ΘΑ ΖΗΤΟΥΣΕΣ ΤΗ ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ… ΠΑΠΑ ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΝΕΙΣ ΛΙΦΤΙΝΓΚ;

Ένα πρόσφατο έγγραφο με την έγκριση του Πάπα Λέοντα ΙΔ’ προσθέτει τους προβληματισμούς της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας στη συζήτηση για τα σύγχρονα πρότυπα ομορφιάς.

Η χριστιανική θρησκεία λέει ότι ο Θεός έπλασε τον άνθρωπο καθ’ ομοίωσή Του, δηλαδή με τη δυνατότητα να μοιάσει στον δημιουργό του. Τι γίνεται όμως όταν ο άνθρωπος κάνει αισθητικές χειρουργικές επεμβάσεις για να μοιάσει σε κάποια διασημότητα ή σε μια νεότερη και βελτιωμένη εκδοχή του εαυτού του;

Τον Μάρτιο του 2026, η Διεθνής Θεολογική Επιτροπή, ένα συμβουλευτικό όργανο της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, δημοσίευσε ένα έγγραφο εγκεκριμένο από τον Πάπα Λέοντα ΙΔ’, με τίτλο το αγωνιώδες υπαρξιακό ερώτημα: Quo vadis, humanitas? Δηλαδή, πού πας, ανθρωπότητα;

Σε αυτό διατυπώνονται –μεταξύ πολλών άλλων– προβληματισμοί σχετικά με την αισθητική χειρουργική και την «εκτεταμένη “λατρεία του σώματος”, η οποία οδηγεί στη μανιώδη αναζήτηση μιας τέλειας εικόνας που θα είναι για πάντα εύρωστη, νέα και όμορφη». Πώς φτάσαμε στο σημείο να μιλάει η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία και ο Πάπας για το facelift, τη λιποαναρρόφηση και την ανόρθωση στήθους;

Η νέα «θρησκεία» του σώματος και της εικόνας

Σχεδόν 1,6 εκατομμύρια άνθρωποι στις ΗΠΑ υποβάλλονται κάθε χρόνο σε κάποια αισθητική χειρουργική επέμβαση. Παράλληλα, οι μη επεμβατικές αισθητικές θεραπείες κάνουν θραύση, το (πολύ) αδύνατο σώμα είναι ένας άμεσα εφικτός στόχος χάρη στις ενέσεις για αδυνάτισμα, ενώ η ενασχόληση με το skincare ξεκινάει πλέον από την εφηβεία, υποχρεώνοντας μάλιστα τις αρχές να λάβουν μέτρα.

Το κείμενο της Διεθνούς Θεολογικής Επιτροπής, αν και προφανώς έχει θεολογική αφετηρία, δεν διαφέρει από τις παρατηρήσεις που κάνουν ψυχολόγοι και κοινωνιολόγοι σχετικά με το σύγχρονο ιδανικό της ομορφιάς και την αναζήτησή του. Αναφέρει, για παράδειγμα, ότι η σύγχρονη τάση είναι να υποβιβάζεται το σώμα σε μια βιολογική ύλη, που τη βελτιώνουμε, τη μεταμορφώνουμε και την αναδιαμορφώνουμε κατά βούληση, με το όνειρο να αποφύγουμε τον πόνο, τη γήρανση και τον θάνατο.

Ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ στην Πλατεία του Αγίου Πέτρου, κατά την προσέλευσή του στην εβδομαδιαία γενική ακρόαση, την Τετάρτη 13 Μαΐου 2026. AP Photo/Alessandra Tarantino

Παρακάτω επισημαίνεται ένα ενδιαφέρον παράδοξο: ότι δηλαδή από τη μία αποθεώνουμε και επιδιώκουμε ένα ιδανικό σώμα, ενώ από την άλλη δεν αγαπάμε αληθινά το πραγματικό μας σώμα, γιατί αυτό φθείρεται, μας περιορίζει και μας κουράζει. Έτσι, «επιθυμούμε ένα τέλειο σώμα, την ίδια στιγμή που ονειρευόμαστε να αποδράσουμε από το δικό μας, το χειροπιαστό σώμα και τα όριά του».

Το Βατικανό φυσικά δεν πρόκειται να απαγορεύσει τις αισθητικές επεμβάσεις. Θα ήταν ανεδαφικό να το κάνει. Είναι ολοφάνερο όμως ότι θεωρεί το «νυστέρι» και γενικότερα τη σύγχρονη εμμονή με την ομορφιά μια μεγάλη πρόκληση σχετικά με το… πού βαδίζει η ανθρωπότητα.

Η αντίδραση των αισθητικών χειρουργών

Όπως ήταν αναμενόμενο, οι γιατροί της ειδικότητας που θίγεται άμεσα από τις απόψεις της Διεθνούς Θεολογικής Επιτροπής τοποθετήθηκαν αμέσως. Κάποιοι υποστήριξαν ότι ενθαρρύνουν τους ασθενείς τους να αγκαλιάζουν τα δικά τους χαρακτηριστικά και απλώς να τα βελτιώνουν αντί να προσπαθούν να μοιάσουν σε κάποιο άλλο άτομο ή πρότυπο.

iStock

Άλλοι συμφώνησαν εν μέρει με τους προβληματισμούς του Βατικανού. Για παράδειγμα, ο Δρ. Moustafa Mourad, ιατρός πλαστικής, αισθητικής και επανορθωτικής χειρουργικής, αναγνωρίζει το εξής: «Υπάρχουν πλέον πολλές επιλογές για όσους θέλουν να αλλάξουν την εμφάνισή τους. Παρόλο που οι περισσότερες από αυτές είναι απόλυτα νόμιμες, ταυτόχρονα ενισχύουν την ιδέα ότι το σώμα μπορεί να βελτιώνεται και να “ανακατασκευάζεται” συνεχώς».

Ο Δρ. Mourad θεωρεί ότι αυτή η ιδέα μπορεί εύκολα να δημιουργήσει μη ρεαλιστικές προσδοκίες σχετικά με το τι μπορεί πραγματικά να πετύχει η ιατρική και η χειρουργική. Συμφωνεί ότι η Διεθνής Θεολογική Επιτροπή διατυπώνει από μια άλλη σκοπιά την ίδια ανησυχία, ότι δηλαδή το σώμα δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν κάτι που μπορεί να επανασχεδιάζεται χωρίς όρια: «H υπεύθυνη αισθητική χειρουργική σέβεται τη βιολογία και τη φυσική δομή του ανθρώπινου σώματος, αντί να προσπαθεί να την υπερβεί», τονίζει ο Δρ. Mourad.

Γιατί ο κόσμος καταφεύγει στην αισθητική χειρουργική;

Η απάντηση δεν είναι απλή. Σίγουρα έχει να κάνει με τους αλγόριθμους και τα πρότυπα με τα οποία μας βομβαρδίζουν, με μια κουλτούρα που πιέζει τις διασημότητες (και εμάς) να έχουμε αψεγάδιαστη εικόνα, αλλά και με το ότι σε έναν κόσμο τόσο αβέβαιο και σκοτεινό, το μόνο τελικά που μας επιτρέπεται και μας ενθαρρύνουν να ελέγχουμε είναι η εικόνα μας.

Σύμφωνα με επίσημα στοχεία, το 2024 οι πιο δημοφιλείς αισθητικές επεμβάσεις ήταν η λιποαναρρόφηση, η αυξητική στήθους, η κοιλιοπλαστική και η βλεφαροπλαστική. Είναι ίσως παρήγορο ότι «μια από τις πιο αξιοσημείωτες τάσεις είναι ότι οι ασθενείς προσεγγίζουν την αισθητική χειρουργική με μεγαλύτερη προσοχή και συνειδητότητα», σημειώνει ο Anthony Brisset, Πρόεδρος της Αμερικανικής Ακαδημίας Πλαστικής και Επανορθωτικής Χειρουργικής Προσώπου. Oι περισσότεροι ασθενείς δεν θέλουν δραστικές μεταμορφώσεις, αλλά φυσικά αποτελέσματα που θα τους κάνουν να δείχνουν πιο ξεκούραστοι και να νιώθουν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση.

iStock

Άλλοι επιλέγουν την αισθητική χειρουργική για να αντιμετωπίσουν αλλαγές που σχετίζονται με την ηλικία, την εγκυμοσύνη, τις αυξομειώσεις βάρους ή χαρακτηριστικά που τους ενοχλούσαν για πολλά χρόνια. Για παράδειγμα, η διόρθωση του διαφράγματος της μύτης μπορεί να βοηθήσει κάποιον να ζει καλύτερα και να βελτιώσει τον ύπνο του, ενώ η βλεφαροπλαστική μπορεί να βελτιώσει την περιφερειακή όρασή του. Υπάρχει ακόμα και η επανορθωτική χειρουργική για αποκατάσταση έπειτα από τραυματισμούς, εγκαύματα ή ογκολογικές επεμβάσεις, που αλλάζει προς το καλύτερο τη ζωή του ασθενούς – σημειωτέον ότι η επιτροπή του Βατικανού αναγνωρίζει τις παραπάνω χρησιμότητες της αισθητικής χειρουργικής. Το πρόβλημα ξεκινάει προφανώς όταν η ανάγκη αλλαγής της εξωτερικής εμφάνισης γίνεται σχεδόν εμμονική και συνδέεται με βαθύτερες ανασφάλειες.

Τα κίνητρα και τα πρότυπά σου

Τοποθετήσεις όπως αυτή της επιτροπής του Βατικανού αποκαλύπτουν συνεχώς νέες διαστάσεις γύρω από τα πρότυπα ομορφιάς, τα social media, τις ιατρικές εξελίξεις και τη διαρκή κοινωνική πίεση προς τους ανθρώπους, ειδικά τις γυναίκες και τους νέους, να μη χάσουν τη φρεσκάδα, τη νιότη και την ομορφιά τους.

Αν σκέφτεσαι να κάνεις μια αισθητική χειρουργική επέμβαση, είναι σημαντικό να αναγνωρίσεις και να καταλάβεις το κίνητρό σου. Αρχικά, δεν είναι μια απλή διαδικασία, όπως επισημαίνουν οι ίδιοι οι άνθρωποι που πραγματοποιούν αυτές τις επεμβάσεις: κοστίζει πολλά χρήματα και χρειάζεται αρκετό χρόνο αποθεραπείας.

Έπειτα, ρώτησε τον εαυτό σου: Τι δεν σου αρέσει πάνω σου; Τι προσπαθείς να αλλάξεις; Πώς φαντάζεσαι τον εαυτό σου; Να μοιάζει σε ποιον/ποια; Γιατί θέλεις να του/της μοιάζεις; Θα είναι όλα καλά όταν κάνεις την επέμβαση ή θα προχωρήσεις στην επόμενη; Η αισθητική χειρουργική δεν είναι… αμαρτία. Δεν λέει αυτό η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία και ο Πάπας, αλλά, με τα δικά της λόγια, ότι καλύπτει άλλα πολύ βαθύτερα προβλήματα και μας εκτροχιάζει από τον προορισμό μας.