ΤΟ ΕΠΟΜΕΝΟ ΦΑΡΜΑΚΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ «ΤΡΕΧΕΙ» ΣΤΟ ΑΙΜΑ ΤΩΝ ΠΥΘΩΝΩΝ

Ένα μόριο που κυκλοφορεί στο αίμα των πυθώνων φαίνεται να περιορίζει την όρεξη και να προκαλεί απώλεια βάρους σε ποντίκια, χωρίς τις παρενέργειες των φαρμάκων τύπου GLP-1. Είναι τα ερπετά που θα μας σώσουν από τον διαβήτη και την παχυσαρκία;

Την επόμενη φορά που θα αναφερθείτε σε κορμί φιδίσιο, είτε τραγουδώντας το λαϊκό άσμα είτε σχολιάζοντας μια λυγερόκορμη παρουσία, αδράξτε την ευκαιρία να πουλήσετε λίγη εμπεριστατωμένη γνώση –η ξερολίαση, ως μορφή αυτοπεποίησης, μπορεί να έχει και τα καλά της– και πετάξτε κάτι του στιλ: «Tο ήξερες ότι τη σεμαγλουτίδη και λοιπά επαναστατικά φάρμακα κατά της παχυσαρκίας τα χρωστάμε στις σαύρες Χίλα και τώρα περιμένουμε τις εξελίξεις από τους πύθωνες;»

Αλλά, καλού κακού, ρίξτε μια ματιά και παρακάτω, μην εκτεθείτε σε περίπτωση που σας ρωτήσουν πώς τα ερπετά θα μας σώσουν από τον διαβήτη και την παχυσαρκία.

Από τις σαύρες Χίλα στους πύθωνες

Η ιδέα για την ανάπτυξη φαρμάκων τύπου αγωνιστών GLP-1, με πρώτη εγκεκριμένη θεραπεία το 2005, ξεκίνησε από το τοξικό δηλητήριο της σαύρας Χίλα (Gila monster). Στα τέλη του 20ού αιώνα, ο ενδοκρινολόγος Daniel Drucker και η ομάδα του ανακάλυψαν ότι το δηλητήριο του ερπετού περιέχει μια πρωτεΐνη, την εξενδίνη-4, η οποία μιμείται την ανθρώπινη ορμόνη GLP-1 που ρυθμίζει το σάκχαρο και την όρεξη. Ωστόσο, πλεονεκτούσε στο ότι παρέμενε στον ανθρώπινο οργανισμό για πολύ περισσότερη ώρα από τη δική μας φυσική ορμόνη, η οποία διασπάται μέσα σε λίγα λεπτά.

Σαύρα Χίλα. iStock

Τώρα, οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι ένα μόριο στο αίμα των πυθώνων αποδεικνύεται πολλά υποσχόμενο για την απώλεια βάρους, χωρίς τις δυσάρεστες παρενέργειες που συνοδεύουν τα φάρμακα τύπου GLP-1.

Οι πύθωνες έχουν έναν από τους πιο ακραίους μεταβολισμούς στη φύση. Μπορούν να περάσουν μήνες χωρίς τροφή και ξαφνικά να καταβροχθίσουν ένα μεγάλο θήραμα, όπως μια αντιλόπη. Τέτοιες διακυμάνσεις στην πρόσληψη τροφής, που θα μπορούσαν να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα σε άλλα ζώα, για τους πύθωνες είναι μικρής σημασίας, χάρη σε ειδικούς προσαρμοστικούς μηχανισμούς:

• Μετά από ένα γεύμα, ο μεταβολισμός τους επιταχύνεται μέχρι και 40 φορές.
• Η καρδιά τους μπορεί να μεγαλώσει κατά 24,5% σε ορισμένα είδη.
• Το εντερικό μικροβίωμά τους είναι έτοιμο να αξιοποιήσει κάθε σπάνιο γεύμα.

Από τα παραπάνω κρατάμε το τελευταίο, αφού, σύμφωνα με τη δημοσίευση στο Nature Metabolism, είναι τα παραπροϊόντα των εντερικών τους μικροβίων που ενδέχεται να αποδειχθούν χρήσιμα για τον άνθρωπο στο μέλλον.

Ένα μόριο που αδυνατίζει χωρίς παρενέργειες

Οι βιολόγοι Leslie Leinwand, από το Πανεπιστήμιο του Κολοράντο στο Μπόουλντερ, και Jonathon Long, από το Στάνφορντ, συνεργάστηκαν για να μελετήσουν τα συστατικά στην κυκλοφορία του αίματος σε βασιλικούς (Python regius) και βιρμανικούς πύθωνες (Python bivittatus) μετά το φαγητό.

Ανάμεσα σε 208 διαφορετικούς μεταβολίτες που αυξήθηκαν σημαντικά μετά τα γεύματα, ξεχώρισε το μοριο pTOS (para-tyramine-O-sulfate), τα επίπεδα του οποίου αυξήθηκαν κατά 1.000 φορές. Ο εν λόγω μεταβολίτης παράγεται από τα βακτήρια του εντέρου του πύθωνα, τα οποία διασπούν το αμινοξύ τυροσίνη, απελευθερώνοντας διοξείδιο του άνθρακα και προσθέτοντας στο μόριο μια θειική ομάδα.

Bιρμανικός πύθωνας. iStock

Για να κατανοήσουν τις πιθανές επιδράσεις του pTOS σε θηλαστικά, οι ερευνητές χορήγησαν υψηλές δόσεις σε ποντίκια, είτε με ένεση στην κοιλιά είτε από το στόμα. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τόσο τα παχύσαρκα ποντίκια όσο και εκείνα με φυσιολογικό βάρος κατανάλωναν λιγότερη τροφή και έχασαν βάρος, χωρίς γαστρεντερικά προβλήματα, απώλεια μυϊκής μάζας ή μείωση της ενέργειας, όπως συμβαίνει συχνά με τα περιώνυμα φάρμακα για την παχυσαρκία και τον διαβήτη τύπου 2.

Επιπλέον, ανακάλυψαν ότι, όπως και στους πύθωνες, το pTOS ενεργοποιούσε νευρώνες στον μεσοκοιλιακό υποθάλαμο των ποντικιών, την περιοχή του εγκεφάλου που ελέγχει την πείνα, την αίσθηση πληρότητας και την ισορροπία ενέργειας, δίνοντας μια πιθανή εξήγηση για το πώς περιορίζει την όρεξη.

Θα αποτελέσει φάρμακο για ανθρώπινη χρήση;

Προς το παρόν, οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν αν το pTOS θα ήταν ασφαλές ή αποτελεσματικό στον άνθρωπο, αν και υπάρχουν ενδείξεις ότι το μόριο κυκλοφορεί και στο ανθρώπινο σώμα και πιθανώς αυξάνεται μετά το φαγητό. Η ερευνητική ομάδα ελπίζει ότι κάποια μέρα ο μεταβολίτης θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την καταστολή της όρεξης, παρέχοντας ένα νέο εργαλείο χωρίς τις δυσάρεστες παρενέργειες που αναγκάζουν πολλούς ανθρώπους να εγκαταλείψουν την αγωγή με τα τρέχοντα φάρμακα απώλειας βάρους.