ΘΑ ΕΜΕΝΕΣ ΣΕ ΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΩΜΕΝΟ ΣΠΙΤΙ ΑΝ ΗΤΑΝ ΦΤΗΝΟ;

Με τις τιμές των ενοικίων και των πωλήσεων στις κατοικίες να έχουν φτάσει στα ύψη, πόσο πρόθυμος θα ήσουν να μείνεις σε ένα «στοιχειωμένο» σπίτι, που είναι όμως φτηνό;

Για ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η εξασφάλιση μιας στέγης δεν είναι απλώς δύσκολη, αλλά ένας διαρκής οικονομικός αγώνας γεμάτος υπολογισμούς, περικοπές και φύλλα xl. Τα νούμερα αποκαλύπτουν τις ανησυχητικές διαστάσεις που έχει πάρει η στεγαστική επιβάρυνση και στην Ελλάδα.

Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat για το 2024, σχεδόν το 10% του πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης που ζούσε σε πόλεις διέθετε πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός του για τη στέγαση. Στις αγροτικές περιοχές, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 6%. Η χώρα μας βρισκόταν στην πρώτη θέση και στις δύο κατηγορίες, καθώς το ποσοστό στις πόλεις έφτανε το 29% και στην ύπαιθρο το 28%.

Ίσως λοιπόν να μην είναι τόσο παράξενο που σε ορισμένα κράτη τα οποία αντιμετωπίζουν έντονη στεγαστική κρίση, όπως η Ιαπωνία και η Ταϊβάν, ένα σπίτι με... στοιχειωμένο παρελθόν μοιάζει με ευκαιρία.

Από τα «στιγματισμένα σπίτια» της Ιαπωνίας

Στην Ιαπωνία υπάρχει η λέξη «yuurei», που περιγράφει ένα ανήσυχο πνεύμα το οποίο παραμένει στον κόσμο των ζωντανών. Σύμφωνα με την παράδοση, πρόκειται για τις ψυχές ανθρώπων που πέθαναν με βίαιο ή τραγικό τρόπο, όπως όσοι δολοφονήθηκαν, αυτοκτόνησαν ή πέθαναν μόνοι. Αν ο θάνατός τους συνέβη μέσα στο σπίτι τους, πιστεύεται ότι το πνεύμα τους μπορεί να παραμείνει εκεί.

Για όσους δεν πιστεύουν στα φαντάσματα, αυτό μπορεί να σημαίνει μια σημαντική οικονομική ευκαιρία, καθώς τα παραπάνω ακίνητα (ονομάζονται «jiko bukken», δηλαδή στιγματισμένα ακίνητα) πωλούνται ή ενοικιάζονται συχνά σε πολύ χαμηλότερες τιμές.

iStock

Από το 2021, βάσει κυβερνητικών οδηγιών, τα μεσιτικά γραφεία υποχρεούνται να ενημερώνουν τους υποψήφιους ενοικιαστές ή αγοραστές για αυτοκτονίες, δολοφονίες, θανάτους από πυρκαγιά και περιπτώσεις στις οποίες η σορός εντοπίστηκε ύστερα από μεγάλο χρονικό διάστημα. Στις ενοικιάσεις, η ενημέρωση είναι υποχρεωτική για τρία χρόνια, ενώ στις πωλήσεις δεν υπάρχει χρονικός περιορισμός.

Μάλιστα, διεθνή μέσα κάνουν συχνή αναφορά σε έρευνα ιαπωνικής εταιρείας ακινήτων που δείχνει ότι το κοινωνικό στίγμα των jiko bukken αρχίζει να μαλακώνει όταν η έκπτωση στην τιμή είναι σημαντική. Ειδικότερα, το 54,2% των ερωτηθέντων δήλωσαν ότι θα ήταν διατεθειμένοι να νοικιάσουν έναακίνητο με ιστορικό θανάτου –αυτοκτονία, δολοφονία, μοναχικός θάνατος κ.λπ.– εφόσον το ενοίκιο ήταν αρκετά χαμηλό.

Στα «άτυχα σπίτια» της Ταϊβάν

Παρόμοια είναι η εικόνα στην Ταϊβάν, όπου τα σπίτια γίνονται ολοένα και πιο απρόσιτα οικονομικά. Εκεί, τα λεγόμενα «xiong zhai», που μεταφράζονται ως «άτυχα σπίτια» ή «στοιχειωμένα σπίτια», αποτελούν για ορισμένους μια ευκαιρία να αποκτήσουν τη δική τους κατοικία. Μάλιστα, όσο πιο βίαιος είναι ο θάνατος του προηγούμενου ενοίκου, τόσο χαμηλότερη μπορεί να είναι η τιμή του ακινήτου. Σε ορισμένες περιπτώσεις, το κόστος αγοράς φτάνει να είναι ακόμη και το μισό της αγοραίας αξίας.

iStock

Δεν είναι, βέβαια, όλα τόσο απλά. Το κοινωνικό στίγμα κάνει αρκετούς υποψήφιους αγοραστές να διστάζουν, ενώ οι τράπεζες συχνά αποφεύγουν να χορηγούν δάνεια για τέτοια ακίνητα, φοβούμενες ότι δεν θα μπορέσουν να ανακτήσουν τα χρήματά τους σε περίπτωση αθέτησης των υποχρεώσεων του δανειολήπτη.

Η πίστη στα πνεύματα παραμένει βαθιά ριζωμένη στην κοινωνία της Ταϊβάν και πολλοί ιδιοκτήτες οργανώνουν τελετές εξαγνισμού. Ωστόσο, παρά τις προκαταλήψεις, το ενδιαφέρον για τα «xiong zhai» αυξάνεται.

«Ανάγκα και οι Θεοί πείθονται», λοιπόν. Γιατί αν δεν έχεις ένα κεραμίδι πάνω από το κεφάλι σου για ασφάλεια, είσαι διατεθειμένος να παραβλέψεις δεισιδαιμονίες και προκαταλήψεις. Εγώ τουλάχιστον είναι πολύ πιθανό να το έκανα, αν το σπίτι ήταν σε καλή κατάσταση και το ενοίκιο το ⅓ από αυτά που «κυκλοφορούν» στην αγορά.