ΤΙ ΘΑ ΚΕΡΔΙΣΕΙΣ ΑΝ ΞΑΝΑΠΙΑΣΕΙΣ ΤΑ ΧΟΜΠΙ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΣΟΥ ΗΛΙΚΙΑΣ

Η επιστροφή σε ενδιαφέροντα και χόμπι της παιδικής ηλικίας μπορεί να ξυπνήσει αναμνήσεις και να σε κάνει να δεις τον εαυτό σου με άλλα μάτια.

Δεν είναι πάντα ευχάριστη η επιστροφή στο παρελθόν. Πολλές φορές, τις περισσότερες θα έλεγα, είναι καλύτερα οι ανασκαφές να παραμένουν αποκλειστική αρμοδιότητα των αρχαιολόγων. Εκτός, βέβαια, αν ό,τι βρίσκεται στα περασμένα μπορεί να γίνει ευκαιρία ενδυνάμωσης και βαθύτερης κατανόησης του εαυτού. Ξέρω, κλισέ η παράθεση στίχων στην αρθρογραφία του υποφαινόμενου αλλά, όπως έχει γράψει και η ποιήτρια Λίνα, «γυρνάω στην αθωότητα, την παλιά μου την ταυτότητα».

Τις προάλλες κοιτούσα μπλοκ ζωγραφικής και χειροτεχνίες από τα σχολικά μου χρόνια, έπειτα ψαχούλεψα ένα στικάκι με ηχογραφήσεις από τα χρόνια που έκανα φωνητική και ακολούθησε ένα σύντομο πέρασμα και από το φοιτητικό μου blog. Με αφορμή την ενασχόληση με την προσωπική μου αρχαιολογία, συζήτησα στον ψυχολόγο πως θέλω να ξαναβρώ τη χαμένη δημιουργικότητα και όρεξη για δραστηριότητες. Όπως με διαβεβαίωσε, το παρελθόν μπορεί να βοηθήσει.

Ο καθένας μπορεί να επιστρέφει για δικούς του λόγους σε ασχολίες της παιδικής του ηλικίας. Η μάνα μου, για παράδειγμα, θυμήθηκε στα πενήντα της να ξαναπιάσει τις βελόνες πλεξίματος, πολλά χρόνια αφότου σταμάτησε να πλέκει κούκλες και ρούχα στα παιδιά της. Το ταλέντο που ανακάλυπτε και καλλιεργούσε τότε ως νέα μητέρα, ούτε 30 ετών, σήμερα της προσέφερε τα δώρα της νοσταλγίας.

Για κάποιον σαν εμένα μπορεί να λειτουργεί σαν γέφυρα με τον παλιό εαυτό και για έναν νέο της GenZ ως εργαλείο για να θεραπεύσει το παιδί μέσα του ή να ξεφύγει λίγο από τις υποχρεώσεις της ενήλικης ζωής.

Εικονογράφηση: Ελένη Καστρινογιάννη

Τι κερδίζεις επιστρέφοντας στα παιδικά σου χόμπι;

Τα χόμπι έχουν να σου προσφέρουν σε κάθε στάδιο της ζωής. Στην παιδική ηλικία, οι δραστηριότητες που επιλέγουμε προσφέρουν έναν σχετικά ελεύθερο χώρο για να δοκιμάσουμε τι μας αρέσει και τι μας ταιριάζει, και μπορεί να αποδειχθούν καθοριστικές για τα ενδιαφέροντά μας αργότερα στη ζωή ή τη στάση μας σε ζητήματα όπως η προστασία του πλανήτη. Μεγαλώνοντας, μπορεί να αναζητήσουμε χόμπι που δυναμώνουν τον εγκέφαλο ή υπόσχονται μακροζωία.

Υπάρχει όμως κάτι διαφορετικό όταν γυρίζουμε σε δραστηριότητες που αφήσαμε πριν πολλά χρόνια, είτε πρόκειται για ένα μουσικό όργανο, το σκίτσο ή τον χορό, είτε για την ποδηλασία ή τον χρόνο στη φύση. Σύμφωνα με τη Hollen Reischer, επισκέπτρια επίκουρη καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Μπάφαλο, εν προκειμένω εμπλέκεται η αφηγηματική ταυτότητα, δηλαδή η «εσωτερικευμένη, εξελισσόμενη ιστορία του εαυτού», η οποία περιλαμβάνει το παρελθόν όπως το θυμόμαστε, το παρόν και το μέλλον όπως το φανταζόμαστε.

Η ΕΠΑΝΑΦΟΡΑ ΕΝΟΣ ΧΟΜΠΙ Ή ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΟΥ ΣΟΥ ΕΚΑΝΕ ΚΑΛΟ, ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΕ ΚΑΝΕΙ ΝΑ ΑΙΣΘΑΝΕΣΑΙ ΟΤΙ ΑΝΑΔΙΑΜΟΡΦΩΝΕΙΣ ΤΗ ΖΩΗ ΣΟΥ ΕΝΤΑΣΣΟΝΤΑΣ ΚΑΤΙ ΠΟΥ ΥΠΗΡΞΕ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΓΙΑ ΣΕΝΑ.

«Η επιστροφή σε ένα χόμπι που εγκαταλείψαμε στην παιδική ηλικία έχει τη δυνατότητα να ενεργοποιήσει και τις τρεις αυτές χρονικές εκδοχές του εαυτού ταυτόχρονα», αναφέρει η Reischer και εξηγεί πως «βασίζεται στην ανακατασκευασμένη μνήμη μας για το τι σήμαινε τότε αυτή η δραστηριότητα, αλλάζει αυτό που κάνουμε στην πραγματικότητα στο παρόν και μας κατευθύνει προς κάποια εκδοχή του εαυτού μας που ελπίζουμε να γίνουμε».

Για τον Dan P. McAdams, καθηγητή Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Northwestern που μελετά την αφηγηματική ταυτότητα –αν και όχι μέσω των παιδικών χόμπι συγκεκριμένα–, το να επαναφέρεις κάτι που σου έκανε καλό «μπορεί να είναι μια πολύ θετική εμπειρία και να σε κάνει να αισθάνεσαι ότι αναδιαμορφώνεις τη ζωή σου εντάσσοντας κάτι που υπήρξε σημαντικό για σένα». 

Μπορεί να μην τα θυμάσαι ακριβώς όπως ήταν

Μια μελέτη σε 12 φοιτητές καλών τεχνών έδειξε ότι η αναπαράσταση παιδικών αναμνήσεων και φαντασιών μέσα από το σχέδιο μπορεί να λειτουργήσει ως αφορμή για αναστοχασμό και επανεκτίμηση της παιδικής ηλικίας, βοηθώντας τους συμμετέχοντες να δουν από νέα οπτική παλιές εμπειρίες και συναισθήματα.

Βέβαια, θα πρέπει να μείνουμε στο κομμάτι των αναμνήσεων, για να διευκρινίσουμε ότι ανακαλώντας κάποιο παιδικό χόμπι δεν ανασύρουμε ένα ακριβές αρχείο του παρελθόντος. Η αυτοβιογραφική μνήμη είναι ανακατασκευαστική και επηρεάζεται από το πώς αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας σήμερα. Η εικόνα που έχουμε για μια δραστηριότητα της παιδικής ηλικίας ενδέχεται να έχει αλλάξει με τα χρόνια.

Γιατί να ξαναγίνεις παιδί;

Η επιστροφή σε παιδικές δραστηριότητες εντάσσεται στο ευρύτερο φαινόμενο του «kidulting», από τον συνδυασμό των λέξεων kid και adult, που περιγράφει την τάση των ενηλίκων να επαναφέρουν στη ζωή τους δραστηριότητες και ενδιαφέροντα που συνδέονται με την παιδική ηλικία. Μπορεί να είναι τα videogames και τα συλλεκτικά παιχνίδια μέχρι ταινίες –η «Barbie» έγινε ανάρπαστη στο ενήλικο κοινό–, μουσική και αγαπημένα χόμπι.

ΤΟ KIDULTING ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΜΙΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΕ ΕΝΑΝ ΚΟΣΜΟ ΜΕ ΑΠΛΟΥΣΤΕΡΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΥΣ, ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΕΝΑ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗΣ.

To kidulting απογειώθηκε την περίοδο της πανδημίας COVID-19, όταν έπεσε απαγορευτικό στις συνήθεις επιλογές ψυχαγωγίας και κοινωνικοποίησης. Η αναζήτηση γνώριμων δραστηριοτήτων, αναφέρει ένα editorial στο περιοδικό Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, έγινε δίοδος για να ξαναβρούν ευχαρίστηση, να χαλαρώσουν και να έρθουν σε επαφή με άλλους ανθρώπους, τουλάχιστον ψηφιακά. Σύμφωνα με τους συγγραφείς, σημαντικό ρόλο φαίνεται πως διαδραμάτισε η νοσταλγία καθώς και η αίσθηση κοινωνικής σύνδεσης και συνέχειας ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν.

«Η απλότητα των δραστηριοτήτων του kidulting μπορεί να είναι ακριβώς το στοιχείο που προσφέρει σημαντικά οφέλη», σημειώνουν στην κατακλείδα του άρθρου, επισημαίνοντας τις σύνθετες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ενήλικες σήμερα, από την υπερπληροφόρηση έως τις ανασφάλειες για τη σωματική φθορά και τα οικονομικά: «Σε αυτό το ταραχώδες περιβάλλον, το kidulting προσφέρει μια προσωρινή μετάβαση σε έναν κόσμο με απλούστερους κανόνες και στόχους, δημιουργώντας ένα απαραίτητο καταφύγιο αναζωογόνησης. Πολύ μακριά απ' το να χαρακτηριστεί επιπόλαιη, αυτή η επιστροφή στις χαρές της παιδικής ηλικίας προσφέρει μια σύντομη αλλά ουσιαστική ανάπαυλα, επιτρέποντας στους ενήλικες να ανακτήσουν τις δυνάμεις τους και να επιστρέψουν στις υποχρεώσεις τους με ανανεωμένη διάθεση».