Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΟΚΙΜΗ ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΑΛΛΑΞΕΙ ΟΣΑ ΞΕΡΑΜΕ ΓΙΑ ΤΗ ΓΗΡΑΝΣΗ

Η γήρανση ίσως να μην είναι τόσο αναπόφευκτη όσο πιστεύαμε. Η νέα κλινική δοκιμή του David Sinclair ανοίγει έναν νέο δρόμο στην έρευνα για τη μακροζωία.

Η επανάσταση ενάντια στη γήρανση δεν είναι ένα μελλοντικό σενάριο. Έχει ήδη αρχίσει, με τον David Sinclair να είναι εξ αυτών που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή. Ο κορυφαίος γενετιστής, καθηγητής στο Χάρβαρντ και πρωτοπόρος της έρευνας για τη γήρανση και την αντιστροφή της, βρέθηκε στις αρχές του Ιουνίου στην Ελλάδα για να μιλήσει στο Evolve Lecture Series, πρωτοβουλία του UNIC Athens με καλεσμένους κορυφαίους επιστήμονες και ερευνητές.

Η ομιλία του είχε τίτλο «Αντιστρέφοντας τη Γήρανση: Από την ανακάλυψη στις κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους». Tόνισε πως επιστημονικές ανακαλύψεις μάς υποχρεώνουν να αναδιαμορφώσουμε την κατανόησή μας για τη γήρανση, κάτι που έως τώρα θεωρείται μια αναπόφευκτη διαδικασία.

Ο David Sinclair επισήμανε πως δεν υπάρχει νόμος της βιολογίας που λέει ότι πρέπει να γερνάμε. Αυτό που υπάρχει είναι η φθορά που επέρχεται με τα χρόνια και είναι η βασικότερη αιτία για τις περισσότερες ασθένειες που στοιχίζουν ζωές, «αλλά δεν είναι αναπόφευκτη».

Ζητούμενο είναι η υγιής γήρανση

Προ τριετίας, ο ίδιος είχε δημοσιεύσει μελέτη με τίτλο «The Information Theory of Aging». Η βασική ιδέα ήταν ότι η γήρανση δεν είναι συσσώρευση μη αναστρέψιμων ζημιών στο DNA, αλλά απώλεια επιγενετικής πληροφορίας, του «λογισμικού» που λέει στα κύτταρα ποια είναι και πώς λειτουργούν.

Χρησιμοποίησε το παράδειγμα ενός χαραγμένου CD που δεν μπορεί να παίξει μουσική. Η θεραπεία, λοιπόν, «σβήνει» αυτό το γρατζούνισμα, ώστε να ακούγεται πάλι σωστά η μουσική.

Ο David Sinclair. Business Wire 2021 / AP Photo

Σε κάθε ευκαιρία ο Sinclair επαναλαμβάνει ότι ο στόχος του δεν είναι η αθανασία, αλλά η επέκταση των υγιών χρόνων ζωής.

Κρατήστε πως τα κύτταρα μας έχουν μέσα τη σωστή πληροφορία, ωστόσο με το πέρασμα του χρόνου αρχίζει η φυσιολογική φθορά που εν πολλοίς σχετίζεται με επιλογές μας (τι τρώμε, αν κάνουμε τακτική σωματική δραστηριότητα, αν καπνίζουμε κ.λπ.).

Ο Sinclair, λοιπόν, έχει θέσει ως στόχο τον επαναπρογραμματισμό τους. Και κάπως έτσι, η προσέγγιση που υπήρχε για το γήρας, δηλαδή η αντιμετώπιση της εκάστοτε ασθένειας, επαναπροσδιορίζεται.

Ό,τι έχει επιχειρήσει έως τώρα, όπως και ό,τι επιχειρούν τα άλλα επτά εργαστήρια που ασχολούνται με το ίδιο αντικείμενο (Αltos Labs, Life Biosciences, NewLimit, Retro Biosciences, Turn Turn Biotechnologies, Rejuvenate Bio, Shift Bioscience & YouthBio Therapeutics) ενισχύουν την υπόθεση ότι η προσέγγιση αυτή μπορεί να αποδειχθεί εφικτή.

iStock

Ο επαναπρογραμματισμός των κυττάρων από τη θεωρία στην πράξη

Επί αθηναϊκού εδάφους, ο καταξιωμένος ερευνητής στάθηκε στον ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης στην επιτάχυνση της έρευνας, ενημερώνοντας ότι το εργαστήριό του μπορεί πλέον να πραγματοποιεί σε έναν μήνα έρευνα που παλαιότερα απαιτούσε δεκαετίες, ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο μελλοντικών θεραπειών για παθήσεις του ήπατος, για νευροεκφυλιστικές νόσους όπως η ALS, καθώς και για την απώλεια μνήμης.

Επί σκηνής παρουσίασε τα ευρήματα μελέτης που έκανε το εργαστήριό του σχετικά με την αναγέννηση του οπτικού νεύρου και την αποκατάσταση της όρασης.

Τα αποτελέσματα ήταν θετικά στις δοκιμές που γίνονται συνήθως σε άλλα θηλαστικά (ποντίκια και πίθηκοι) πριν φτάσουν στον άνθρωπο. Και στις δύο περιπτώσεις επιτεύχθηκε η αντιστροφή της τύφλωσης. Με έναν συνδυασμό ενζύμων και γενετικών παρεμβάσεων, ο Sinclair έκανε τα κύτταρα να γίνουν νεότερα δίχως να χάσουν την «ταυτότητά» τους. Είναι η πρώτη φορά στην ιστορία που συμβαίνει αυτό.

Έτσι, στις 16 Ιουνίου 2026, μία εβδομάδα δηλαδή μετά την εμφάνισή του στην Ελλάδα, έγινε η πρώτη χορήγηση της πειραματικής γονιδιακής θεραπείας σε άνθρωπο, για την ακρίβεια σε μια γυναίκα με γλαύκωμα. Έως το τέλος του χρόνου οι ερευνητές εκτιμούν ότι θα έχουν τις πρώτες ουσιαστικές ενδείξεις τόσο για την ασφάλεια όσο και για την πιθανή αποτελεσματικότητα της θεραπείας στους ανθρώπους.