ΤΙ ΜΑΘΑΙΝΕΙΣ ΟΤΑΝ ΠΛΗΓΩΝΕΣΑΙ ΕΡΩΤΙΚΑ ΓΙΑ ΧΡΟΝΙΑ

Για να γίνεις βιρτουόζος σε ένα μουσικό όργανο χρειάζεσαι αμέτρητα μαθήματα και πρόβες για συναυλίες. Φαντάσου τώρα τι προετοιμασία χρειάζεσαι για να γίνεις βιρτουόζος στον έρωτα...

Όταν έχεις αφιερώσει πολλά χρόνια της ζωής σου σε έρωτες που έληξαν άδοξα, είναι πολύ πιθανό να φτάσεις κάποια στιγμή να θεωρείς πως οι αποτυχημένες επιλογές είναι αποκλειστικά δική σου ευθύνη. Πως έχεις σπαταλήσει τρομερή ενέργεια σε άτομα που θα έπρεπε να έχεις καταλάβει νωρίτερα ότι δεν κάνουν για εσένα. Πως έπρεπε να έχεις μιλήσει ή να έχεις σωπάσει. Πως ίσως είσαι ανίκανος/ανίκανη να αναγνωρίσεις και να διατηρήσεις μια υγιή σχέση.

Είναι εκείνες τις στιγμές που ενώ απελπισμένα κατηγορείς τον εαυτό σου για το ένα ή για το άλλο, ξεχνάς κάτι θεμελιώδες: ότι οι περισσότεροι από εμάς μπαίνουμε σε μια νέα σχέση χωρίς να είμαστε κατάλληλα προετοιμασμένοι γι’ αυτή.

«Φαντάσου να σου δίνουν ένα βιολί και να περιμένουν από εσένα να παίξεις σαν επαγγελματίας έπειτα από π.χ. μόλις 6 μαθήματα. Πόσες πιθανότητες θα είχες να τα καταφέρεις;» λένε οι ειδικοί του The School of Life σε ένα βίντεο σχετικά με τα μαθήματα που παίρνουμε όταν για χρόνια πληγωνόμαστε ερωτικά μέσα από τις σχέσεις μας. «Αν σου συνέβαινε κάτι τέτοιο, θα έδειχνες συμπόνια στον εαυτό σου για την κακή σου επίδοση. Θα καταλάβαινες τι φταίει». Τι συμβαίνει, λοιπόν, με τις ερωτικές σχέσεις;

Γιατί μπαίνουμε απροετοίμαστοι σε νέες ερωτικές σχέσεις;

Όπως λένε οι ειδικοί, ένα άτομο που φαινομενικά έχει εμπειρία στις σχέσεις θα έχει συνήθως αλλάξει π.χ. 5 ή 8 ερωτικούς συντρόφους πριν καταλήξει με κάποιον που θα αποκαλέσει «σύντροφο ζωής». Οι περισσότεροι άνθρωποι συνήθως έχουν λιγότερους, π.χ. 2 ή 3 μεγάλες σχέσεις πριν τον γάμο, ενώ υπάρχουν και ορισμένοι που έχουν συζήσει μόνο με έναν άνθρωπο, με τον οποίο μάλιστα αποφασίζουν να αποκτήσουν και παιδιά.

Και βέβαια, κανείς από εμάς δεν έχει κληθεί να «δώσει εξετάσεις» κατά την διάρκεια των ραντεβού, ώστε να μπει στη σχέση πληρώντας κάποια βασικές προϋποθέσεις.

Εικονογράφηση: Ελένη Καστρινογιάννη

Κι όμως, μερικά χρόνια μετά, αν η σχέση αποτύχει, κατηγορούμε τον εαυτό μας που δεν καταλάβαμε τι πήγαινε λάθος νωρίτερα. Αυτό που πραγματικά θα έπρεπε να έχουμε καταλάβει είναι πόσο πολύπλοκες είναι οι σχέσεις – απείρως περισσότερο από ένα μουσικό όργανο, για το οποίο ούτως ή άλλως θα χρειαστεί να παρακολουθήσουμε πάρα πολλά μαθήματα.

Οπωσδήποτε, όσο περνούν τα χρόνια υπάρχουν κάποια συμπεράσματα που βγάζουμε, τα οποία μοιάζουν κάπως με σημειώσεις σε post-it, π.χ.:

• Να μιλάς όταν νιώθεις ότι σε υποτιμούν.
• Όταν κάνεις ένα παράπονο, μίλα ξεκάθαρα και με καλοσύνη, όχι με απόγνωση και οργή.
• Μην προσπαθείς να πείσεις κάποιον να σε αγαπήσει.
• Μη βαλθείς εσύ να λύσεις τα παιδικά τραύματα κάποιου.
• Η απουσία χημείας είναι πρόβλημα, αλλά και η χημεία από μόνη της δεν αρκεί.
• Ποτέ μην καταλήξεις με κάποιον με τον οποίο απλά φαίνεται να ταιριάζεις «στα χαρτιά».

Το πρόβλημα είναι ότι ακόμα κι αν γνωρίζουμε πολλά από αυτά τα «θέσφατα», χρειάζεται να περάσουν πολλοί μήνες ή και χρόνια, πολλές καταστάσεις –εξαιρετικά δύσκολες ή και πολύ ευχάριστες–, πολλή ρουτίνα, ταξίδια, οικονομικές κρίσεις κ.ά. για να διαπιστώσουμε ότι οδηγούμαστε σε μία ακόμα αποτυχία.

Φτάνουμε, λοιπόν, εκεί κάπου στη μέση ηλικία, να κοιτάζουμε πίσω και να «βάζουμε τίτλους» που συνοψίζουν όσα μάθαμε από τις παλαιότερες σχέσεις μας, π.χ. «να προσέχεις τους ανθρώπους που δεν μπορούν να εκφραστούν συναισθηματικά, όπως ο Γιώργος που μείναμε μαζί για 5 χρόνια» ή «σταμάτα να προσπαθείς συνεχώς όταν ο άλλος δεν κάνει την αντίστοιχη προσπάθεια, όπως δεν έκανε η Μαρία για 3 χρόνια». Πού μας οδηγεί, τελικά, αυτό;

ΟΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ ΑΠΟ ΕΜΑΣ ΜΠΑΙΝΟΥΜΕ ΣΕ ΜΙΑ ΝΕΑ ΕΡΩΤΙΚΗ ΣΧΕΣΗ ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΕΙΜΑΣΤΕ ΚΑΤΑΛΛΗΛΑ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΜΕΝΟΙ ΓΙ' ΑΥΤΗ.

«Θα χρειαζόταν να ζήσουμε περίπου 500 χρόνια για να πάρουμε, μέσα από τις αποτυχημένες σχέσεις μας, όλα τα απαραίτητα μαθήματα ώστε να γίνουμε μια μέρα βιρτουόζοι σε αυτές», λένε οι ειδικοί. Αυτό, φυσικά, δεν γίνεται. Έτσι παραμένουμε, με τον έναν τρόπο ή τον άλλο, απροετοίμαστοι.

Και αυτοί που τα καταφέρνουν; Όσοι αποκτούν μια πραγματικά καλή σχέση; Είναι άραγε πιο ταλαντούχοι από τους υπόλοιπους; «Είναι απλά πιο τυχεροί», λένε οι ειδικοί. «Στην πραγματικότητα, κανείς μας δεν είναι καλά εκπαιδευμένος. Γιατί ζούμε σε μια κοινωνία που επίμονα αρνείται τη συναισθηματική εκπαίδευση. Και έτσι τα αφήνουμε όλα στην τύχη. Πιστεύοντας ίσως ότι θα είναι ψυχρό και εντελώς ξενέρωτο να βάλουμε εξαρχής κανόνες ή αρχές στον έρωτα, σα να πρόκειται για μια δουλειά. Έτσι, γινόμαστε ζευγάρια και έπειτα γονείς βασισμένοι εν πολλοίς στη… διαίσθηση».

Τι γίνεται τώρα;

Σε έναν ιδανικό κόσμο –ή σε μια διαφορετική κουλτούρα– θα υπήρχε το μάθημα «έρωτας και σχέσεις» στην τελευταία (τουλάχιστον) τάξη του σχολείου. Αυτό θα μπορούσε να περιλαμβάνει και πρακτική εξάσκηση, σαν τα μαθήματα σχεδίου που κάνει ένας μαθητής πριν δώσει εξετάσεις για την Αρχιτεκτονική Σχολή. Θα μπορούσε, επίσης, να περιλαμβάνει προβολές αισθηματικών ταινιών και συζήτηση γύρω από τις καταστάσεις που παρουσιάζονται σε αυτές, αλλά και παιχνίδια τύπου Monopoly, στα οποία οι αποφάσεις σου θα καθορίζουν αν κερδίζεις ή χάνεις στον έρωτα. Έτσι, θα είχες την ευκαιρία να δοκιμάσεις τις επιλογές σου μέσα από υποθετικά σενάρια, προτού κληθείς να αντιμετωπίσεις αντίστοιχες καταστάσεις στην πραγματική ζωή.

Σε ένα τέτοιο μάθημα θα είχαμε υπομονή, θα είχαμε «τον νου» μας, δεν θα ντρεπόμασταν για τα λάθη μας ή για το πόσο αδαείς είμαστε και σίγουρα δεν θα μας έκαναν εντύπωση οι αποτυχίες μας.

Αυτό, λοιπόν, που έχει νόημα να μαθαίνεις όταν πληγώνεσαι ερωτικά για χρόνια είναι πως… έχεις ακόμα πολλά να μάθεις. Και εσύ και οι άνθρωποι με τους οποίους συναναστρέφεσαι. Και πως, όπως έχει πει και ο ίδιος ο Αλαίν ντε Μποτόν, ιδρυτής του School of Life, ο μόνος τρόπος να μάθεις είναι μέσα από την αγάπη και τη συμπόνια για τον εαυτό σου – και όχι κατηγορώντας τον για όσα έκανε και κάνει λάθος.