ΓΙΑΤΙ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙΣ ΝΑ ΒΗΧΕΙΣ ΕΒΔΟΜΑΔΕΣ ΜΕΤΑ ΤΟ ΚΡΥΟΛΟΓΗΜΑ
Ο βήχας μπορεί να επιμένει για εβδομάδες μετά από ένα κρυολόγημα. Τι συμβαίνει στον οργανισμό μας και τι μπορούμε να κάνουμε για να ανακουφιστούμε;
Πρόσφατα έκανα ένα ταξίδι. Πήγα στην Καππαδοκία, με ταξιδιωτικό γραφείο, πράγμα που σημαίνει ότι είχα για παρέα 30 άγνωστους ανθρώπους, συν τη φίλη μου τη Δήμητρα.
Οι ώρες που περάσαμε στο λεωφορείο ήταν πάρα πολλές: μας παρέλαβε στη Σμύρνη για να μας πάει στην Καππαδοκία και να μας γυρίσει πίσω, με στάσεις στα χωριά του ελληνισμού, σε αξιοθέατα και σε διάφορες επιχειρήσεις με μοναδικά και χαρακτηριστικά τοπικά προϊόντα. Θα έλεγα πως περάσαμε στο λεωφορείο το μεγαλύτερο χρονικό διάστημα της εκδρομής. Άρα, θέλαμε δεν θέλαμε, γνωριστήκαμε όλοι με όλους.
Να πω εδώ ότι ήμουν αρκετά τυχερή, καθώς μόνο ένα άτομο δεν ήταν του γούστου μου – για την ακρίβεια, αντιπροσώπευε ό,τι σιχαίνομαι στο ανθρώπινο είδος. Με όλους τους άλλους περάσαμε υπέροχα. Μοιραστήκαμε πάρα πολλά πράγματα, αρχής γενομένης από τα μικρόβια μιας κυρίας που παρέλειψε να μας πει ότι ήρθε άρρωστη στην εκδρομή. Επίσης, παρέλειψε να φορέσει μάσκα.
Έτσι, στις 12 ώρες από τη Σμύρνη προς την Καππαδοκία, τα μικρόβιά της ήταν παντού στον χώρο και στον οργανισμό όλων των υπολοίπων. Ήμουν από τους τυχερούς, καθώς δεν ανέβασα πυρετό όπως τέσσερις συνταξιδιώτες που διαλύθηκαν. Έμεινε, όμως, ένας βήχας που δεν μου πέρασε για ημέρες. Στην αρχή ήταν παραγωγικός, έπειτα έγινε ξηρός και συνέχισε να μου κάνει παρέα για τουλάχιστον μία εβδομάδα.
Σήμερα διαβάζω τους ειδικούς που εξηγούν ότι ο βήχας είναι το τελευταίο σύμπτωμα που υποχωρεί στο κρυολόγημα, τη γρίπη, τον κορονοϊό ή τον RSV. Οι περισσότερες από αυτές τις λοιμώξεις υποχωρούν συνήθως μέσα σε μία με δύο εβδομάδες. Σε ορισμένους ανθρώπους, όμως, ο βήχας επιμένει για τρεις έως οκτώ εβδομάδες μετά τη λοίμωξη, μια κατάσταση γνωστή ως μεταλοιμώδης βήχας.
Γιατί ο βήχας επιμένει για εβδομάδες μετά από μια λοίμωξη;
Οι ειδικοί δεν γνωρίζουν με βεβαιότητα όλους τους μηχανισμούς που ευθύνονται. Πιστεύεται ότι ορισμένοι ιοί μπορεί να αφήσουν πίσω τους φλεγμονή στους πνεύμονες και υπολειμματική βλάβη στο επιθήλιο, δηλαδή στον ιστό που επενδύει εσωτερικά τους αεραγωγούς. Σε πιο απλά ελληνικά, όταν ένας ιός προσβάλλει τους αεραγωγούς, προκαλεί φλεγμονή και υπερευαισθησία στα νεύρα που ελέγχουν το αντανακλαστικό του βήχα.
Ακόμα και αφού ο ιός έχει φύγει, οι αεραγωγοί παραμένουν ερεθισμένοι. Επίσης, η οπισθορρινική καταρροή –δηλαδή η βλέννα που τρέχει από τη μύτη προς τον λαιμό– συνεχίζει να ερεθίζει τον λαιμό, ειδικά τη νύχτα, όταν ξαπλώνουμε.
Στον παρατεταμένο βήχα μπορεί να συμβάλει και η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση ή ένα υποκείμενο άσθμα.
Ακόμα και λίγος κρύος αέρας, σκόνη, μια βαθιά αναπνοή ή ακόμα και ένα αυθεντικό γέλιο μπορεί να προκαλέσει βήχα.
Τι να αποφεύγετε και τι να προτιμάτε
Για να περιορίσουμε τον ερεθισμό των αεραγωγών και να μην επιδεινώνεται ο βήχας, καλό είναι να αποφεύγουμε το κάπνισμα και το παθητικό κάπνισμα, τα έντονα αρώματα, τα ισχυρά καθαριστικά και την έκθεση σε σκόνη. Ο πολύ ξηρός αέρας, για παράδειγμα σε χώρους με έντονη θέρμανση ή κλιματισμό, μπορεί επίσης να επιδεινώσει την ενόχληση.
Όσο για τα ροφήματα, δεν χρειάζεται να αποφεύγουμε γενικά τα ζεστά ή τα κρύα, παρά μόνο αν διαπιστώνουμε ότι μας προκαλούν βήχα ή ερεθίζουν τον λαιμό.
Αν τώρα η ενόχληση είναι σημαντική, βοηθούν οι καραμέλες για τον λαιμό (ακόμα και απλές παστίλιες, που βοηθούν να διατηρείται υγρός ο λαιμός, μας κάνουν), ένα κουταλάκι του γλυκού μέλι πριν τον ύπνο, ένας υγραντήρας στο υπνοδωμάτιο, καθώς η υγρασία μαλακώνει τους αεραγωγούς, να ενυδατωνόμαστε επαρκώς γιατί έτσι αραιώνει η βλέννα, να βάλουμε ένα εξτρά μαξιλάρι ώστε να είναι πιο ψηλά το κεφάλι και να μειώνεται η μεταρρινική καταρροή.
Σημειώνεται πως τα περισσότερα μη συνταγογραφούμενα αντιβηχικά σκευάσματα έχουν περιορισμένη ή αβέβαιη αποτελεσματικότητα και δεν αντιμετωπίζουν την αιτία του μεταλοιμώδους βήχα. Ορισμένα μπορεί να προσφέρουν προσωρινή ανακούφιση, αλλά η χρήση τους χρειάζεται καθοδήγηση από επαγγελματία υγείας.
Αν ο βήχας επιμένει για περισσότερες από τρεις εβδομάδες, καλό είναι να συμβουλευτούμε γιατρό, ακόμη κι αν δεν υπάρχουν άλλα συμπτώματα. Αν επιδεινώνεται, συνοδεύεται από πυρετό που επιμένει ή επανεμφανίζεται, δύσπνοια, πόνο στο στήθος ή αίμα στα πτύελα, χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση. Σε κάθε περίπτωση, βήχας που διαρκεί περισσότερο από οκτώ εβδομάδες θεωρείται χρόνιος και απαιτεί διερεύνηση.