ΥΠΕΡΤΑΣΗ: ΒΡΕΘΗΚΕ ΝΕΟΣ «ΚΡΥΦΟΣ» ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΠΟΥ ΑΝΕΒΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΙΕΣΗ

Μια πειραματική ένωση φαίνεται να μειώνει την αρτηριακή πίεση και παράλληλα να προστατεύει καρδιά, αγγεία και νεφρούς, ανοίγοντας ένα νέο πεδίο έρευνας για την υπέρταση.

Μέχρι σήμερα, το συμπαθητικό νευρικό σύστημα, που συμμετέχει στην αντίδραση «πάλης ή φυγής», και το σύστημα ρενίνης-αγγειοτενσίνης-αλδοστερόνης (RAAS), ένα ορμονικό σύστημα που ρυθμίζει την αρτηριακή πίεση και την ισορροπία νερού και ηλεκτρολυτών στον οργανισμό, θεωρούνταν οι βασικοί εμπλεκόμενοι μηχανισμοί στην υπέρταση. Η δυσλειτουργία και απορρύθμισή τους μπορούν να οδηγήσουν στην επίμονη αύξηση της αρτηριακής πίεσης και κατ' επέκταση σε βλάβες στην καρδιά και τους νεφρούς.

Τώρα, μια νέα έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Communications Biology από ερευνητές ιδρυμάτων της Αυστραλίας και της Σιγκαπούρης, ρίχνει φως σε έναν τρίτο, λιγότερο μελετημένο μηχανισμό, τα «μονοπάτια επίλυσης της φλεγμονής» (inflammation-resolution pathways). Πρόκειται για τους φυσικούς μηχανισμούς μέσω των οποίων ο οργανισμός περιορίζει και τερματίζει τη φλεγμονώδη αντίδραση εφόσον έχει επιτελέσει τον σκοπό της.

Η φλεγμονή αποτελεί βασικό μηχανισμό άμυνας του οργανισμού. Ωστόσο, όταν παραμένει ενεργή για μεγάλο χρονικό διάστημα, αρχίζει να βλάπτει τους ιστούς και τα όργανα. Δεδομένης της αναγνωρισμένης σύνδεσης της φλεγμονής με το συμπαθητικό νευρικό σύστημα και το RAAS, οι ερευνητές εστίασαν στις συνέπειες που μπορεί να έχει η απορρύθμιση των «διακοπτών» της στην πίεση.

Οι ερευνητές αναζητούν νέες λύσεις για τη διαχείριση της υπέρτασης στους φυσικούς μηχανισμούς τερματισμού της φλεγμονώδους αντίδρασης του οργανισμού. iStock

Μείωση της πίεσης, προστασία καρδιάς και νεφρών

Οι ερευνητές δοκίμασαν σε ποντίκια μια πειραματική ένωση, την Cmpd17b (Compound 17b), η οποία δρα στους υποδοχείς φορμυλοπεπτιδίων (FPRs). Οι συγκεκριμένοι υποδοχείς βρίσκονται σε ανοσοκύτταρα και κύτταρα των ιστών και συμμετέχουν στη διαδικασία με την οποία ο οργανισμός αναγνωρίζει και περιορίζει τη φλεγμονώδη αντίδραση.

Έτσι, σε αντίθεση με τα κοινά αντιφλεγμονώδη φάρμακα, η Cmpd17b δεν καταστέλλει συνολικά τη φλεγμονή ή τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, αλλά ενεργοποιεί τους φυσικούς μηχανισμούς που συντελούν στον τερματισμό της.

Στα ποντίκια με υπέρταση, η χορήγηση της ένωσης οδήγησε σε μέτρια μείωση της αρτηριακής πίεσης, ενώ παρατηρήθηκαν επίσης:

• μειωμένη δυσκαμψία της αορτής, μια ένδειξη βελτίωσης της αγγειακής λειτουργίας,
• μειωμένη ίνωση στην καρδιά και τους νεφρούς, δηλαδή περιορισμός της ουλοποίησης των ιστών που μπορεί να προκύψει έπειτα από χρόνια φλεγμονή.

Οι ερευνητές χαρακτήρισαν εξαιρετικά ενδιαφέρον ότι υπήρξαν προστατευτικές επιδράσεις στην καρδιά και τους νεφρούς, παρά τη μέτρια μόνο μείωση της πίεσης. Σύμφωνα με τους ίδιους, το εύρημα υποδεικνύει ότι οι ευεργετικές δράσεις της ουσίας 17b εκτείνονται πέρα από την αντιϋπερτασική» και ότι «η ουσία 17b ασκεί ευρείες καρδιονεφρικές και αγγειακές προστατευτικές δράσεις, οι οποίες δεν οφείλονται αποκλειστικά στη μείωση της αρτηριακής πίεσης, αλλά πιθανότατα περιλαμβάνουν άμεσους αντιφλεγμονώδεις μηχανισμούς και μηχανισμούς αποκατάστασης των ιστών σε ολόκληρο τον άξονα καρδιάς-νεφρών».

Εφόσον η Cmpd17b περάσει με επιτυχία τις δοκιμές ασφαλείας και αποτελεσματικότητας σε ανθρώπους, θα μπορούσε να εξεταστεί ως πιθανή συμπληρωματική θεραπεία ή ως επιλογή για συγκεκριμένες κατηγορίες ασθενών. iStock

Τι σημαίνει για τη διαχείριση της υπέρτασης

Τα διαθέσιμα αντιϋπερτασικά φάρμακα έχουν ως βασικό στόχο τη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, προστατεύοντας έτσι μακροπρόθεσμα την καρδιά, τα αγγεία, τον εγκέφαλο και τους νεφρούς. Μια θεραπευτική προσέγγιση που θα μπορούσε παράλληλα να περιορίζει τη φλεγμονή και τη βλάβη στους ιστούς θα άνοιγε ένα διαφορετικό πεδίο στην αντιμετώπιση της νόσου και τη μακροπρόθεσμη προστασία από τις καρδιαγγειακές και νεφρικές επιπλοκές.

Ωστόσο, τα ευρήματα βρίσκονται σε πρώιμο ερευνητικό στάδιο. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε ποντίκια, συνεπώς δεν είναι ακόμη γνωστό αν η Cmpd17b θα είναι εξίσου αποτελεσματική και ασφαλής για ανθρώπινη χρήση. Επιπλέον, η προστατευτική δράση παρατηρήθηκε σε συνθήκες υπέρτασης στο εργαστήριο, άρα δεν θεωρείται δεδομένο ότι μπορεί να μεταφραστεί στην καθημερινή κλινική πράξη.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, θα πρέπει να διενεργηθούν δοκιμές σε ανθρώπους για να διαπιστωθεί αν η ένωση μπορεί πράγματι να αποτελέσει θεραπευτική επιλογή και ποια θα είναι η θέση της σε σχέση με τις ήδη διαθέσιμες αντιϋπερτασικές θεραπείες. Εφόσον περάσει τα τεστ, θα μπορούσε να εξεταστεί ως πιθανή συμπληρωματική θεραπεία ή ως επιλογή για συγκεκριμένες κατηγορίες ασθενών.