ΜΗΠΩΣ ΦΑΝΤΑΖΕΣΑΙ ΤΙ ΣΤΡΕΣΑΡΕΙ ΤΙΣ ΜΑΜΑΔΕΣ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΑΠΟ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥΣ;

Το γονεϊκό στρες αποτελεί μια επιστημονικά τεκμηριωμένη πραγματικότητα, την οποία επωμίζονται σε μεγαλύτερο βαθμό οι γυναίκες. Ωστόσο, η μεγαλύτερη πηγή άγχους για τις μητέρες δεν προέρχεται πάντα από τις απαιτήσεις των παιδιών.

Αν έχεις παιδιά, τότε ξέρεις πως εκτός από όμορφες στιγμές, συναισθήματα αγάπης και πληρότητας, έχουν φέρει και έντονο άγχος στη ζωή σου. Αν δεν έχεις, ίσως το υποθέτεις, βλέποντας τους φίλους σου να αλλάζουν συμπεριφορά μόλις γίνονται γονείς.

Η ανατροφή των παιδιών προκαλεί έντονο άγχος στους γονείς, με πρώτες και καλύτερες τις μαμάδες, αφού οι έρευνες δείχνουν σταθερά ότι οι μητέρες επωμίζονται το μεγαλύτερο μερίδιο αυτού του βάρους. Στην ψυχολογία, ο επίσημος όρος είναι γονεϊκό στρες.

Το γονεϊκό στρες δεν είναι απλώς μια αίσθηση, αλλά κάτι που μετριέται επιστημονικά. Ο ψυχολόγος Richard Abidin έχει δημιουργήσει ένα πρότυπο ερωτηματολόγιο, το λεγόμενο Parenting Stress Index, βάσει του οποίου υπολογίζεται σε νούμερα ποιοι λόγοι το διαμορφώνουν και σε τι βαθμό.

Για παράδειγμα, η καθημερινή ανάγκη διαχείρισης των αναγκών των παιδιών είναι ένας παράγοντας, ο περιορισμός των υπόλοιπων ρόλων στη ζωή της μητέρας ένας άλλος, η εξάντληση και η αγωνία για τη σωστή ανατροφή τους ένας τρίτος.

Γονεϊκό στρες: Κι όμως, μετριέται!

Μια σημαντική έρευνα από το Πανεπιστήμιο Penn State που δημοσιεύτηκε στο Developmental Psychobiology, εξέτασε τη βιολογία του στρες στους γονείς παιδιών προσχολικής ηλικίας. Ανάμεσα σε άλλα φάνηκε ότι σχεδόν το 70% των γονιών που εμφάνιζαν συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης ήταν μητέρες, αποδεικνύοντας ότι η ίδια η μητρότητα αποτελεί βασικό στρεσογόνο παράγοντα.

Εικονογράφηση: Χριστίνα Αβδίκου

Γιατί όμως οι μητέρες αγχώνονται περισσότερο; Οι έρευνες συγκλίνουν ότι, παρότι οι μπαμπάδες συμμετέχουν πλέον περισσότερο στην ανατροφή των παιδιών σε σχέση με το παρελθόν, οι μητέρες εξακολουθούν να φέρουν αυτό που η κοινωνιολογία ονομάζει νοητικό φορτίο (mental load).

Είναι συνήθως εκείνες που θυμούνται τα ραντεβού στους γιατρούς, τα προγράμματα του σχολείου, τι λείπει από το σπίτι και τις συναισθηματικές ανάγκες του κάθε παιδιού, ενώ λειτουργούν ως project manager της οικογένειας, γεγονός που οδηγεί σε χρόνια εξάντληση, το γνωστό γονεϊκό burnout.

Ο Νο 1 παράγοντας άγχους για τις μαμάδες

Άκου όμως τώρα ένα άλλο παράδοξο: Ενώ τα παιδιά επιφέρουν αποδεδειγμένα άγχος στη μαμά τους, υπάρχει κάποιος που την αγχώνει περισσότερο, ο σύζυγος! Έρευνα που διενεργήθηκε σε πάνω από 7.000 μητέρες έδειξε ότι σχεδόν οι μισές θεωρούν τον σύζυγό τους ως την κύρια πηγή άγχους, ακόμα και σε διπλάσιο βαθμό από τα παιδιά τους, που θεωρητικά είναι πιο απαιτητικά.

Αυτό οφείλεται κυρίως στο αόρατο φορτίο και την άνιση κατανομή των εργασιών. Σύμφωνα με τα ευρήματα, το 75% των γυναικών ανέφερε ότι επωμίζεται το μεγαλύτερο βάρος των οικιακών εργασιών και της ανατροφής των παιδιών, ενώ 1 στις 5 γυναίκες ένιωθε έλλειψη υποστήριξης από τον σύντροφό της. Το πρόβλημα της κακής επικοινωνίας είναι ένα ακόμη αγκάθι στις συζυγικές σχέσεις που αναφέρθηκε σε αξιοσημείωτο βαθμό.

ΠΑΡΟΤΙ ΟΙ ΜΠΑΜΠΑΔΕΣ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΙ ΜΗΤΕΡΕΣ ΕΞΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΝΑ ΦΕΡΟΥΝ ΑΥΤΟ ΠΟΥ Η ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΟΝΟΜΑΖΕΙ ΝΟΗΤΙΚΟ ΦΟΡΤΙΟ.

Γιατί ο σύζυγος προκαλεί τόσο στρες;

Ο μέσος όρος του επιπέδου άγχους που ανέφεραν οι γυναίκες ήταν 8,5 στα 10. Για να έχεις ένα μέτρο σύγκρισης, σύμφωνα με τους ερευνητές το νούμερο αυτό αγγίζει τα επίπεδα πανικού που νιώθει κανείς όταν στέλνει κατά λάθος ένα ακατάλληλο μήνυμα σε λάθος άτομο.

• Το φορτίο των οικιακών και της ανατροφής: Περίπου το 75% των μητέρων που συμμετείχαν δήλωσαν ότι επωμίζονται το μεγαλύτερο βάρος των οικιακών εργασιών και των γονεϊκών καθηκόντων σε πρακτικό, καθημερινό επίπεδο.
• Έλλειψη υποστήριξης: Μία στις πέντε γυναίκες ένιωθε ότι ο σύντροφός της δεν συνεισφέρει αρκετά, γεγονός που οδηγεί σε ένταση και εξάντληση. Εδώ η συνεισφορά έχει και πρακτική και θεωρητική υπόσταση.
• Έλλειψη επικοινωνίας: Οι άντρες φαίνεται να επικοινωνούν λιγότερο τις ανάγκες τους και να αδιαφορούν για αυτές των γυναικών, με αποτέλεσμα εκείνες να αισθάνονται «αόρατες».

ΤΟ 75% ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΑΝΕΦΕΡΕ ΟΤΙ ΕΠΩΜΙΖΕΤΑΙ ΤΟ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΒΑΡΟΣ ΤΩΝ ΟΙΚΙΑΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΝΑΤΡΟΦΗΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ, ΕΝΩ 1 ΣΤΙΣ 5 ΕΝΙΩΘΕ ΕΛΛΕΙΨΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΥΝΤΡΟΦΟ ΤΗΣ.

Τελικά, ποιον ωφελεί ο γάμος;

Ενώ ο γάμος υποτίθεται ότι προσφέρει συναισθηματική υποστήριξη, οι παντρεμένες γυναίκες με παιδιά συχνά κουβαλούν ένα αόρατο φορτίο, προκειμένου να κρατήσουν το καράβι της οικογένειας στην πορεία του: διαχειρίζονται τα παιδιά, το σπίτι, τη δουλειά και συχνά καλύπτουν τα ελαττώματα και τις παραλείψεις των συζύγων τους.

Αυτό οδηγεί σε χρόνιο στρες, το οποίο σε βάθος χρόνου συνδέεται με προβλήματα υγείας όπως καρδιακές παθήσεις, υψηλή αρτηριακή πίεση και εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.

Έτσι, αν έχεις ακούσει ότι οι παντρεμένοι άντρες, βάσει ερευνών, τείνουν να ζουν περισσότερο από τους εργένηδες (οι ανύπαντροι έχουν 32% υψηλότερο κίνδυνο θνησιμότητας), οι παντρεμένες γυναίκες με παιδιά δεν μοιράζονται το ίδιο πλεονέκτημα επιβίωσης. Η κοινωνική, συναισθηματική και πρακτική στήριξη από μια σύζυγο οδηγεί μεν τους άντρες σε πιο υγιεινές συνήθειες, εκείνες όμως βιώνουν υψηλότερα επίπεδα στρες εξαιτίας της διαχείρισης της οικογένειας.

Έτσι, την επόμενη φορά που κάποιος θα μιλήσει για «βοήθεια» από την πλευρά του άντρα, προσπάθησε να του εξηγήσεις ότι δεν είναι η βοήθεια αυτό που χρειάζεται, αλλά η ισότιμη συνεργασία.