8 ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΠΟΥ ΜΑΡΤΥΡΟΥΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ, ΑΚΟΜΗ ΚΙ ΑΝ ΔΕΙΧΝΕΙΣ ΑΠΟΛΥΤΑ ΥΓΙΗΣ
Μπορεί να γυμνάζεσαι, να προσέχεις τη διατροφή σου και να νιώθεις απολύτως υγιής, υπάρχουν όμως προβλήματα που εξελίσσονται χωρίς εμφανή συμπτώματα. Οι ειδικοί συστήνουν προσοχή σε αυτά τα 8 σημάδια.
Μπορεί να ανεβαίνεις τέσσερις ορόφους με τις σκάλες χωρίς να λαχανιάζεις, να έχεις ενέργεια όλη μέρα και να μην έχεις λόγο να επισκεφθείς τον γιατρό σου, αφού όλα δείχνουν πως είσαι απολύτως υγιής. Πότε ήταν, όμως, η τελευταία φορά που μέτρησες την πίεση σου ή έκανες εξετάσεις αίματος;
Ας πούμε, την αυξημένη χοληστερόλη (υπερχοληστερολαιμία) δεν την καταλαβαίνεις από το πώς αισθάνεσαι ή από τη φυσική σου κατάσταση. Αντίστοιχα, μπορεί να έχεις υπέρταση και να μην το γνωρίζεις. Η υψηλή αρτηριακή πίεση συνήθως δεν δίνει συμπτώματα –εξ ου και «σιωπηλός δολοφόνος»–, με αποτέλεσμα να περνά απαρατήρητη ακόμη και για χρόνια. Σύμφωνα με την έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) για το 2025, από τα 2,5 εκατ. ανθρώπους 30-79 ετών με υπέρταση στην Ελλάδα, περίπου 1,6 εκατ. δεν την έχουν ρυθμισμένη.
Κάποιες παθήσεις εξελίσσονται χωρίς εμφανή συμπτώματα, ενώ άλλες εκδηλώνονται με αλλαγές που εύκολα αποδίδουμε σε ψυχογενείς παράγοντες ή στην ηλικία και την κούραση. Πότε χρειάζεται να τους δώσεις μεγαλύτερη σημασία; Ακολουθούν 8 ενδείξεις που πρέπει να λαμβάνεις σοβαρά υπ' όψιν, σύμφωνα με ειδικούς.
Αυξημένη πίεση
Η υπέρταση μπορεί να συνυπάρχει με καλή φυσική κατάσταση, φυσιολογικό βάρος και απουσία ενοχλήσεων, μα όταν παραμένει αρρύθμιστη αυξάνει τον κίνδυνο εμφράγματος, εγκεφαλικού επεισοδίου και νεφρικής νόσου. Βέβαια, δεν αρκεί μια μεμονωμένη αυξημένη ένδειξη για διάγνωση. Οι επαναλαμβανόμενα υψηλές τιμές χρειάζονται αξιολόγηση από επαγγελματία υγείας, με σωστές μετρήσεις σε διαφορετικές χρονικές στιγμές.
Υψηλή χοληστερόλη
Η εμφάνιση και το σωματικό βάρος δεν αποκαλύπτουν τα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα. Η αυξημένη LDL («κακή») χοληστερόλη συμβάλλει στη δημιουργία αθηρωματικών πλακών στα αγγεία και στην αύξηση του καρδιαγγειακού κινδύνου.
Προσοχή πρέπει να δίνεται και στην κληρονομικότητα. Η οικογενής υπερχοληστερολαιμία, για παράδειγμα, μπορεί να οδηγήσει σε πολύ υψηλές τιμές LDL ακόμη και σε νεαρά άτομα. Ο έλεγχος με αιματολογικές εξετάσεις και η συνεκτίμηση του οικογενειακού ιστορικού βοηθούν στην εκτίμηση του κινδύνου.
Έντονη δίψα ή συχνουρία
Η ασυνήθιστα έντονη δίψα και η συχνουρία, ιδιαίτερα όταν εμφανίζονται μαζί, μπορεί να αποτελούν ενδείξεις διαβήτη. Αν ξυπνάς συχνά τη νύχτα για να ουρήσεις, ίσως χρειάζεται να εξεταστούν άλλες πιθανές αιτίες, μεταξύ των οποίων προβλήματα του ουροποιητικού ή των νεφρών.
Η χρόνια νεφρική νόσος μπορεί να μην προκαλεί καθόλου συμπτώματα στα αρχικά στάδια και να εντοπίζεται σε εξετάσεις αίματος ή ούρων. Τα συγκεκριμένα συμπτώματα δεν αρκούν για διάγνωση, αποτελούν όμως λόγο για ιατρική αξιολόγηση εφόσον επιμένουν.
Διαρκής εξάντληση
Η επίμονη κόπωση μπορεί να σχετίζεται με ανεπαρκή ύπνο, στρες ή ψυχική επιβάρυνση, αλλά και να αποτελεί σύμπτωμα αναιμίας, διαταραχών του θυρεοειδούς ή διαβήτη. Αν διαρκεί εβδομάδες, επηρεάζει την καθημερινότητα ή συνοδεύεται από ανεξήγητη απώλεια βάρους, δύσπνοια, έντονη δίψα ή συχνουρία, ίσως πρέπει να απευθυνθείς σε γιατρό. Η διερεύνηση εξαρτάται από το ιστορικό και τα υπόλοιπα συμπτώματα.
Εύκολο λαχάνιασμα
Είναι αναμενόμενο να λαχανιάσεις έπειτα από έντονη άσκηση ή όταν τρέχεις για να προλάβεις το λεωφορείο, όχι όμως να βλέπεις μεγάλη διαφορά στην αντοχή σου, π.χ. όταν δυσκολεύεσαι ξαφνικά να ανέβεις μια σκάλα που μέχρι πρόσφατα ανέβαινες άνετα. Η δύσπνοια μπορεί να οφείλεται σε διάφορα αίτια, από την αναιμία μέχρι καρδιακά ή αναπνευστικά προβλήματα. Αν εμφανίζεται ξαφνικά ή συνοδεύεται από πόνο στο στήθος, λιποθυμική τάση ή έντονη αδυναμία, χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Μη αναζωογονητικός ύπνος
Το δυνατό ροχαλητό, οι επανειλημμένες αφυπνίσεις, οι πρωινοί πονοκέφαλοι και η υπνηλία μέσα στην ημέρα, ακόμη κι όταν κοιμάσαι αρκετές ώρες, μπορεί να σχετίζονται με αποφρακτική υπνική άπνοια. Η νόσος, με χαρακτηριστικό σύμπτωμα την επανειλημμένη διακοπή της αναπνοής στη διάρκεια του ύπνου, μπορεί να εμφανιστεί σε ανθρώπους διαφορετικού σωματικού βάρους και συνδέεται με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο. Αν κάποιος παρατηρεί ότι σταματάς να αναπνέεις στον ύπνο ή ξυπνάς λαχανιασμένος, συζήτησέ το με γιατρό.
Αλλαγές στον καρδιακό ρυθμό στην ηρεμία
Οι παλμοί επηρεάζονται από την άσκηση, την καφεΐνη, το άγχος, μια λοίμωξη και ορισμένα φάρμακα. Ωστόσο, οι επαναλαμβανόμενα γρήγοροι ή ακανόνιστοι σφυγμοί στην ηρεμία, όπως και οι συχνές ταχυπαλμίες, η ζάλη και οι λιποθυμικές τάσεις, χρειάζονται αξιολόγηση. Εάν οι παλμοί συνοδεύονται από πόνο στο στήθος, δύσπνοια ή λιποθυμία, αναζήτησε επείγουσα ιατρική βοήθεια.
Οικογενειακό ιστορικό
Το οικογενειακό ιστορικό λέει πολλά, ακόμη κι όταν αισθάνεσαι απολύτως υγιής. Η εμφάνιση καρδιαγγειακής νόσου σε νεαρή ηλικία σε γονέα ή αδελφια, για παράδειγμα, μπορεί να υποδηλώνει κληρονομική προδιάθεση. Οι ευρωπαϊκές κατευθυντήριες οδηγίες αναγνωρίζουν το πρόωρο καρδιαγγειακό νόσημα στην οικογένεια ως παράγοντα που επηρεάζει την εκτίμηση του ατομικού κινδύνου. Ενημέρωσε τον γιατρό σου για σχετικές διαγνώσεις στην οικογένεια, καθώς μπορεί να χρειάζεται έλεγχος νωρίτερα ή συχνότερα.
Η τακτική μέτρηση της πίεσης, οι κατάλληλες αιματολογικές εξετάσεις και η αξιολόγηση των συμπτωμάτων με βάση το προσωπικό και οικογενειακό ιστορικό μπορούν να βοηθήσουν στον έγκαιρο εντοπισμό προβλημάτων. Το πότε και ποιες εξετάσεις χρειάζονται εξαρτάται από την ηλικία, τους παράγοντες κινδύνου και τις οδηγίες του γιατρού σου.