ΕΧΕΙ ΤΟ ΜΕΛΙ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΛΗΞΗΣ;

Μπορεί το μέλι να χαλάσει; Τι συμβαίνει όταν κρυσταλλώνει; Πώς να το αποθηκεύσουμε σωστά; Όλες οι απαντήσεις στο θέμα που ακολουθεί.

Έμαθα να τρώω μέλι αρκετά μεγάλη. Ως παιδί δεν μου άρεσε καθόλου, δεν το ήθελα ούτε πάνω στο ψωμί, ούτε στο γάλα, δεν το έτρωγα ούτε καν για να μου περάσει ο πονόλαιμος.

Το παράδοξο είναι ότι δεν έλειπε ποτέ από το σπίτι μας. Στην οικογένεια υπήρχε μελισσοκόμος και κάθε τόσο έφταναν βάζα με μέλι, μαζί με τα υπόλοιπα καλούδια των μικρών αυτών επικονιαστών.

Ακόμη και σήμερα, όμως, που το απολαμβάνω σχεδόν καθημερινά, το μέλι δεν είναι από τα τρόφιμα που καταναλώνονται γρήγορα. Μια κουταλιά στο γιαούρτι, λίγη ποσότητα πάνω σε μια φέτα ψωμί με ταχίνι ή μέσα σε ένα ζεστό ρόφημα είναι αρκετή. Ένα βάζο μπορεί εύκολα να μείνει στο ντουλάπι για μήνες, ακόμη και για περισσότερο από έναν χρόνο.

Είναι φυσικό, επομένως, να αρχίσεις να αναρωτιέσαι κάποια στιγμή μήπως έχει χαλάσει.

Λήγει το μέλι;

Η σύντομη απάντηση είναι σχεδόν ποτέ. Το μέλι αποτελείται περίπου κατά 80% από φυσικά σάκχαρα και μόλις κατά 18% από νερό. Αυτή η πολύ χαμηλή περιεκτικότητα σε νερό δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου βακτήρια και μύκητες δυσκολεύονται να επιβιώσουν. Παράλληλα, είναι ιδιαίτερα παχύρρευστο, γεγονός που περιορίζει την παρουσία οξυγόνου, ενώ το ελαφρώς όξινο pH του λειτουργεί ως μια ακόμη φυσική ασπίδα απέναντι στους μικροοργανισμούς.

Με απλά λόγια, το μέλι είναι από τα ελάχιστα τρόφιμα που, όταν διατηρούνται σωστά, δεν αλλοιώνονται εύκολα. Αυτό σημαίνει πως αν μολυνθεί από βρόμικο κουτάλι, αν μπει νερό μέσα στο βάζο ή αν αποθηκευτεί σε ακατάλληλες συνθήκες, μπορεί να αναπτυχθούν μούχλα ή μικροοργανισμοί.

Αν παρατηρήσεις μούχλα ή αν η μυρωδιά του σου θυμίζει ζύμωση ή σου φαίνεται ασυνήθιστη, καλύτερα να μην το καταναλώσεις.

iStock

Γιατί υπάρχει ημερομηνία λήξης στη συσκευασία;

Η ημερομηνία που βλέπουμε στο βάζο δεν σημαίνει απαραίτητα ότι από εκεί και πέρα το μέλι δεν τρώγεται. Αν το βάζο είναι σφραγισμένο και δεν έχει ανοιχτεί, το μέλι μπορεί να παραμείνει ασφαλές για κατανάλωση για πολύ καιρό ακόμη. Ωστόσο, με την πάροδο του χρόνου μπορεί να αλλάξει η υφή, το άρωμα ή η γεύση του. Μπορεί δηλαδή να μην είναι το ίδιο απολαυστικό όσο όταν ήταν φρέσκο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει χαλάσει.

Κι αν έχει κρυσταλλώσει;

Η κρυστάλλωση είναι μια φυσιολογική διαδικασία και δεν αποτελεί ένδειξη αλλοίωσης. Συμβαίνει όταν μέρος των φυσικών σακχάρων του μελιού διαχωρίζεται από το νερό και σχηματίζει μικρούς κρυστάλλους.

Μάλιστα, ορισμένα είδη μελιού κρυσταλλώνουν πιο γρήγορα από άλλα. Όσα π.χ. περιέχουν περισσότερη γλυκόζη ή λιγότερο νερό στερεοποιούνται ταχύτερα, ενώ εκείνα με μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε φρουκτόζη παραμένουν ρευστά για περισσότερο χρόνο.

Το κρυσταλλωμένο μέλι τρώγεται κανονικά, αλλά όσοι το προτιμάμε σε υγρή μορφή μπορούμε απλώς να βάλουμε το βάζο σε μπεν μαρί με χλιαρό νερό. Το σημαντικό είναι να μην ανέβει πολύ η θερμοκρασία και να μην βράσει, γιατί η υπερβολική θέρμανση καταστρέφει ορισμένα από τα φυσικά ένζυμα του μελιού.

iStock

Πώς να αποθηκεύουμε σωστά το μέλι

• Κλείνουμε καλά το καπάκι. Με τον τρόπο αυτό το προστατεύουμε από την υγρασία και τους μικροοργανισμούς που υπάρχουν στο περιβάλλον.
• Το φυλάσσουμε σε δροσερό και ξηρό μέρος. Ένα ντουλάπι, μακριά από τον ήλιο και τις μεγάλες μεταβολές της θερμοκρασίας, είναι συνήθως η καλύτερη επιλογή. Αν ωστόσο επιλέξουμε να το βάλουμε στο ψυγείο, καλό είναι να θυμόμαστε ότι οι χαμηλές θερμοκρασίες επιταχύνουν την κρυστάλλωσή του.
• Δεν χρησιμοποιούμε βρεγμένο ή βρόμικο κουτάλι. Ακόμη και λίγες σταγόνες νερού μπορούν να αλλάξουν τη σύσταση του μελιού και να ευνοήσουν την ανάπτυξη μικροοργανισμών.