύο σχεδόν πανομοιότυπες πρωτεΐνες που εμπλέκονται στις κυτταρικές διεργασίες μετάφρασης του γενετικού υλικού σε λειτουργικές πρωτεΐνες. Παρά τη σχεδόν ίδια δομή, η eIF5A1 σχετίζεται με τη φυσιολογική λειτουργία και επιβίωση των υγιών κυττάρων, ενώ η eIF5A2 έχει συνδεθεί με την ανάπτυξη και την εξάπλωση καρκινικών όγκων. Καθώς οι πολυαμίνες ρυθμίζουν την παραγωγή των δύο πρωτεϊνών, έπρεπε να βρεθεί αν η σπερμιδίνη τις επηρεάζει.

H σπερμιδίνη, που περιέχεται σε δημοφιλή συμπληρώματα για κυτταρική ανανέωση, καθαρό μυαλό και επιβράδυνση της φθοράς του χρόνου, λειτουργεί σαν καύσιμο για τον προϋπάρχοντα καρκίνο. iStock

Παρατήρησαν πως, πέρα από την ενεργοποίhση της αερόβιας γλυκόλυσης, οι πολυαμίνες αυξάνουν την παραγωγή της eIF5A2, μπλοκάροντας τους μηχανισμούς ελέγχου. Ειδικότερα, όταν οι ερευνητές μείωσαν τις πολυαμίνες ή απενεργοποίησαν την eIF5A2, η ανάπτυξη των καρκινικών κυττάρων επιβραδύνθηκε σημαντικά. Στον αντίποδα, η επαναφορά της σπερμιδίνης αποκατέστησε την ικανότητά τους να πολλαπλασιάζονται, λειτουργώντας, όπως φάνηκε, σαν ένας διακόπτης που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για την ανάπτυξη νέων θεραπειών.

Συνεπώς προκαλεί καρκίνο;

Οι ερευνητές ξεκαθάρισαν ότι οι πολυαμίνες δεν αποτελούν γενεσιουργό αιτία του καρκίνου αλλά ενισχυτή υφιστάμενων κακοηθειών. Η νέα ανακάλυψη δεν ακυρώνει την αξία της σπερμιδίνης, ίσως όμως θέτει ένα καίριο ερώτημα για την ασφάλεια αντιγηραντικών θεραπειών που παρεμβαίνουν σε τόσο θεμελιώδεις κυτταρικούς μηχανισμούς χωρίς ιατρική επίβλεψη.