7 ΤΡΟΠΟΙ ΝΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΕΙΣ ΕΝΑΝ ΞΕΡΟΛΑ

Διάβασε τι μπορεί να κρύβει η συμπεριφορά ενός ξερόλα και με ποιους τρόπους θα προστατέψεις την ψυχική σου υγεία από έναν τέτοιο άνθρωπο.

Ο Sheldon Cooper από το The Big Bang Theory είναι ένας ξερόλας, μια ιδιοφυΐα με σχεδόν μηδενική κοινωνική νοημοσύνη και μια ακατανίκητη ανάγκη να διορθώνει τους πάντες. Ο Gregory House από το House M.D. περιφρονεί όποιον συναντά και συμπεριφέρεται σαν να είναι ο πιο έξυπνος άνθρωπος του κόσμου.

Παρά την αλαζονεία, την ειρωνεία και τη μόνιμη βεβαιότητά τους ότι έχουν πάντα δίκιο, οι φανταστικοί αυτοί χαρακτήρες μας γίνονται συμπαθείς. Ίσως επειδή δεν συναναστρεφόμαστε μαζί τους. Ίσως επειδή μας κάνουν να γελάμε, είναι ευφυείς ή σώζουν ζωές.

Στην πραγματική ζωή, πάντως, τα πράγματα είναι συνήθως λιγότερο γοητευτικά και διασκεδαστικά. Η συναναστροφή με έναν άνθρωπο που συμπεριφέρεται σαν να τα γνωρίζει όλα ή σαν να είναι ανώτερος όλων, που έχει την ανάγκη να διορθώνει, να μειώνει και να επιβάλλεται, μπορεί να αποδειχθεί πνευματικά και συναισθηματικά εξαντλητική.

Τι μαρτυρά η συμπεριφορά του «ξερόλα»

Αν και πολλοί άνθρωποι με αυτού του είδους τη συμπεριφορά είναι απλώς δύσκολοι και δεν έχουν κακή πρόθεση, υπάρχουν περιπτώσεις που η συγκεκριμένη στάση αποτελεί έκφραση βαθύτερων ζητημάτων.

Ορισμένοι γίνονται επικριτικοί, αυταρχικοί και σκληροί επειδή αντλούν αίσθηση αξίας και ελέγχου μέσα από την επίδειξη της υποτιθέμενης ανωτερότητάς τους. Σε αρκετές περιπτώσεις, η συμπεριφορά αυτή λειτουργεί σαν άμυνα απέναντι σε αισθήματα βαθιάς ανασφάλειας ή παλιότερες εμπειρίες αποτυχίας και απόρριψης.

Κάποιες φορές, η συμπεριφορά αυτή μπορεί να σχετίζεται με ένα σύμπλεγμα ανωτερότητας, ενώ σε σοβαρότερες περιπτώσεις, μπορεί να συνδέεται ακόμη και με διαταραχές προσωπικότητας, όπως η Ναρκισσιστική Διαταραχή Προσωπικότητας. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι κάθε δύσκολος ή αυτάρεσκος άνθρωπος έχει κάποια ψυχική διαταραχή.

iStock

Πώς να διαχειριστείς έναν άνθρωπο που «τα ξέρει όλα»

Η διαχείριση ενός ξερόλα δεν είναι εύκολη υπόθεση. Είτε πρόκειται για έναν συνάδελφο που μετατρέπει κάθε συζήτηση σε διαγωνισμό γνώσεων είτε για ένα μέλος της οικογένειας που θεωρεί ότι κατέχει όλες τις απαντήσεις, η συνεχής έκθεση σε αυτή τη συμπεριφορά μπορεί να δοκιμάσει την υπομονή, την ψυχραιμία και την αυτοεκτίμησή σου.

Υπάρχουν, ωστόσο, τρόποι να προστατευτείς χωρίς να παρασυρθείς σε ατελείωτες συγκρούσεις.

Διατήρησε την ψυχραιμία σου

Ο θυμός μπορεί να μοιάζει δικαιολογημένος, όμως σπάνια λειτουργεί υπέρ σου όταν έχεις απέναντί σου έναν ξερόλα. Οι άνθρωποι που λειτουργούν με τον τρόπο αυτό συχνά τρέφονται από την ένταση.

Όταν νιώσεις εκνευρισμό, δώσε χρόνο στον εαυτό σου να παρατηρήσει τι συμβαίνει. Έτσι, θα μπορέσεις να αναγνωρίσεις τις τακτικές που χρησιμοποιεί ο άλλος για να δείχνει ανώτερος.

Ο έλεγχος των αντιδράσεων δεν είναι εύκολος. Μπορεί να βοηθήσει μια μικρή παύση, λίγες βαθιές ανάσες ή ακόμη και η σωματική απομάκρυνση από τη συζήτηση, όταν αισθάνεσαι ότι η ένταση ανεβαίνει. Κάποιες φορές βοηθά επίσης να στρέψεις την προσοχή σου στο σώμα σου, στην ένταση των ώμων, στο σφίξιμο του στομαχιού.

iStock

Δεν είναι δικό σου πρόβλημα

Οι άνθρωποι που λειτουργούν σαν να είναι διαρκώς ανώτεροι συνήθως κουβαλούν δικές τους δυσκολίες, ανασφάλειες και ανικανοποίητες ανάγκες. Η συμπεριφορά τους είναι συνήθως ένα μοτίβο που προϋπήρχε της γνωριμίας σας.

Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να δικαιολογείς ή να ανέχεσαι προσβλητικές συμπεριφορές. Σημαίνει ότι δεν υπάρχει λόγος να εσωτερικεύεις όσα λέγονται εις βάρος σου.

Βάλε όρια

Για πολλούς ανθρώπους, η θέσπιση ορίων είναι δύσκολη υπόθεση. Όμως, έτσι δείχνεις στους άλλους πώς επιτρέπεις να σου φέρονται. Μπορείς, για παράδειγμα, να πεις ξεκάθαρα ότι δεν επιθυμείς ειρωνικά σχόλια, διακοπές ή υποτιμητική συμπεριφορά, ή ακόμα και να αποχωρήσεις από μια συζήτηση.

Τα όρια δεν εγγυώνται ότι ο άλλος θα αλλάξει συμπεριφορά. Προστατεύουν όμως τη δική σου αξιοπρέπεια και ψυχική ηρεμία.

unsplash Vitaly Gariev

Μην εγκλωβίζεσαι

Οι άνθρωποι που πιστεύουν ότι έχουν πάντα δίκιο είναι συνήθως ιδιαίτερα ικανοί στην επιχειρηματολογία. Γι’ αυτό και οι ατελείωτες αντιπαραθέσεις μαζί τους σπάνια οδηγούν κάπου ουσιαστικά.

Όσο φυσικό κι αν είναι το να θέλεις να υπερασπιστείς τον εαυτό σου, πολλές φορές η αποχώρηση από μια ανούσια διαμάχη είναι πιο προστατευτική από τη συμμετοχή σε αυτή. Δεν χρειάζεται να αποδείξεις την αξία σου σε κάποιον που έχει ήδη αποφασίσει ότι γνωρίζει τα πάντα.

Επίλεξε την κατανόηση

Όπου είναι δυνατόν, προσπάθησε να απαντάς με ψυχραιμία και αξιοπρέπεια. Αυτό δεν σημαίνει παθητικότητα ούτε ανοχή στην κακοποίηση. Σημαίνει ότι δεν χρειάζεται να υιοθετήσεις την ίδια επιθετικότητα για να προστατευτείς.

Αν η συμπεριφορά του άλλου γίνεται προσωπική ή προσβλητική, μπορείς να διατηρήσεις συναισθηματική απόσταση ή να έχεις ήδη αποφασίσει έναν τρόπο αποχώρησης από τη συζήτηση. Μερικές φορές, η μεγαλύτερη δύναμη βρίσκεται ακριβώς στο να μη συμμετέχεις σε ένα παιχνίδι κυριαρχίας.

ΔΕΝ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΑΠΟΔΕΙΞΕΙΣ ΤΗΝ ΑΞΙΑ ΣΟΥ ΣΕ ΚΑΠΟΙΟΝ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΗΔΗ ΑΠΟΦΑΣΙΣΕΙ ΟΤΙ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΤΑ ΠΑΝΤΑ.

Προστάτευσε την αυτοπεποίθησή σου

Η σταθερή αίσθηση αυτοεκτίμησης λειτουργεί σαν ασπίδα απέναντι σε κάθε ξερόλα που προσπαθεί να σε μειώσει για να νιώσει σημαντικός.

Όταν κάποιος αμφισβητεί συνεχώς τις γνώσεις, τις ικανότητες ή την αξία σου, είναι εύκολο να αρχίσεις να αμφιβάλλεις για τον εαυτό σου. Θυμήσου, όμως, ότι δεν υπάρχουν αυθεντίες σε αυτόν τον πλανήτη. Οι απόψεις ενός ανθρώπου που έχει ανάγκη να επιβεβαιώνεται μέσα από την υποτίμηση των άλλων δεν αποτελούν αντικειμενική αλήθεια.

unsplash Vitaly Gariev

Προστάτευσε τον εαυτό σου

Υπάρχουν περιπτώσεις που η συμπεριφορά ενός ανθρώπου γίνεται κακοποιητική. Στην περίπτωση αυτή, χρειάζεται να πάρεις πιο ουσιαστικά μέτρα προστασίας.

Αυτό μπορεί να σημαίνει περιορισμό των επαφών μαζί του, καλύτερη προετοιμασία πριν από δύσκολες συναντήσεις, αποφυγή παρορμητικών αντιδράσεων και ενίσχυση της αυτοεκτίμησής σου μέσα από υγιείς σχέσεις. Φυσικά, ιδιαίτερα βοηθητική μπορεί να είναι και η συμβολή ενός ειδικού ψυχικής υγείας.