ΕΛΛΗ ΤΡΙΓΓΟΥ: «ΟΣΟ ΕΝΑΠΟΘΕΤΟΥΜΕ ΤΗΝ ΥΠΑΡΞΗ ΜΑΣ ΣΕ ΚΑΤΙ ΕΞΩ ΑΠΟ ΕΜΑΣ, ΑΔΙΚΟΥΜΕ ΠΟΛΥ ΣΚΛΗΡΑ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΜΑΣ»
Πώς φτάνουμε να εμπιστευόμαστε ανθρώπους που μας εκμεταλλεύονται; Τι κάνει τους πολίτες ευάλωτους στη χειραγώγηση; Πόσο πολιτικές είναι οι καθημερινές μας επιλογές και τι χώρο αφήνουμε στη ζωή μας για όσα πραγματικά επιθυμούμε; Με αφορμή την παράσταση «ΑΘΑΝΑΣΙΑ», συζητήσαμε με την Έλλη Τρίγγου για την πίστη, την κοινωνία, την τέχνη και τις προσωπικές της αναζητήσεις.
Το ραντεβού μας με την Έλλη Τρίγγου είχε κανονιστεί μια Τρίτη, πριν την παράσταση «ΑΘΑΝΑΣΙΑ», στο Σύγχρονο Θέατρο. Την ημέρα της συνέντευξης ο καιρός δεν πιανόταν φίλος – έβρεχε και είχε ψύχρα, οι δρόμοι γλιστρούσαν, επικρατούσαν οι ιδανικές συνθήκες για να καθίσεις σπίτι. Τα συμφωνηθέντα τηρήθηκαν παρά ταύτα: φτάσαμε στο θέατρο με τη φωτογράφο Αγγελική Καλαμαρά και λίγο αργότερα εμφανίστηκε η Έλλη, τινάζοντας το νερό απ' τα παπούτσια της.
Είχαμε μπροστά μας μία ώρα και κάτι για τη φωτογράφηση και τη συζήτηση, προτού ξεκινήσουν οι τελευταίοι έλεγχοι στον ήχο και τον φωτισμό και αρχίσει να καταφτάνει κόσμος. Αμέσως μετά, η Έλλη θα ετοιμαζόταν και, σαν άλλη «Αγία» Αθανασία του Αιγάλεω, θα «πουλούσε» θαύματα και υποσχέσεις κατά τον τρόπο παλιών και νέων τσαρλατάνων, εκείνων που εκμεταλλεύτηκαν αναίσχυντα τις αδυναμίες και αγωνίες ανθρώπων.
Είναι η δεύτερη χρονιά για την παράσταση που υπογράφει η Νεφέλη Μαϊστράλη και σκηνοθετεί ο Θανάσης Ζερίτης, μα νιώθω ότι οι πρόσφατες συγκυρίες της δίνουν άλλη βαρύτητα. Πριν λίγο καιρό, μια ψευτοθεραπεία στοίχισε τη ζωή σε έναν αγαπητό και λαοφιλή καλλιτέχνη, και βρεθήκαμε να συζητάμε (ξανά) για όσους πλουτίζουν εξαπατώντας ανθρώπους. Αναπόδραστα, η κουβέντα με την Έλλη θα πήγαινε στο θέμα «κοινωνία» και οι απαντήσεις της θα είχαν την ορμή της βροχής που έπεφτε έξω.
Μιλά με πάθος για την πίστη και την εργαλειοποίησή της, για το πώς πολιτικοποιούνται οι άνθρωποι και όλα όσα τους διαιρούν αντί να τους ενώνουν. Μου εξηγεί την οπτική της για τον ρόλο της τέχνης στην κοινωνία αλλά και τι σημαίνει να είσαι πολιτικό ον κάθε στιγμή. Τα λόγια της τρέχουν αβίαστα –ένας συγκροτημένος χείμαρρος–, σε σημείο να αναρωτηθώ αν υπήρξε κάποιου είδους ενασχόληση σε ερευνητικό επίπεδο ή αν πρόκειται απλώς για προσωπικό, κοινωνιολογικό ενδιαφέρον. «Ο κόσμος με αναγκάζει να σκέφτομαι», μου απαντά.
Και η σκέψη της, είτε μιλά για τις θρησκευτικές και πολιτικές πεποιθήσεις είτε για τη δουλειά και την καθημερινότητά της, έχει μια γοητεία.
Η Έλλη Τρίγγου για την κοινωνία
– Θα ξεκινήσω με μια ερώτηση προσωπική: Πιστεύεις στον Θεό και στο θαύμα ή σε κάποιο από τα δύο;
Πιστεύω και στα δύο.
– Στην παράσταση «ΑΘΑΝΑΣΙΑ», ο ρόλος σου βασίζεται στην «Αγία» Αθανασία του Αιγάλεω, μια μεγάλη απατεώνισσα. Εξακολουθούμε να βλέπουμε πολλούς να αναζητούν θαύματα, από τρόπους να νικήσουν ασθένειες μέχρι ελιξίρια νεότητας, με κόστος ακόμη και τη ζωή τους. Πώς νιώθεις γι’ αυτήν την καπηλεία της πίστης και του θαύματος, που είναι και δικά σου με κάποιον τρόπο;
Νιώθω ότι είναι πολύ άδικο για τον ίδιο τον εαυτό τους. Όπως είπα, πράγματι πιστεύω. Η πίστη μου βασίζεται σε κάτι πολύ εσωτερικό, που είναι μέσα στον καθένα μας και συνδέεται με κάτι που, ενδεχομένως, δεν μπορούμε να δούμε ή να αντιληφθούμε ακριβώς, αλλά υπάρχει. Αντίστοιχα και το θαύμα.
Θεωρώ ότι όλα αυτά αρχίζουν και τελειώνουν μέσα μας. Εμείς έχουμε τη δύναμη να δημιουργήσουμε την πραγματικότητά μας. Άρα, όσο οι άνθρωποι μπερδεύονται και εναποθέτουν τις ελπίδες τους και τις προσδοκίες τους –και την ύπαρξή τους τελικά– σε κάτι έξω από αυτούς, αδικούν πολύ σκληρά τον εαυτό τους και έχουμε τα αποτελέσματα που αναφέρεις.
– Οι πνευματικές και θρησκευτικές πεποιθήσεις είναι συχνή αφορμή για αντιπαραθέσεις και διχασμούς. Άραγε γεννηθήκαμε για να τρωγόμαστε; Να είμαστε χωρισμένοι σε στρατόπεδα;
Δεν νομίζω ότι γεννηθήκαμε γι' αυτό, γιατί δεν μπορούμε μόνοι μας. Μέχρι ένα σημείο μπορούμε να φτάσουμε μόνοι. Γεννηθήκαμε για να είμαστε μαζί και να κάνουμε πράγματα παρέα.
Ο διχασμός δημιουργεί πόλους και οι πόλοι μικρότερα κοινωνικά σύνολα, που μπορούν να ελεγχθούν ευκολότερα. Όσο περισσότερο θεωρούμε ότι είμαστε διαφορετικοί ο ένας από τον άλλον, τόσο διαιρούμαστε και γινόμαστε πιο εύκολα χειραγωγήσιμοι. Τι με πειράζει εμένα τι πιστεύεις εσύ, πού προσεύχεσαι; Και τι σε νοιάζει εσένα σε ποιον λέω «ευχαριστώ»;
Όλα αυτά για μένα έχουν έναν πυρήνα, μία ιστορία, ένα όνομα. Και ο άθεος και ο ένθεος είναι το ίδιο για μένα. Το ίδιο πράγμα πιστεύουν: πιστεύουν κάτι. Τι πειράζει;
– Η Αθανασία του Αιγάλεω αποδείχτηκε μια μεγάλη θεομπαίχτρα. Ωστόσο, επειδή είμαστε χώρα με ισχυρή θρησκευτική παράδοση και η Ορθοδοξία εξακολουθεί να έχει σημαντική θέση στην κοινωνία, σε προβλημάτισε να αγγίξεις ένα ευαίσθητο θέμα όπως η θρησκευτική πίστη; Είχες δεύτερες σκέψεις;
Δεύτερες σκέψεις όχι, γιατί εμείς κάνουμε μια μελέτη με αυτή την ιστορία. Επηρεαζόμαστε από πραγματικά γεγονότα και τα μελετάμε, τα παρατηρούμε, θέτουμε τα δικά μας ερωτήματα, φτιάχνουμε το δικό μας αφήγημα. Δεν είναι σκοπός της παράστασης να κρίνει τη θρησκεία, τη θρησκευτικότητα ή την πίστη. Περισσότερο τα μελετά και τα παρατηρεί, κυρίως τι συμβαίνει στην ακραία περιοχή τους, εκεί όπου ο άνθρωπος χάνει τη συνείδησή του και τον εαυτό του και παραδίδεται σε κάτι ολοφάνερα μη πραγματικό.
Είναι πολύ ενδιαφέρον ότι η ίδια η Αθανασία, και στην παράστασή μας και η πραγματική, δεν θα έκανε τίποτα χωρίς όλους τους υπόλοιπους που πίστευαν όσα έλεγε και έκανε. Δεν είναι ότι ένας άνθρωπος μόνος του είπε κάτι· κάτι είπε και κάποιος το πίστεψε. Άρα τι σημαίνει αυτό; Πώς φτάνουμε στο σημείο να πιστέψουμε πράγματα απίστευτα;
«ΟΣΟ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΘΕΩΡΟΥΜΕ ΟΤΙ ΕΙΜΑΣΤΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ Ο ΕΝΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΛΛΟΝ, ΤΟΣΟ ΔΙΑΙΡΟΥΜΑΣΤΕ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΣΤΕ ΠΙΟ ΕΥΚΟΛΑ ΧΕΙΡΑΓΩΓΗΣΙΜΟΙ. ΤΙ ΜΕ ΠΕΙΡΑΖΕΙ ΕΜΕΝΑ ΤΙ ΠΙΣΤΕΥΕΙΣ ΕΣΥ, ΠΟΥ ΠΡΟΣΕΥΧΕΣΑΙ;»
– Αυτή η μελέτη που κάνετε μέσω της παράστασης επηρέασε την άποψή σου για την κοινωνία μας;
Όπως και πριν την παράσταση, έτσι και τώρα προσπαθώ να καταλάβω τι είναι αυτό που μας έχει φτάσει στο σημείο που είμαστε, που δεν είναι καλό ούτε πολύ ευχάριστο. Είναι λίγο σκοτεινά τα πράγματα, λίγο βαριά... Μου φαίνεται πως οι άνθρωποι αισθάνονται πολύ έξω και μακριά από τη δύναμή τους.
Μοιάζει με ένα καλά οργανωμένο σχέδιο όλο αυτό. Εξυπηρετεί πολύ να νιώθουμε αδύναμοι και άρα να εναποθέτουμε τις ελπίδες μας σε κάποιον άλλον. Έτσι θα βρεθεί εκείνος που θα πει: «Μην ανησυχείτε, εγώ θα σας τα φτιάξω τα πράγματα». Βολεύει ορισμένους που είναι πολύ έξυπνοι, περισσότερο από τους υπόλοιπους, και λένε: «Θα χρησιμοποιήσω τον φόβο για να πάρω τα πράγματα στα χέρια μου». Και το κάνουν. Φαντάσου τι ωραία θα ήταν να το κάναμε όλοι αυτό, με «καλές προθέσεις».
– Μου δίνεις ωραία πάσα. Έχεις δανείσει τη φωνή σου στο ντοκιμαντέρ «11 χρόνια δίκη της Χρυσής Αυγής: Οι άνθρωποί της», των Χ. Λύκου και Σ. Ζαχαρίου. Πιστεύεις ότι οι άνθρωποι που συνέρρεαν τότε στις κάλπες για να ψηφίσουν τον Κασιδιάρη, τον Μιχαλολιάκο και άλλες ακραίες φωνές ήταν θύματα ενός ηγέτη που τους γοήτευσε, που τους υποσχέθηκε πράγματα; Υπήρξε αυτό που περιέγραψες προηγουμένως;
Σαφώς. Μα και τότε οι άνθρωποι ήταν πολύ απογοητευμένοι, πολύ αγανακτισμένοι, αισθάνονταν ακυβέρνητοι. Και ήρθαν κάποιοι και είπαν: «Εμείς θα σας βοηθήσουμε, εμείς νοιαζόμαστε για το έθνος, θα σας προστατέψουμε». Ονόμασαν έναν εχθρό, τον ξένο, και είπαν: «Εμείς θα είμαστε εδώ για εσάς». Ήταν μια πολύ καλή προπαγάνδα.
Υπάρχουν άνθρωποι που δεν ζουν στην Αθήνα· ζουν στις επαρχίες και ενημερώνονται μόνο από την τηλεόραση, οπότε έπαιρναν πολύ συγκεκριμένες πληροφορίες. Έχει και ο καθένας τα δικά του βιώματα και εύκολα μπερδεύτηκαν οι άνθρωποι και πίστεψαν ότι όλοι αυτοί ήταν οι «κατά του συστήματος» – «Δεν είμαστε αυτό που σας έχει φέρει μέχρι εδώ· έχουμε έρθει για καλό, για να βοηθήσουμε εσάς και τη χώρα».
Λίγο μόνος να είσαι, λίγο απογοητευμένος και χωρίς πυρήνα, αρκεί. Γιατί πολλοί που καταφεύγουν σε τέτοιες οργανώσεις είναι άνθρωποι που ψάχνουν κάπου να ανήκουν, ψάχνουν μια «οικογένεια» που έχουν χάσει. Δεν έχουν έναν ισχυρό δεσμό, κάτι που να λέει: «Εδώ είμαι, αυτό είμαι». Οπότε έρχονται αυτοί και σου λένε: «Αυτό είσαι». Και εσύ το πιστεύεις. Είναι μια μεγάλη λειτουργία που συντέλεσε για να φτάσουμε ως εκεί.
«ΕΝΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ, ΕΙΤΕ ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ ΕΙΤΕ ΟΤΙΔΗΠΟΤΕ ΑΛΛΟ, ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΤΟ ΠΩΣ ΣΤΕΚΕΤΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΜΕΣΑ ΣΕ ΑΥΤΟΝ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΚΑΘΕ ΣΤΙΓΜΗ, ΜΕ ΚΑΘΕ ΠΡΑΞΗ ΤΟΥ».
– Νιώθω πως με τις επαγγελματικές επιλογές σου παίρνεις θέση στο γνωστό δίλημμα «τέχνη για την τέχνη ή τέχνη με κοινωνικό/πολιτικό σχόλιο». Τι ισχύει όμως;
Νομίζω ότι η απάντηση εξαρτάται και από το τι κάνεις και από τη στιγμή στην οποία βρίσκεσαι. Η τέχνη και ο λόγος που υπάρχει, που έχει δημιουργηθεί, είναι ακριβώς για να μιλήσει για πράγματα που δυσκολευόμαστε να συζητήσουμε, που φοβόμαστε να κοιτάξουμε. Χρησιμοποιεί το παραμύθι και τη φαντασία για να φέρει στην επιφάνεια ζητήματα της κοινωνίας που δύσκολα λέγονται. Αυτή είναι η δουλειά της μέσα στα χρόνια και αυτό πιστεύω ότι είναι καλό να κάνει.
Από εκεί και πέρα, επειδή είναι κι αυτό ένα επάγγελμα από το οποίο ζεις και βιοπορίζεσαι, δεν έχεις πάντα την επιλογή να το κάνεις στο όνομα των ιδεών. Κάποιες φορές το κάνεις και στο όνομα της επιβίωσης, και είμαι πολύ σύμφωνη και με αυτό. Εκτός αν ανήκεις σε μια κατηγορία καλλιτεχνών που δεν έχουν βιοποριστικό ζήτημα, οπότε έχουν το δικαίωμα και την πολυτέλεια να συμμετέχουν μόνο σε δουλειές που τους καλύπτουν και πολιτικά.
Ωστόσο, η δική μου άποψη είναι ότι ένας άνθρωπος, είτε είναι καλλιτέχνης είτε οτιδήποτε άλλο, αποδεικνύει το πώς στέκεται πολιτικά μέσα σε αυτόν τον κόσμο κάθε στιγμή, με κάθε πράξη του, ανεξαρτήτως επαγγελματικών επιλογών. Φυσικά, υπάρχουν κάποια πράγματα που για μένα απαγορεύονται, δεν τα κάνεις. Αλλά είναι πολύ συγκεκριμένα και μιλάμε για πολύ ακραίες περιοχές. Από εκεί και πέρα, είσαι πολιτικό ον κάθε στιγμή.
Μη σου πω ότι είναι και λίγο επικίνδυνο να θεωρείς ότι στέκεσαι πολιτικά απέναντι στα πράγματα μόνο μέσα από την τέχνη, γιατί κι αυτό είναι μια πολύ όμορφη φούσκα που σε προστατεύει και μπορεί να χάσεις την επαφή με την πραγματικότητα. Η πραγματικότητα είναι εκεί έξω. Η τέχνη είναι ένα πολύ ισχυρό κομμάτι, αλλά παραμένει ένα μόνο από τα πολλά κομμάτια του παζλ.
Η Έλλη Τρίγγου για την τέχνη της
– Θα μπορούσες να διαλέξεις ανάμεσα σε τηλεόραση και θέατρο;
Ναι, και θα διάλεγα το σινεμά.
– Με αιφνιδίασες! Ο λόγος που το προτιμάς;
Μου αρέσει πολύ το σινεμά, πάρα πολύ.
– Και έχεις βραβευτεί κιόλας, με Β΄ Γυναικείου Ρόλου στα Βραβεία της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου 2017 για την ερμηνεία σου στην ταινία Suntan.
Ναι, ναι. Απλά είναι το πλέον δύσκολο να συμβεί στη χώρα μας. Είναι ακριβό σπορ, δυστυχώς. Παρ' όλα αυτά, οι κινηματογραφιστές παραμένουν απτόητοι και με συγκινεί πάρα πολύ. Συμβαίνουν πολύ ωραία πράγματα και θαυμάζω πολύ τον εγχώριο κύκλο κινηματογραφιστών.
Η η τηλεόραση, που μοιάζει με το μακρινό ξαδερφάκι του σινεμά, είναι ό,τι πιο κοντινό στον κινηματογράφο μπορούμε να κάνουμε άμεσα ως ηθοποιοί αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα. Όμως, αν μπορούσα να διαλέξω, θα ήταν σίγουρα το σινεμά.
– Μιλώντας πριν για τηλεόραση, ας πούμε δυο λόγια και για τα «Φαντάσματα», που φέτος προβάλλεται ο δεύτερος κύκλος τους. Πώς ήταν η εμπειρία;
Τα «Φαντάσματα» τα αγαπάω επειδή με ξεκουράζουν από όλη αυτή την υπαρκτή κατάσταση που συζητάμε. Θεωρώ ότι είναι και αυτή η δουλειά της τέχνης: όχι μόνο να καταδεικνύει αλλά να μπορεί να θεραπεύσει μέσα από το χιούμορ, ένα πολύ ισχυρό όπλο. Το πιστεύω βαθιά και γι' αυτό έχω αγαπήσει τόσο τη συγκεκριμένη δουλειά.
Μου δημιουργεί μια ξεκούραση στην ψυχή και μια ανάταση. Η φύση της δουλειάς, μαζί με όλο το πλαίσιο που έχει δημιουργηθεί με τους συνεργάτες μου, είναι κάτι πολύ ξεχωριστό. Υπάρχει πολλή αγάπη, είναι ένα όνειρο και χαίρομαι που είμαι μέρος του. Μου κάνει καλό.
Η Έλλη Τρίγγου για τη ζωή της
– Στη δική σου ζωή υπάρχουν «φαντάσματα»; Υπάρχουν πράγματα από το παρελθόν, απωθημένα, λάθη ή τύψεις που εξακολουθούν να σε απασχολούν;
Είναι κάθε σκέψη, κάθε απόφαση, κάθε πράξη που έχω θελήσει να κάνω και για κάποιο λόγο δεν την έχω πραγματοποιήσει. Θα έρθει και θα με στοιχειώσει. Θα είναι κάπου γύρω και μέσα στο κεφάλι μου να μου θυμίζει ότι τότε δεν έκανα αυτό που ήθελα.
Είναι πολύ σημαντικό να μπορούμε πάντα να είμαστε κοντά στις επιθυμίες μας. Αυτό διεκδικώ κυρίως από τη ζωή και από τον εαυτό μου και, όταν δεν το πετυχαίνω, γίνεται φάντασμα.
«ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΜΟΥ ΕΙΝΑΙ ΝΑ ΖΩ ΟΣΟ ΠΙΟ ΚΟΝΤΑ ΜΟΥ ΓΙΝΕΤΑΙ, ΝΑ ΑΠΟΛΑΜΒΑΝΩ ΣΤΙΓΜΕΣ ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΥ ΛΕΓΕΤΑΙ ΔΟΥΛΕΙΑ. ΝΑ ΕΙΜΑΙ ΚΑΛΑ ΟΠΟΥ ΚΙ ΑΝ ΕΙΜΑΙ, Ο,ΤΙ ΚΙ ΑΝ ΣΥΜΒΕΙ. ΚΑΙ ΝΑ ΕΧΩ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΧΡΟΝΟ ΝΑ ΤΑΞΙΔΕΥΩ».
– Με βάση την τρέχουσα επαγγελματική σου δραστηριότητα σε λες πολυπράγμονα, υπερδραστήρια... Θα μπορούσε να είναι εργασιοθεραπεία, εργασιομανία ή απλώς κάτι που έτυχε;
Έχει υπάρξει εργασιομανία για πολλά χρόνια, και σίγουρα κάτι απέφευγα με αυτό. Ευτυχώς, άρχισα να κάνω ψυχοθεραπεία, το κατάλαβα και δεν συμβαίνει πλέον. Ακόμα και πριν λίγο καιρό, που «έτρεχαν» τρία διαφορετικά project, τα είχα δομήσει έτσι ώστε να μη μονοπωλούν τη ζωή μου.
Πλέον, επειδή έχω την πολυτέλεια του ελεύθερου χρόνου –δεν την έχουν όλοι, οπότε είμαστε ευγνώμονες εμείς που την έχουμε–, δίνω άλλες προτεραιότητες. Προτεραιότητά μου είναι να ζω όσο καλύτερα γίνεται, όσο πιο κοντά μου γίνεται, να απολαμβάνω στιγμές έξω από την ιστορία που λέγεται δουλειά. Το καταφέρνω σε πολύ μεγάλο βαθμό και πάει όλο και καλύτερα.
– Πέρα από την ψυχοθεραπεία, υπάρχουν άλλες δραστηριότητες που σε βοηθούν να αποσυμπιεστείς;
Γυμνάζομαι, πάω στο βουνό, περπατάω, πάω βόλτες στη φύση, βλέπω τους ανθρώπους μου, παρακολουθώ ταινίες, διαβάζω, τέτοια πράγματα.
– Είχα διαβάσει κάπου ότι γονεϊκότητα δεν είναι μόνο το παιδί. Ακόμα και ένα έργο που δημιουργείς είναι το παιδί σου. Εσύ με τη δουλειά σου, με το δικό σου έργο, τι σχέση έχεις;
Συμφωνώ ότι η γονεϊκότητα εφαρμόζεται σε κάθε σχέση και σε οποιοδήποτε πράγμα δίνεις όλη σου την ενέργεια. Δεν θα ήθελα όμως να είναι τέτοια η σχέση μας. Έχω ανάγκη να είμαστε πιο πολύ σύντροφοι με τη δουλειά μου, παρά γονιός και παιδί. Να πηγαίνουμε παρέα, να μαθαίνουμε ο ένας από τον άλλον, να παίρνουμε τις ανάσες μας, να λέμε: «Α, έχω μια τέλεια ιδέα, θέλω να το κάνουμε». Είναι μια σχέση προς εξέλιξη κι αυτή.
– Αφήνει αυτή η σχέση περιθώριο για άλλα πλάνα ζωής; Δεν θέλω να ρωτήσω περί μητρότητας επειδή είσαι γυναίκα, αλλά βρίσκω τεράστιο έργο να καταφέρεις να μεγαλώσεις έναν σωστό άνθρωπο. Είναι κάτι που έχεις στο μυαλό σου;
Πράγματι, μεγάλο έργο, ωστόσο υπάρχουν άλλα πράγματα που με απασχολούν περισσότερο στην παρούσα φάση. Η σκέψη υπάρχει πάντα, δεν το έχω απορρίψει, ούτε το κυνηγώ. Αφήνω κάπως τη ζωή να δείξει πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα. Προς το παρόν θέλω να είμαι καλά όπου κι αν είμαι, ό,τι κι αν συμβεί. Και να έχω περισσότερο χρόνο να ταξιδεύω.
– Θα ήθελα να κλείσουμε τη συζήτηση όπως ξεκίνησε, μιλώντας για θαύματα. Ας υποθέσουμε ότι γινόσουν για λίγο μια αληθινή θαυματοποιός και μπορούσες να πραγματοποιήσεις ένα θαύμα για σένα και ένα για την κοινωνία. Ποια θα ήταν;
Το προσωπικό μου θαύμα θέλω να είναι μια λειτουργία που θα έχω μέσα μου και θα με οδηγεί πάντα στις πραγματικές μου επιθυμίες. Κάθε πράγμα που θα κάνω να πηγάζει από μια πολύ βαθιά δική μου επιθυμία, όχι από επιβολή, από τα «θέλω» κάποιου άλλου ή από τον φόβο μου. Να είναι αυτό που θέλει η ψυχή μου και να είμαι πάντα σε θέση να την ακούω και να την ακολουθώ. Μου είναι πολύ σημαντικό.
Νομίζω ότι θα ήταν ωραίο να μπορούσαμε να το κάνουμε όλοι. Θα το έβαζα, λοιπόν, και ως το θαύμα για την κοινωνία. Για να λειτουργήσει, όμως, χρειάζεται η επιθυμία σου να προέρχεται από ένα επίπεδο συνειδητότητας και πάνω. Δεν μπορεί να θέλεις, ας πούμε, να τους σκοτώσεις όλους και να κάνεις ό,τι θέλεις.
Το θαύμα μου για την κοινωνία θα ήταν να καταφέρω να ανεβάσω λίγο το επίπεδο συνειδητότητας όλων μας, να σκεφτόμαστε με γνώμονα το καλό για τον εαυτό μας και για τους άλλους. Αν υπολογίζαμε κάθε πράξη μας με βάση το πώς θα νιώσει ο άλλος άνθρωπος, νομίζω ότι τα πράγματα θα ήταν ομορφότερα για όλους.
Οπότε, τέτοια μορφή θα είχαν τα θαύματά μου: θα μας κούρδιζα όλους, κι εμένα και τους υπόλοιπους, προς μια κατεύθυνση που θα μας οδηγούσε κάπου καλύτερα, πιο ζεστά, πιο μαζί, πιο συμπεριληπτικά και πιο ενωτικά, λιγότερο διασπαστικά και μοναχικά απ' ό,τι είμαστε τώρα.
Η παράσταση «ΑΘΑΝΑΣΙΑ» παίζεται κάθε Δευτέρα και Τρίτη, στις 21:00, στο Σύγχρονο Θέατρο, Ευμολπιδών 45, Αθήνα. Κλείσε εισιτήρια εδώ.