4 ΚΟΛΠΑ ΠΟΥ ΒΑΖΟΥΝ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΑΦΗΡΗΜΑΔΑ

Οι ειδικοί λένε πως για να ενισχύσεις τη μνήμη σου και να μην ξεχνάς ποτέ τα σημαντικά, πρέπει να τους δώσεις την έμφαση που τους αξίζει.

Μπαίνεις στην κουζίνα, ανάβεις το φως και μένεις να κοιτάζεις το κενό. Τι είπαμε ότι ήθελες; Κοιτάζεις γύρω σου – κάτι από το ψυγείο; Ο φούρνος είναι σβηστός, σωστά; Μήπως κάτι να συμπληρώσεις στη λίστα του σούπερ μάρκετ; Αλλά τι; Αν πιάνεις τον εαυτό σου να αντιμετωπίζει αντίστοιχα προβλήματα μνήμης ή αφηρημάδας, δεν είσαι μόνος.

Οι περισσότεροι από εμάς αντιμετωπίζουμε δυσκολίες στη μνήμη μας καθώς μεγαλώνουμε. Το φαινόμενο παρατηρείται πιο έντονα στα άτομα που έχουν διαγνωστεί με προβλήματα όπως υπέρταση και διαβήτη. Από την άλλη, διανύουμε και μια εποχή διάσπασης προσοχής, όπως επισημαίνουν κατά καιρούς επιστήμονες και ψυχολόγοι, λόγω του ότι το βλέμμα μας είναι διαρκώς στραμμένο σε μια οθόνη.

Το πραγματικό πρόβλημα προκύπτει, βέβαια, όταν σταματάμε να θυμόμαστε τα σημαντικά. Όπως το μάτι της κουζίνας που αφήσαμε αναμμένο, ένα ραντεβού σε γιατρό ή τα… γενέθλια του συντρόφου μας. Τότε αρχίζουμε να συνειδητοποιούμε πως χρειάζεται να αναλάβουμε μέτρα για να μην ξανασυμβεί αυτό. Δύο καθηγητές νευροεπιστημών παραθέτουν σε άρθρο ποια μπορεί να είναι αυτά.

4 τεχνικές που βοηθούν τη μνήμη

Ενίσχυσε τη μνήμη σου με μια αστεία ιστορία

Το να συνδέεις μια αστεία ή παράξενη εικόνα ή ιστορία με κάτι που θέλεις να θυμάσαι φαίνεται να βοηθά. Για να βεβαιωθείς πως θα θυμάσαι ότι έσβησες το μάτι της κουζίνας, για παράδειγμα, φαντάσου την ώρα που κάνεις την κίνηση ένα μεγάλο ροζ γουρουνάκι με φτερά να κατεβαίνει ορμητικά και να γυρίζει τον διακόπτη.

iStock

Όσο για πράγματα που πρέπει να κάνεις στο μέλλον; Οι ειδικοί λένε πως αυτά είναι πιο δύσκολο να τα θυμόμαστε – όμως κι εδώ υπάρχει λύση. Ο Andrew Budson, καθηγητής νευρολογίας του Πανεπιστημίου της Βοστώνης, εξηγεί πως «οι αναμνήσεις μας, όσο παράξενο κι αν ακούγεται αυτό, δεν υπάρχουν για να θυμόμαστε τι συνέβη στο παρελθόν. Είναι δομημένες έτσι, ώστε να αξιοποιούν τα γεγονότα του παρελθόντος, βοηθώντας μας να σχεδιάζουμε το μέλλον».

Βάσει αυτού, ο ίδιος, προκειμένου για παράδειγμα να μην ξεχάσει το μελλοντικό ραντεβού του στον οδοντίατρο, συνδέει την κατανάλωση κάθε γλυκού με αυτό. Σκέφτεται, δηλαδή«τι δεν θέλει ο οδοντίατρός μου να τρώω;» και έτσι θυμάται πως την τάδε μέρα έχει ραντεβού.

Τραγούδησέ το ή πες το δυνατά

Έρευνες δείχνουν ότι το να εκφωνείς μια ενέργεια δυνατά (π.χ. «τώρα σβήνω το μάτι της κουζίνας – να θυμηθώ ότι το έκανα!») και να ακούς τον εαυτό σου να το λέει –το λεγόμενο «φαινόμενο της παραγωγής»– μπορεί να έχει θετική επίδραση σε ορισμένες πτυχές της μνήμης. Μια μετα-ανάλυση του 2023 έδειξε ότι η ανάγνωση λέξεων φωναχτά βοηθά στη μνήμη αναγνώρισης, δηλαδή στην ικανότητα να αναγνωρίζουμε πληροφορίες όταν τις συναντάμε ξανά.

iStock

«Αντί για μια στατική εικόνα, είναι σαν μια μικρή ταινία που περιλαμβάνει και ήχο», λέει χαρακτηριστικά ο Budson.

Ομαδοποίησε τα στοιχεία

Η μέθοδος της ομαδοποίησης αποδεδειγμένα βοηθά σε εργασίες που αφορούν τη μνήμη, καθώς ο εγκέφαλος μπορεί να διαχειριστεί μόνο περιορισμένο αριθμό στοιχείων σε εργασίες βραχυπρόθεσμης μνήμης.

Η ομαδοποίηση μετατρέπει πολλά μικρότερα στοιχεία σε λιγότερα αλλά μεγαλύτερα σύνολα. Σκέψου ότι και τον αριθμό του τηλεφώνου μας ή τον ΑΜΚΑ ομαδοποιημένα τον μαθαίνουμε για να μην τον ξεχνάμε, δεν λέμε ποτέ τα νούμερα ένα-ένα.

iStock

Η ομαδοποίηση βοηθά π.χ. στα ψώνια του σούπερ μάρκετ: σκέφτεσαι πού βρίσκονται όλα μαζί τα καθαριστικά και όταν βρεθείς εκεί και τα δεις, θυμάσαι ποια από αυτά χρειάζεσαι.

Συσχέτισε αντικείμενα με χώρους ενός δωματίου

Ένα ακόμα έξυπνο κόλπο όταν προσπαθείς να απομνημονεύσεις μια λίστα είναι να χρησιμοποιήσεις τη «μέθοδο των τόπων» για την οποία έχουμε μιλήσει και στο παρελθόν. Πρόκειται για μια μνημονική τεχνική κατά την οποία οπτικοποιείς αντικείμενα μέσα σε έναν οικείο χώρο ή κατά μήκος μιας γνωστής διαδρομής. Έτσι, όταν φέρνεις στο μυαλό σου αυτόν τον χώρο, είναι πιο πιθανό να θυμηθείς και τα αντικείμενα.

Αν, για παράδειγμα, χρειάζεσαι ορισμένα τρόφιμα από το σούπερ μάρκετ, διάλεξε έναν χώρο που γνωρίζεις καλά (π.χ. κάποια δωμάτια του σπιτιού σου) και φτιάξε μια αλλόκοτη νοητή εικόνα για κάθε αντικείμενο, π.χ. αν χρειάζεσαι χαρτί τουαλέτας, φαντάσου το να πέφτει σαν βροχή από το ταβάνι του σαλονιού.

Μπαίνοντας στο σούπερ μάρκετ, φαντάσου ότι μπαίνεις μέσα στο σπίτι σου. Ποιο είναι το πρώτο πράγμα που βλέπεις μπροστά σου; Μια βροχή από χαρτί τουαλέτας!

Πότε η κακή μνήμη μπορεί να αποτελεί πρόβλημα

Οι ειδικοί λένε πως ένας υγιής ενήλικας που δυσκολεύεται να θυμηθεί π.χ. το όνομα ενός εστιατορίου, πιθανότατα θα μπορέσει να το κάνει αν του δοθεί κάποιο στοιχείο ή βοήθημα. Ο καθένας μας μπορεί κάποια στιγμή να ξεχνά ονόματα, ημερομηνίες ή άλλες λεπτομέρειες, είναι φυσιολογικό. Το πρόβλημα είναι να μη θυμάται κανείς ότι πράγματι γνώρισε έναν άνθρωπο που τον έλεγαν έτσι ή ότι έφαγε σε ένα συγκεκριμένο εστιατόριο.

Μια τέτοια κατάσταση πιθανώς να απαιτεί αξιολόγηση από επαγγελματία υγείας, κάτι που θα πρέπει να προσέξει και το περιβάλλον του ατόμου που ξεχνά, ώστε να μη βρεθεί μπροστά σε κάποιον κίνδυνο.