ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΤΗΚΑΝ 4 ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΣΚΕΠΤΟΜΕΝΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ
Είσαι από τους τύπους που βλέπουν πάντα τη μεγάλη εικόνα ή που σκέφτονται ακόμα και τα πιο μικρά ζητήματα; Οι ειδικοί ξεχώρισαν 4 διαφορετικούς τρόπους σκέψης.
Αν υπάρχει κάτι που χαρακτηρίζει την ανθρώπινη υπόσταση περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, είναι η σκέψη – η εσωτερική αναζήτηση, η τάση για φιλοσοφία και βαθύ, συχνά επίπονο στοχασμό. Την ίδια στιγμή, όμως, οι σκέψεις που κυριαρχούν στο μυαλό του κάθε ανθρώπου δεν είναι κοινές, δεν είναι με τον ίδιο τρόπο δομημένες και σίγουρα δεν ασκούν την ίδια επίδραση στα συναισθήματά του. Μήπως θα μπορούσαν να υπάρχουν κατηγορίες «τρόπου σκέψης»;
Σε δύο ομάδες οικονομολόγων, στο Claremont Graduate University της Καλιφόρνια και στο Wuhan University της Κίνας, έκανε μεγάλη εντύπωση το γεγονός ότι μέχρι πρότινος δεν είχαν διερευνηθεί υπό αυτό το πρίσμα τα ανθρώπινα πρότυπα σκέψης. Αποφάσισαν, λοιπόν, να πραγματοποιήσουν μια μελέτη, στο πλαίσιο της οποίας διερεύνησαν τις συνειδητές σκέψεις των ανθρώπων. Αυτό που διαπίστωσαν όταν έφτασαν στα αποτελέσματα ήταν συναρπαστικό.
Τι σκέφτονται οι άνθρωποι περισσότερο μέσα στη μέρα;
Για τις ανάγκες της μελέτης, 258 εθελοντές ηλικίας 19 έως 71 ετών κατέβασαν μια εφαρμογή που τους έστελνε μια υπενθύμιση 8 τυχαίες φορές μέσα στη μέρα, για δύο εβδομάδες. Κάθε φορά που λάμβαναν την ειδοποίηση έπρεπε να γράψουν κάπου τις σκέψεις τους, τι έκαναν τη στιγμή εκείνη και να βαθμολογήσουν το επίπεδο χαράς τους.
ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΩΝ ΣΚΕΨΕΩΝ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΙΣΧΥΡΟΤΕΡΟ ΔΕΙΚΤΗ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ ΤΗΣ ΕΥΤΥΧΙΑΣ ΤΟΥΣ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΟΠΟΙΟΝΔΗΠΟΤΕ ΑΛΛΟ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ.
Αφού οι ειδικοί συγκέντρωσαν συνολικά 23.000 απαντήσεις πραγματικού χρόνου, παρατήρησαν ότι οι σκέψεις των ανθρώπων κυμαίνονταν με τους ρυθμούς της ημέρας τους. Περιστρέφονταν κυρίως γύρω από την εργασία τις ώρες που βρίσκονταν σε αυτήν και γύρω από την ψυχαγωγία το βράδυ. Περίπου οι μισές από αυτές τις σκέψεις ήταν σκόπιμες, ενώ οι υπόλοιπες ήταν παρεμβατικές ή τυχαίες, προερχόμενες από την περιπλάνηση του νου ή από διάφορες υπενθυμίσεις.
Οι αισθητηριακές πληροφορίες –συμπεριλαμβανομένου του αισθήματος κόπωσης και υπνηλίας– καθώς και οι νοητικές εντυπώσεις αποτέλεσαν σχεδόν το ένα πέμπτο του συνόλου των σκέψεων, ενώ ακολούθησαν η εργασία και το φαγητό. Περίπου το 10% των σκέψεων είχε να κάνει με τα χόμπι, τα παιχνίδια και την τέχνη, ενώ ανάλογο ήταν και το ποσοστό που εστίαζε στις ανθρώπινες σχέσεις.
Μάλιστα, όταν οι σκέψεις εστίαζαν σε επιθυμίες, σχεδόν οι μισές αφορούσαν φαγητό ή ποτό, και ειδικότερα τον καφέ. Το εύρημα αυτό συνάδει με όσα καταγράφηκαν σχετικά με τις ανάγκες: το 29% ανέφερε την ανάγκη για χαλάρωση και, συγκεκριμένα, για ύπνο, έστω κι αν επρόκειτο για έναν σύντομο μεσημεριανό υπνάκο.
Ένα ενδιαφέρον εύρημα της μελέτης είναι ότι το μυαλό των ανθρώπων σπάνια μένει κενό σκέψεων: ένα ελάχιστο κλάσμα απαντήσεων ανέφερε κάτι τέτοιο. Ακόμα λιγότερες σκέψεις αφορούσαν το σεξ – κάτι που έκανε τους ερευνητές να υποψιαστούν ότι πολλοί συμμετέχοντες απλά συγκρατήθηκαν από το να κάνουν τη συγκεκριμένη αναφορά. Αυτό φάνηκε και από το γεγονός ότι το ένα τέταρτο των ειδοποιήσεων έμεινε αναπάντητο σύμφωνα με το προσχέδιο της μελέτης, η οποία δεν έχει ακόμα δημοσιευτεί σε κάποιο επιστημονικό περιοδικό με διαδικασία αξιολόγησης.
Μέρος της μελέτης, πάντως, εξέτασε το απόφθεγμα του Ρωμαίου αυτοκράτορα και φιλοσόφου Μάρκου Αυρήλιου, ο οποίος είχε δηλώσει: «Η ευτυχία της ζωής σου εξαρτάται από την ποιότητα των σκέψεών σου». Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το περιεχόμενο των σκέψεων των ανθρώπων αποτελεί ισχυρότερο δείκτη πρόβλεψης της ευτυχίας τους σε σχέση με οποιονδήποτε άλλον παράγοντα εξέτασαν. Σχολίασαν, λοιπόν, πως «ίσως ο Μάρκος Αυρήλιος να είχε δίκιο».
ΤΟ ΕΝΑ ΠΕΜΠΤΟ ΤΩΝ ΣΚΕΨΕΩΝ ΜΑΣ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ (ΚΟΠΩΣΗ, ΥΠΝΗΛΙΑ), ΕΝΩ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΟΙ ΣΚΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΦΑΓΗΤΟ.
Φυσικά, οι συντάκτες της μελέτης συνέστησαν προσοχή ως προς τη γενίκευση των ευρημάτων, τονίζοντας πως η ψυχολογία των εθελοντών –κάτοικοι του δυτικού κόσμου, σε δημοκρατικές, εκβιομηχανισμένες και πλούσιες κοινωνίες– μπορεί να διαφέρει σημαντικά από εκείνη άλλων πληθυσμών.
Οι 4 τύποι σκεπτόμενου ανθρώπου
Οι ερευνητές διαπίστωσαν από τις παραπάνω αναλύσεις πως οι συνειδητές σκέψεις των ανθρώπων μπορούν να ταξινομηθούν σε τέσσερις ομάδες. Οι κατηγορίες αυτές είναι, βέβαια, ενδεικτικές και είναι πιθανό ένα άτομο να μετακινείται από τη μία ομάδα στην άλλη. Όπως σημείωσαν, απαιτείται πιο μακροχρόνια μελέτη σε μεγαλύτερο δείγμα για επιβεβαίωση των αποτελεσμάτων. Ωστόσο, βρίσκοντας κάποια κοινά στοιχεία στη σκέψη των ανθρώπων, ανεξάρτητα από το υπόβαθρο ή την επαγγελματική τους δραστηριότητα, χώρισαν αυτές τις ομάδες ως εξής:
Οι ανήσυχοι
Τα άτομα με τάση προς την ανησυχία σκέφτονται τα παγκόσμια γεγονότα, την πολιτική και τα κοινωνικά ζητήματα περίπου 60% περισσότερο από τον μέσο όρο. Το μυαλό τους απασχολείται με ανησυχίες για πολέμους, επιδημίες και άλλα κοινωνικά ζητήματα. Σκέφτονται την ασφάλεια και την υγεία τους 50% περισσότερο από τον μέσο όρο και συχνά θα αναφέρουν λέξεις όπως ξύπνιος, μοναξιά, πόνος, πείνα και κόπωση. Ενδιαφέρον είναι ότι τα άτομα αυτά σκέφτονται τη μουσική σχεδόν διπλάσιες φορές μέσα στη μέρα σε σύγκριση με τον μέσο όρο – πιθανότατα γιατί αυτό αμβλύνει τη συναισθηματική επιβάρυνση που προκαλούν οι σκέψεις τους, όπως εκτίμησαν οι ερευνητές.
Οι οικιακοί τύποι
Τα άτομα αυτά σκέφτονται έντονα τα πρακτικά ζητήματα του σπιτιού. 50% πιο συχνά από τους υπόλοιπους θα σκεφτούν τις δουλειές που πρέπει να γίνουν, τα οικονομικά, αλλά και τι έγινε σε μια σειρά που βλέπουν ή σε ένα βιβλίο που διάβασαν. Οι λέξεις που συχνά περιγράφουν τις σκέψεις τους, αν και κυμαίνονται πολύ, μπορεί να είναι: επίλυση, επεξεργασία, συζήτηση και τεκμηρίωση.
Οι ενσυνείδητοι
Καμία άλλη ομάδα δεν εστιάζει περισσότερο στις αισθήσεις, τα συναισθήματα και τις σκέψεις για τον εαυτό τους και τον κόσμο, όσο αυτή. Τα άτομα που σκέφτονται με επίκεντρο το σώμα τους είναι τα νεότερα σε ηλικία, με μέσο όρο τα 32 έτη, ενώ σχεδόν τα δύο τρίτα είναι γυναίκες. Παρουσιάζουν μάλιστα το υψηλότερο ποσοστό ανεπιθύμητων, παρεμβατικών σκέψεων, το οποίο ανέρχεται στο 28%.
Λέξεις που εμφανίζονται συχνά στις σκέψεις τους είναι: θεραπευτής, πόνος και αίσθημα υπερφόρτωσης. Η ομάδα αυτή ενδέχεται να αποτελεί παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο οι άνθρωποι μπορούν να μεταβούν από ένα μοτίβο σκέψης σε ένα άλλο, ενώ το υψηλότερο ποσοστό γυναικών στην ομάδα αυτή θα μπορούσε να οφείλεται στις επιδράσεις του εμμηνορροϊκού κύκλου. Επίσης, αντικατοπτρίζει την περίπτωση ατόμων που αντιμετώπισαν προβλήματα σωματικής ή ψυχικής υγείας κατά τη διάρκεια της μελέτης και έστρεψαν τη σκέψη τους στο σώμα τους, στα συμπτώματα και στη φροντίδα του εαυτού τους.
Οι work-life balanced
Το μυαλό των ατόμων που ανήκουν σε αυτή την ομάδα είναι σε μεγάλο βαθμό μοιρασμένο ανάμεσα στην εργασία και τον ελεύθερο χρόνο: σκέφτονται τη δουλειά 50% περισσότερο από τον μέσο όρο, ενώ παράλληλα αφιερώνουν περίπου 25% περισσότερη σκέψη σε χόμπι, παιχνίδια και τέχνη. Η συγκεκριμένη ομάδα παρουσιάζει τα υψηλότερα επίπεδα εισοδήματος και ευτυχίας από όλες τις άλλες, με ελαφρώς μεγαλύτερη εκπροσώπηση των ανδρών έναντι των γυναικών. Οι λέξεις-κλειδιά που περιγράφουν τις σκέψεις τους περιλαμβάνουν τη χαλάρωση, την παρουσίαση, την πτήση, την επιτυχία, το project και το γυμναστήριο.