3 ΛΟΓΟΙ ΠΟΥ Η ΦΛΕΓΜΟΝΗ ΣΤΟ ΣΩΜΑ ΣΟΥ ΔΕΝ ΠΕΦΤΕΙ

Για τη φλεγμονή στο σώμα μπορεί να ακούς πολλά, για το πώς θα την καταπολεμήσεις αποτελεσματικά, όμως, ίσως να μην ξέρεις όσα θα έπρεπε.

Είσαι συνεχώς κουρασμένος, νιώθεις πόνους εδώ κι εκεί, δεν είσαι τελείως καλά, αλλά... δεν έχεις και κάτι. Οι γιατροί και οι εξετάσεις σου είναι κατηγορηματικοί: Δείχνουν όλα μια χαρά. Μπορεί τότε να πιστέψεις ότι φταίει η ηλικία, το στρες, ότι αυτές τις ενοχλήσεις τις έχουμε όλοι κατά καιρούς και ότι θα περάσουν. Όμως δεν περνάνε και μερικές φορές επιδεινώνονται. Γίνονται έντονοι πόνοι και επιβαρύνουν την καθημερινότητα και τη λειτουργικότητά σου.

Οι ειδικοί κάνουν λόγο για τις αθόρυβες φλεγμονές. Δεν πρόκειται για ένα οξύ περιστατικό, όπως π.χ. όταν χτυπάς, πονάς πολύ και το σώμα σου στέλνει φλεγμονώδη κύτταρα για να επουλώσει τον τραυματισμό. Οι αθόρυβες φλεγμονές μοιάζουν με σιγανές φωτιές που δουλεύουν σιωπηλά για χρόνια. 

Μπορεί να προκαλούν κόπωση, ενοχλήσεις στις αρθρώσεις, πεπτικά προβλήματα, ατέλειες στο δέρμα, δυσκολία συγκέντρωσης ή ακόμα και μεταπτώσεις στη διάθεση, ενώ μακροπρόθεσμα μπορεί να οδηγήσουν ακόμη και σε κάποια νόσο.

Πώς θα εντοπίσεις τη χαμηλή φλεγμονή στο σώμα;

«Πολλοί ασθενείς παραπονιούνται ότι το πρωί έχουν ζαλάδα ή ναυτία που τους ξυπνάει. Κάνουμε εξετάσεις, δεν βρίσκουμε τίποτε. Ξέρετε τι είναι αυτά; Συμπτώματα στρες και φλεγμονής. Που μπορεί στο μέλλον να εξελιχθούν σε κάποια ασθένεια», έχει πει στο OW o διεθνούς φήμης καθηγητής ενδοκρινολογίας Γεώργιος Χρούσος.

«Η φλεγμονή αυτή που σιγοκαίει καταστρέφει τα αγγεία και άλλους ιστούς. Έτσι, αν χρειαστεί ο οργανισμός σου να αντιμετωπίσει κάποιο μικρόβιο, η άμυνά του είναι ελλιπής. Μάλιστα, η φλεγμονή αυτή εντοπίζεται στις αιματολογικές εξετάσεις. Αλλά όχι στην ταχύτητα καθίζησης. Εντοπίζεται στη CRP, C-αντιδρώσα πρωτεΐνη, όπως λέγεται. Οι τιμές άνω του 5 είναι μη φυσιολογικές και υποδεικνύουν την ύπαρξη οργανικής νόσου, αλλά ελάχιστες αυξήσεις της CRP, δηλαδή από 2 έως 3, υποδεικνύουν τη χρόνια φλεγμονή. Κανονικά η CRP θα έπρεπε να είναι μηδενική. Αυτή η μικρής έντασης φλεγμονή, η οποία παραμένει στο σώμα για χρόνια, κάνει σιγά-σιγά τη ζημιά», έχει εξηγήσει.

iStock

Ας υποθέσουμε τώρα ότι εσύ προσπαθείς με άσκηση, διατροφή, καλό ύπνο και όσο είναι εφικτό διαχείριση του στρες να μειώσεις τα επίπεδά της, αλλά τα πράγματα δεν αλλάζουν προς το καλύτερο. Τι μπορεί να φταίει;

Ειδικοί της διατροφής και της εξατομικευμένης προσέγγισης κάνουν λόγο για 3 παραμέτρους που ίσως θα έπρεπε να προσέξεις περισσότερο και να ερευνήσεις με τη βοήθεια κάποιου γιατρού.

Η λάθος αναλογία λιπαρών ω-3 και ω-6

Η ισορροπημένη αναλογία ω-6 προς ω-3 είναι κρίσιμη για την ανθρώπινη ανάπτυξη, για την πρόληψη χρόνιων ασθενειών και για τη διαχείρισή τους. Η υψηλή διατροφική πρόσληψη ω-6 λιπαρών οξέων, όπως συμβαίνει σήμερα, οδηγεί σε αύξηση του λευκού λιπώδους ιστού και της χρόνιας φλεγμονής. Οδηγεί όμως και στην εμφάνιση πολλών νόσων, καθώς φαίνεται ότι σχετίζεται με αρκετά αυτοάνοσα νοσήματα, ακόμη και με τον καρκίνο.

iStock

Επειδή και οι δύο τύποι λιπαρών οξέων μεταβολίζονται από το ίδιο ένζυμο, υψηλή πρόσληψη του ενός μπορεί να μειώσει την αξιοποίηση του άλλου από τον οργανισμό. «Τα ω-6 δεν πρέπει να προσλαμβάνονται σε υπερβολικά μεγάλη ποσότητα, γιατί η περιττή ποσότητα μετατρέπεται σε προσταγλανδίνες. Με τη μετατροπή αυτή αυξάνονται οι πιθανότητες αθηρογένεσης και φλεγμονής στο σώμα. Αυτός είναι και ο λόγος που συνιστάται η κατανάλωση ω-3 και ω-6 λιπαρών σε αναλογία σχεδόν 1:1», εξηγεί η κλινική διαιτολόγος Αναστασία Κόκκαλη.

Θα μπορούσαμε να πούμε ότι η σωστή αναλογία είναι το κλειδί για μια καλύτερη υγεία. Μάλιστα, η κάθε νόσος μοιάζει να έχει το δικό της «κλειδί», τη δική της δηλαδή ιδανική αναλογία ω-6 / ω-3 λιπαρών. Καθώς η διατροφή στον δυτικό κόσμο χαρακτηρίζεται συνήθως από αυξημένη πρόσληψη ω-6 και μειωμένη πρόσληψη ω-3, πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή.

Η ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΑΝΑΛΟΓΙΑ Ω-6 ΠΡΟΣ Ω-3 ΕΙΝΑΙ ΚΡΙΣΙΜΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ, ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΧΡΟΝΙΩΝ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥΣ.

Η επιβαρυμένη κυτταρική λειτουργία

Η φλεγμονή ξεκινά σε επίπεδο κυττάρων. Καθώς τα κύτταρά μας εργάζονται νυχθημερόν για να μας δώσουν ενέργεια, αναπόφευκτα παράγουν και κάποιους ρύπους, τις λεγόμενες ελεύθερες ρίζες. Φυσικά, το σώμα μας διαθέτει μηχανισμούς με τους οποίους αποβάλλει αυτά τα σκουπίδια και ταυτόχρονα «επουλώνει» κάθε βλάβη. Αυτοί οι μηχανισμοί ονομάζονται αντιοξειδωτικοί.

Το οξειδωτικό στρες προκύπτει όταν υπάρχει ανισορροπία ανάμεσα στις ελεύθερες ρίζες –τα κυτταρικά απόβλητα, δηλαδή– και στα αντιοξειδωτικά στοιχεία που διαθέτει το σώμα μας, ώστε να εξουδετερώνει τόσο τα απόβλητα αυτά, όσο και τις βλάβες που μπορούν να δημιουργήσουν στις μεμβράνες και στον πυρήνα των κυττάρων.

iStock

Το παρατεταμένο οξειδωτικό στρες κάνει το ανοσοποιητικό σύστημα να σημάνει συναγερμό. Για την εξόντωση της απειλής, ενεργοποιούνται φλεγμονώδεις μηχανισμοί που υπό κανονικές συνθήκες στρέφονται κατά των εισβολέων. Σε απάντηση δηλαδή του οξειδωτικού στρες, παράγεται φλεγμονώδες στρες.

Αυτή η ισορροπία είναι διαφορετική σε κάθε οργανισμό. Το πόσες ελεύθερες ρίζες είναι απαραίτητες για μένα δεν είναι ίδιο για κάποιον άλλον. Εξαρτάται από το πώς προσλαμβάνει και διαχειρίζεται ο κάθε οργανισμός τα αντιοξειδωτικά. «Ο προσδιορισμός γίνεται πλέον μέσω ειδικών εξετάσεων, που διενεργούνται στο πλαίσιο της εξατομικευμένης ιατρικής, η οποία αποτελεί τη μεγαλύτερη ίσως πρόκληση για τη σύγχρονη επιστήμη», εξηγεί ο Γιώργος Λέων, ειδικός σε θέματα βιολογικής φυσικής και χημείας της διατροφής του ανθρώπινου οργανισμού.

ΟΙ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ ΑΡΓΗΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΜΕΙΩΝΟΥΝ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΤΟΥΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΧΡΟΝΙΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ.

Η μειωμένη πρόσληψη φυτικών ινών οδηγεί σε φλεγμονή

Υπάρχει μία βασική διατροφική οδηγία που μπορούμε εύκολα να θυμόμαστε και να την ακολουθούμε τόσο για την πρόληψη όσο και για την επικουρική θεραπεία της χρόνιας φλεγμονής: η αύξηση των φυτικών ινών.

Μια διατροφή χαμηλού γλυκαιμικού φορτίου έχει αποδειχτεί ότι βελτιώνει την υγεία και είναι πολύ σημαντική όχι μόνο για όσους είναι υπέρβαροι, αλλά και για όσους αντιμετωπίζουν αυτοάνοσα νοσήματα ή κάνουν καθιστική ζωή.

Οι υδατάνθρακες αργής απορρόφησης, όπως τα δημητριακά ολικής άλεσης, τα όσπρια και άλλα τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες μειώνουν σημαντικά τους δείκτες φλεγμονής που σχετίζονται με χρόνιες παθήσεις.

Επιλέξτε λοιπόν δημητριακά ολικής άλεσης, βρώμη, όσπρια, φασόλια, φρούτα και πράσινα φυλλώδη λαχανικά, και αποφύγετε τους επεξεργασμένους υδατάνθρακες, οτιδήποτε περιέχει ζάχαρη και λευκό αλεύρι, όπως δημητριακά και αρτοσκευάσματα.

Αν μάλιστα προσθέσετε την προπόνηση με βάρη στην καθημερινότητά σας, το αποτέλεσμα θα είναι ακόμη καλύτερο. Η άρση βαρών βοηθά στην εκπαίδευση των μυών σας για την αποθήκευση γλυκόζης στο αίμα με τη μορφή γλυκογόνου, το οποίο μειώνει περαιτέρω τη γλυκόζη στο αίμα.